1.    ĐỊNH NGHĨA

– Loãng xương: (Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) năm 1994) là một bệnh lý của xương, được đặc trưng bởi sự suy giảm khối lượng xương kèm theo hư tổn cấu trúc xương, dẫn đến tăng nguy cơ gãy xương. Do vậy, cần đo mật độ xương để đánh giá nguy cơ gãy xương.

– Định nghĩa này đã được WHO sửa đổi năm 2001, loãng xương được đặc trưng bởi sự thay đổi sức mạnh của xương. Sức mạnh này được đặc trưng bởi mật độ xương và chất lượng xương. Chất lượng xương được đánh giá bởi các thông số: cấu trúc của xương, chu chuyển xương, độ khoáng hóa, tổn thương tích lũy, tính chất của các chất cơ bản của xương. Trong các thông số này, chu chuyển xương đóng vai trò quan trọng.

– Chu chuyển xương: là quá trình làm mới của xương với sự tham gia hoạt động của các tế bào, yếu tố toàn thân và tại chỗ. Chu chuyển xương xảy ra theo trình tự bốn bước hoạt hóa, hủy xương, chuyển tiếp, tạo xương và chia thành hai quá trình tác động qua lại lẫn nhau gọi là quá trình tạo xương và quá trình hủy xương. Các quá trình này dựa trên hoạt động của các tế bào như tế bào hủy xương, tế bào tạo xương và tế bào xương. Trong điều kiện tối ưu, sự hủy xương diễn ra trong khoảng 10 ngày trong khi sự tạo xương mất khoảng 3 tháng.

– Loãng xương sau mãn kinh: bắt đầu từ 3-5 năm trước kỳ kinh nguyệt cuối cùng và tiếp tục trong 3-5 năm sau khi chấm dứt kinh nguyệt, xảy ra với tốc độ từ 1-2%/năm.

2.  PHÂN LOẠI LOÃNG XƯƠNG

Theo nguyên nhân, loãng xương được chia làm hai loại là loãng xương nguyên phát và loãng xương thứ phát

 – Loãng xương nguyên phát: là loãng xương không tìm thấy căn nguyên nào khác ngoài tuổi tác và hoặc tình trạng mãn kinh ở phụ nữ. Nguyên nhân là do quá trình lão hóa của tạo cốt bào, làm xuất hiện tình trạng mất cân bằng giữa hủy và tạo xương gây nên thiểu sản xương.

– Loãng xương nguyên phát typ 1 (hoặc loãng xương sau mãn kinh): nguyên nhân là do thiếu hụt estrogen. Loại loãng xương này thường gặp ở phụ nữ khoảng từ 50-60 tuổi, đã mãn kinh. Tổn thương chủ yếu là mất chất khoáng ở xương xốp, biểu hiện bằng sự lún các đốt sống.

– Loãng xương nguyên phát typ 2 (hoặc loãng xương tuổi già): tình trạng loãng xương liên quan đến tuổi tác và sự mất cân bằng tạo xương, xuất hiện ở cả nam và nữ, thường trên 70 tuồi. Mất chất khoáng toàn thể cả xương xốp (xương bè) và xương đặc (xương vỏ). Biểu hiện chủ yếu là gãy cổ xương đùi. Loại loãng xương này liên quan đến hai yếu tố quan trọng nhất là giảm hấp thu canxi, giảm chức năng tạo cốt bào dẫn đến cường cận giáp thứ phát.

– Loãng xương thứ phát: là loại loãng xương tìm thấy nguyên nhân do một số bệnh hoặc thuốc gây nên như đái tháo đường, cường tuyến cận giáp, cường giáp, Hội chứng kém hấp thu, HIV/AIDS…

3.    TRIỆU CHỨNG  LÂM SÀNG

Những biểu hiện lâm sàng của loãng xương thường kín đáo, diễn biến âm thầm không có triệu chứng cho đến khi có biến chứng như gãy xương. Các triệu chứng ban đầu của loãng xương có thể liên quan đến quá trình xẹp đốt sống, gãy cổ xương đùi hoặc gãy xương ngoại vi.Thăm khám thực thể có thể thấy: biến dạng cột sống như gù, quá cong ra phía trước, chiều cao giảm so với lúc trẻ, hạn chế vận động cột sống, gõ hoặc ấn vào gai sau của cột sống bệnh nhân thấy đau trội lên.

4.CHỈ ĐỊNH ĐO MẬT ĐỘ XƯƠNG

Theo AACE 2020, chỉ định đo mật xương khi:

– Tất cả phụ nữ trên 65 tuổi

– Tất cả phụ nữ sau mãn kinh có

+ Tiền sử gãy xương không do chấn thương lớn

+ Thiểu xương xác định trên X quang

+ Đang sử dụng liệu pháp glucocorticoid dài hạn ( ≥ 3 tháng)

Phụ nữ tiền mãn kinh hoặc sau mãn kinh với các yếu tố nguy cơ loãng xương

+ Chỉ số khối cơ thể thấp (BMI < 20 kg/m2)

+ Đang sử dụng liệu pháp glucocorticoid dài hạn ( ≥ 3 tháng)

+ Tiền sử gia đình có gãy xương do loãng xương

+ Mãn kinh sớm

+ Hút thuốc lá

+ Sử dụng rượu quá mức

Loãng xương thứ phát

     5. ĐIỀU TRỊ

-Điều trị không dùng thuốc  (Dinh dưỡng, vận động, dự phòng)

– Điều trị dùng thuốc (Estrogen và liệu pháp hormon,Bisphosphonate, romosozumab , alendronate…….)

      6. DINH DƯỠNG

      6.1 Mục tiêu dinh dưỡng

– Dự phòng và điều trị loãng xương

– Ổn định hoặc tăng khối lượng xương

     6.2 Nguyên tắc dinh dưỡng

– Năng lượng: 30-35 kcal/kg cân nặng lý tưởng/ngày

– Protein: 14-16 % tổng năng lượng.

– Lipid: 18-20% tổng năng lượng (trong đó 2/3 là acid béo không no).

– Glucid: 68-64 % tổng năng lƣợng.

– Ăn nhạt, hạn chế Natri: <2000mg Na/ngày (4-6g muối/ ngày).

– Tăng TP chứa nhiều Canxi (theo độ tuổi), VTM D

– Đủ nước, vitamin. Rau, hoa quả đạt 500g/ngày

    6.3  Dinh dưỡng loãng xương

    Canxi

– Lượng canxi đầy đủ là cần thiết để đạt được khối lượng xương đỉnh và duy trì sức khỏe của xương. Bộ xương chứa 99% lượng canxi dự trữ của cơ thể.

– Liều lượng: tổng lượng canxi không nên không vượt quá 1.500 mg/ngày.

AACE, NOF và Hiệp hội Nội tiết khuyến cáo: phụ nữ trên 51 tuổi, nên tiêu thụ canxi

1.200 mg/ngày từ tất cả các nguồn.

– Bổ sung canxi không được vượt quá 500-600 mg/liều, nếu hơn 600mg, nên chia nhỏ liều lượng kể cả lượng calci từ thực phẩm.

Bảng: Nhu cầu calci theo Institute of Medicine, Dietary Reference Intakes for Calcium and Vitamin

Vitamin D

– Vai trò: quan trọng trong việc hấp thụ canxi và sức khỏe của xương, làm tăng hiệu quả của liệu pháp bisphosphonate, tăng mật độ xương và ngăn ngừa gãy xương.

– Liều khuyến cáo ở người lớn trên 50 tuổi: 800-1000 UI.

– Thực phẩm bổ sung canxi và hầu hết các viên vitamin tổng hợp đều chứa vitamin D. Bổ sung vitamin D2 (ergocalciferol) hoặc vitamin D3 (cholecalciferol) đều hiệu quả.

– Xác định thiếu hụt vitamin D: dựa vào 25(OH)D ≥ 30 ng/ml. Trong trường hợp thiếu hụt bổ sung liều VTM D theo khuyến nghị.

– Protein: bổ sung protein đầy đủ (0,8g/kg/ngày) sẽ làm giảm tối thiểu quá trình mất xương ở những bệnh nhân bị gãy khớp háng. Việc cung cấp protein đủ theo nhu cầu khuyến nghị là 1-1,2g/kg/ngày.

Rượu, bia: uống quá nhiều rượu bia sẽ làm tăng nguy cơ gãy xương qua cơ chế ảnh hưởng đến quá trình tạo xương, gây té ngã, thiếu canxi và bệnh gan mạn. Vì vậy, khuyến cáo không nên dùng quá 2 đơn vị/nam, 1 đơn vị/nữ (1 ly = 120 ml rượu vang, 30ml rượu, 260 ml bia).

Hút thuốc lá: làm tăng nguy cơ gãy xương do loãng xương. Việc ngưng thuốc lá không làm giảm nguy cơ gãy xương, nhưng nguy cơ gãy xương sẽ cao hơn ở những người tiếp tục hút thuốc lá so với người hút thuốc lá trước đây

Cafeine: có mối liên quan giữa việc dùng caffeine và gãy xương, do làm giảm nhẹ hấp thu canxi ở ruột và tăng bài xuất canxi qua đường tiểu. Vì vậy nên hạn chế sử dụng caffein

     6.4 Thực phẩm nên dùng:

  Thực phẩm có hàm lượng caxi cao:

– Các loại hải sản: tôm, tép, cua, các loại ốc, cá loại cá nhỏ. Đặc biệt các loại cá dầu, cá biển, nên ăn 3-4 lần/tuần.

– Sữa và các chế phẩm sữa

– Vừng đen/trắng. Sữa bột tách béo, Pho mát.

– Các loại rau: Rau cần, rau dền cơm, dền đỏ, rau dền trắng, rau đay, mộc nhĩ…

=>Tuy nhiên mỗi nhóm thực phẩm có tỉ lệ hấp thu calci khác nhau.

– Thực phẩm có nhiều Mage: Nguồn thực vật: đậu xanh, đậu tương, khoai lang, lạc hạt, cùi dừa, rau ngót, mồng tơi, rau dền, rau lang

– Nguồn động vật: tôm đồng, cua bể, sò, cá thu.

 – Thực phẩm nhiều Vitamin D: sữa, trứng, dầu cá, gan động vật, cá mòi, cá thu, đậu phụ.

Thực phẩm hạn chế dùng:

– Nhóm thực phẩm nhiều acid và hàm lượng đạm cao như các loại thịt đỏ (thịt chó, thịt bò, thịt bê, thịt trâu, thịt dê…); nhóm hoa quả có vị chua.

– Hạn chế các thực phẩm có hàm lượng Na cao là các loại đồ hộp, đồ chế biến sẵn như giò, chả, pate, xúc xích, lạp xưởng, các loại dưa cà muối.

– Rượi, bia, cà phê (ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa Vit D).

            7. VẬN ĐỘNG

– Vận động đều đặn (đi bộ 30-40 phút, kết hợp với các bài tập lưng, tư thế khoảng vài phút, 3-4 lần/tuần) nên được khuyến cáo trong suốt cuộc đời.

– Ở người lớn tuổi, việc tập thể dục làm chậm quá trình mất xương, cải thiện sức cơ, sự thăng bằng và cuối cùng làm giảm nguy cơ té ngã.

– Một phân tích gộp cho thấy tập thể dục cải thiện mật độ xương cột sống thắt lưng và cổ xương đùi và giảm nguy cơ gãy xương do loãng xương khoảng 10%.

–  Ở những người bị loãng xương nặng nên thận trọng khi làm các động tác dãn và xoay cột sống, nâng vật nặng, thậm chí uốn thân bởi vì những nghiệm pháp này sẽ làm tăng lực nén lên cột sống và có thể dẫn

–  Là nguyên nhân gây gãy xương thường gặp nhất, do đó một phác đồ điều trị loãng xương hiệu quả nên bao gồm chương trình dự phòng té ngã, đặc biệt là những người già yếu, tiền sử đột quỵ hoặc dùng thuốc gây suy giảm nhận thức.

Các biện pháp dự phòng té ngã

– Thảm neo

– Giảm thiểu sự lộn xộn đồ đạc trong nhà

– Loại bỏ dây treo trong nha

– Sử dụng thảm chống trượt

– Lắp đặt tay vịn trong phòng tắm, sảnh và cầu thang dài

– Ánh sáng hành lang, cầu thang và lối vào

             TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.Nguyễn Thị Ngọc Lan (2013), Loãng xương nguyên phát, Bệnh học cơ xương khớp nội khoa, Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam, pp.

2.Papaioannou A., Kennedy C. C., Dolovich L., Lau E., et al. (2007), “Patient adherence to osteoporosis medications: problems, consequences and management strategies”, Drugs Aging, 24 (1), pp. 37-55.

3. Tài liệu dinh dưỡng viện dinh dưỡng

4. Institute of Medicine. Dietary Reference Intakes for Calcium and Vitamin D. Washington, DC: The National Academies Press; 2011

5. Clinical Practice G

Bài viết DINH DƯỠNG LOÃNG XƯƠNG đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

Nghệ được biết tới với các vai trò như giảm viêm, làm đẹp da, giảm mỡ máu, giảm các triệu chứng đau đầu, cải thiện các triệu chứng ruột kích thích.

Nghệ hơn 200 hỗn hợp chất trong đó curcumin chiếm khoảng 5%. Curcumin là chất có ảnh hưởng tốt lên sức khỏe như kháng viêm, giảm đau, đẹp da..Nhưng thường củ nghệ ăn vào, Nhưng nó bị Gan đào thải ra hầu như 100%. 100g nghệ chỉ hấp thụ được khoảng 1% được hấp thụ. Như vậy lượng curcumin được hấp thu lại càng thấp.Vậy nên, nghệ nên chỉ được dùng với tác dụng như làm cho món ăn ngon hơn, đừng phụ thuộc vào nghệ với mục đích điều trị, chữa bệnh.Vậy nên sử dụng nghệ tươi, Tần suất vài lần/ Tuần là tốt nhất. Và chỉ nên dùng nghệ với mục đích là gia vị bữa ăn bạn thêm ngon hơn.

Tác dụng phụ có thể có khi sử dụng nhiều nghệ có thể gặp như là: Đau bụng, da nổi ban, khó chịu…….

Trường hợp nào không nên sử dụng củ nghệ hay TPCN (Nghệ):

Bạn đang dùng aspirin, ibuprofen (Advil, Motrin) hoặc acetaminophen (Tylenol). Củ nghệ có thể làm giảm tác dụng của các loại thuốc này.

 Bạn đang dùng indomethacin (Indocin). Củ nghệ có thể làm giảm tác dụng của nó. Bạn đang dùng warfarin (coumadin) hoặc các chất làm loãng máu khác. Củ nghệ có thể làm tăng nguy cơ chảy máu của bạn.

Bạn đang dùng các loại thuốc hóa trị như camptothecin (Camptosar), mechlorethamine (Mustargen), doxorubicin (adriamycin, Rubex) hoặc cyclophosphamide (Cytoxan, Neosar). Củ nghệ có thể làm giảm tác dụng của các loại thuốc này. Bổ sung curcumin có thể làm tăng tác dụng phụ.

Hãy tìm hiểu thật kỹ, Đừng thần kỳ hóa tác dụng của bất cứ thực phẩm nào.

Bài viết NÊN VÀ KHÔNG NÊN SỬ DỤNG NGHỆ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

– Đây là 1 acid béo cực kỳ quan trọng. Một thành phần quan trọng cấu tạo nên vỏ tế bào. Và vai trò cực kỳ quan trọng đối với hệ thần kinh.

-Ba loại axit quan trọng nhất trong gia đình omega-3 là ALA (axit alpha-linolenic), DHA (axit docosahexaenoic) và EPA (axit eicosapentaenoic). ALA chủ yếu được tìm thấy trong thực vật, trong khi DHA và EPA thường tìm thấy trong thực phẩm có nguồn gốc từ động vật và tảo.=> ĐIỀU QUYẾT ĐỊNH KHI CHỌN LOẠI OMEGA 3 NÀO.

-EPA( Bổ tim), DHA (Bổ não).

DHA chủ yếu được tìm thấy trong các loại hải sản như cá, các loại động vật có vỏ, dầu cá và một số loại tảo. DHA là thành phần không thể thiếu của mọi tế bào trong cơ thể và là thành phần cấu trúc quan trọng của da, mắt và não. Trên thực tế DHA chiếm 90% lượng acid béo nhóm omega-3 và 25% tổng lượng acid béo trong não.

EPA được sử dụng như một loại thuốc nhằm làm giảm hàm lượng chất béo trung tính trong cơ thể. Là một chất bổ sung, EPA được sử dụng phổ biến nhất cho những người mắc bệnh tim, ngăn ngừa các triệu chứng sau cơ đau tim, hỗ trợ  điều trị trầm cảm và cân bằng nội tiết tố nữ trong thời kỳ mãn kinh.

– Khuyến cáo tỉ lệ omega 3: omega 6 (1:4)

 Nhưng hiện tại tỉ lệ này sử dụng từ thực phẩm là 1:50

– 2 loại cá nhiều dầu cá đó là cá hồi, cá mòi. Cá nước ngọt như cá lóc, cá chép hàm lượng omega 3 khá thấp.

Vậy lựa chọn DẦU CÁ nào phù hợp? Liều lượng như thế nào?

Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, những người mắc bệnh động mạch vành nên bổ sung kết hợp 1.000mg EPA và DHA mỗi ngày, trong khi những người có chỉ số triglyceride cao ( chất béo trung tính) cần 2000-4000mg/ ngày.

– Tỉ lệ EPA : DHA ( 300/1000mg), Tại vì cơ thể cần từ 250-300mg kết hợp. Nam và nữ hấp thụ và liều lượng khác nhau. Một số khuyến cáo tỉ lệ DHA cao hơn ở nam. Liều lượng khuyến cao từ cơ quan tim mạch hoa kỳ là từ 1-4g ( Khoảng 2-3 g, nên bắt đầu từ 1g/ ngày để theo dõi tác dụng phụ. Một số tác dụng phụ như không hấp thu dầu cá, bệnh lý đường ruột, Xuất huyết, chảy máu, giảm HA, Tăng đường huyết.

Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung nó

Bài viết SỰ THẬT VỀ UỐNG DẦU CÁ (OMEGA 3) đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

THÔNG TIN LIÊN HỆ:

• Địa chỉ: Tầng 2, khu A, Mặt hướng Tản Đà, Chung cư Hoàng Anh Gia Lai – 72 Hàm Nghi, Thạc Gián, Thanh Khê, Đà Nẵng
• Giờ làm việc: Sáng 8h-12h, Chiều 15h00 – 19h00 (Thứ 2 đến thứ 7); Chủ nhật từ 8h00-12h00.
• Số điện thoại: 0911077098
• Fanpage:  Bs Dinh dưỡng Nguyễn Lê Hồng Vân

BS.CKI. NGUYỄN LÊ HỒNG VÂN LÀ AI?

Bác sỹ Hồng Vân nguyên là Trưởng khoa Dinh dưỡng Bệnh Viện Hoàn Mỹ Đà Nẵng.

Với hơn 18 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực khám Nhi, Dinh Dưỡng tại các bệnh viện lớn tại Miền Trung.

• Tốt nghiệp CK1 Dinh dưỡng lâm sàng đầu tiên Đà Nẵng của Trường ĐHY Dược TP Hồ Chí Minh.
• Tốt nghiệp các khóa học Dinh dưỡng Lâm Sàng của Trường ĐH Y Khoa Boston Hoa Kỳ.
• Tốt nghiệp các khóa học Nhi Khoa của Trường ĐHY Khoa Boston Hoa Kỳ – Trường ĐH Y Harvad.
• Tốt nghiệp Hồi sức cấp cứu Nhi tại Bệnh viện Nhi đồng 1 TP Hồ Chí Minh
• Tốt nghiệp chuyên khoa Định hướng dinh dưỡng lâm sàng của Trường ĐHY Phạm Ngọc Thạch TP Hồ Chí Minh
• Tốt nghiệp lớp Hồi sức-cấp cứu của Bệnh viện Nhi Đồng 1
• Tốt nghiệp Đại Học Y Khoa Huế
• Hội viên Hội dinh dưỡng Lâm sàng Hospen, Hội Dinh dưỡng Nuôi đường tiêu hóa và đường tĩnh mạch Vietspen.
• Tham gia báo cáo khoa học Dinh dưỡng lâm sàng Miền Trung tại Khánh Hòa, các buổi báo cáo tại trường học, trên truyền hình VTV8, DRT Đà Nẵng, giám khảo cuộc thi “Ấm áp cơm nhà”…

Cùng đội ngũ Ths.BS tốt nghiệp Nội trú chuyên ngành Nhi với hơn 18 năm kinh nghiệm.

DỊCH VỤ KHÁM TẠI PHÒNG KHÁM NHI – DINH DƯỠNG CHUYÊN SÂU HEALTHCARE

Phòng khám Nhi Dinh dưỡng- Healthcare là một trong những địa chỉ chuyên khám dinh dưỡng tốt nhất Đà Nẵng. Không những sở hữu đội ngũ bác sỹ giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực Nhi – Dinh dưỡng, được đào tạo ở những trung tâm y khoa hàng đầu Việt Nam và quốc tế. Phòng khám còn được trang bị trang thiết bị cơ sở vật chất và các thiết bị y khoa cần thiết để hỗ trợ thăm khám.

Phòng khám dinh dưỡng Healthcare chuyên tiếp nhận, khám Nhi tổng quát, Nhi bệnh lý và các bệnh lý dinh dưỡng cho người lớn tuổi. Đặc biệt, các bác sỹ dinh dưỡng lâm sàng sẽ kết hợp với các bác sỹ chuyên khoa để tiết chế và xây dựng chế độ dinh dưỡng cho trẻ em dị ứng sữa bò, bất dung nạp lactose, tiêu chảy kéo dài, rối loạn hấp thu, các bệnh lý dinh dưỡng cho trẻ em, biếng ăn, suy dinh dưỡng, rối loạn giấc ngủ, thiếu vi chất và người lớn mắc bệnh mãn tính, ung thư, chăm sóc dinh dưỡng tại nhà.

Bài viết PHÒNG KHÁM NHI – DINH DƯỠNG CHUYÊN SÂU HEALTHCARE BS.CKI NGUYỄN LÊ HỒNG VÂN đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

Điều trị sỏi tiết niệu hiện tại đã có những tiến bộ vượt bậc nhờ ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật, những phương pháp điều trị sỏi ngày càng ít xâm lấn, hiệu quả và an toàn.

Tuy nhiên bên cạnh việc điều trị sỏi thì vấn đề dự phòng để sỏi tiết niệu không quay trở lại đang dần được bệnh nhân và bác sĩ chú ý tới, cùng tìm hiểu kế hoạch dự phòng sỏi tiết niệu qua bài viết dưới đây.

Tổng quan chung

Sỏi đường tiết niệu gồm 2 loại sỏi là sỏi vô cơ và sỏi hữu cơ:

Sỏi vô cơ

• Sỏi oxalat canxi: Là loại sỏi chủ yếu, hay gặp ở Việt Nam chiếm > 80%.
• Sỏi calci phosphat: Có màu vàng nhạt hoặc trắng bẩn và dễ vỡ.
• Sỏi cacbonat canxi: Màu trắng như sữa, dễ vỡ.

Sỏi hữu cơ

• Sỏi urat: Thường gặp trên những người có tăng acid uric máu, người bệnh gout.
• Sỏi systin: Nhẵn màu vàng nhạt, hay tái phát.
• Sỏi struvite: Màu vàng trắng, thường do nhiễm khuẩn đường tiết niệu.

Yếu tố nguy cơ

Sỏi calci oxalate

Tiền sử cá nhân:

• Viêm ruột mãn tính hoặc tiêu chảy mãn tính: mất nước thường xuyên qua phân nên dẫn đến giảm lượng nước tiểu bài tiết gây toán hóa nước tiểu, là yếu tố nguy cơ tăng oxalat trong nước tiểu hình thành sỏi canxi oxalate.
• Bệnh nhân sau cắt đoạn hồi tràng (ileal resection) do các bất thường ở đường tiêu hóa là nguyên nhân phổ biến của sỏi thận và gây nên bệnh thận mãn tính.
• Phẫu thuật điều trị béo phì (bariatric surgery): cắt 1 phần dạ dày để giảm cân.
• Tiền sử mắc bệnh sỏi mật và tăng triglyceride máu liên quan đến sỏi thận, mặc dù sinh lý bệnh không chắc chắn.
• Bệnh Sarcoidosis (một bệnh lý hệ thống đặc trưng viêm nhiễm u hạt ở phổi) dẫn đến tăng calci niệu và tăng calci máu.
• Thừa cân, béo phì tăng bài tiết oxalate trong nước tiểu nên nguy cơ hình thành sỏi calci oxalate.
• Bệnh lý thận đa nang (polycystic kidney disease) và bệnh xốp tủy thận (medullary sponge kidney) tăng nguy cơ đào thải calci, do đó có nguy cơ tạo sỏi thận.
• Tiền sử dùng thuốc cá nhân: Thuốc điều trị HIV, Lợi tiểu, Felbamate, bổ sung vitamin C và Calci

Tiền sử gia đình

• Một nghiên cứu ước tính rằng 56% sỏi thận là do yếu tố di truyền. Tuy nhiên, gen nào gây ra tình trạng này thì vẫn chưa chắc chắn nên xét nghiệm liên quan tới yếu tố di truyền chưa được sử dụng trên lâm sàng.
• Bệnh thận đa nang, bệnh RTA có yếu tố gia đình nên đó cũng là yếu tố nguy cơ tạo sỏi calci oxalat.

Yếu tố xã hội

• Nghề nghiệp: Bệnh nhân có ngành nghề không cho phép uống nhiều nước hoặc ít được sử dụng nhà vệ sinh dẫn tới thường xuyên bị giảm lượng nước tiểu nên dễ bị hình thành sỏi.

Dinh dưỡng

• Chế độ ăn uống ảnh hưởng đến việc hình thành sỏi. Một chế độ ăn nhiều muối làm bài tiết canxi qua nước tiểu quá mức. Thực phẩm chế biến sẵn, đóng gói thường có hàm lượng muối cao. Cần phải làm xét nghiệm nước tiểu 24 giờ mới biết được bệnh nhân có ăn dư muối không hoặc khai thác thói quen ăn uống.
• Đạm động vật có thể gây tăng calci trong nước tiểu, tăng oxalate nước tiểu và tăng uric niệu, dẫn đến tăng nguy cơ tạo sỏi can-xi, chế độ ăn này hay gặp ở các vận động viên và người tập thể hình.
• Uống nước ép bưởi nhiều có nguy cơ sỏi cao hơn ở cả nam và nữ nhưng cơ chế thì chưa rõ ràng, và đồ uống có nhiều fructose cũng dễ tạo sỏi.
• Thực phẩm chứa nhiều oxalate: các loại hạt, rau xanh đậm (đặc biệt là rau bina), mứt trái cây, trái cây sấy khô, và sô-cô-la.
• Chế độ ăn ít canxi nguy cơ dễ tạo sỏi hơn, vì cơ thể sẻ phải hấp thụ nhiều oxalate trong thức ăn. Thường ít calci so với nhu cầu khuyến nghị từng độ tuổi.
• Các loại thuốc liên quan đến khả năng tạo sỏi này bao gồm acetazolamide, vitamin K, vitamin D, chất bổ sung Cacil, thuốc chẹn beta như warfarin và lithium chloride.

Sỏi urat

Tiền sử cá nhân

• Yếu tố nguy cơ quan trọng nhất đối với sự kết tinh và hình thành sỏi của axit uric là pH nước tiểu thấp (dưới 5,5) chứ không phải là tăng đào thải axit uric qua nước tiểu. Nguyên nhân chính của pH nước tiểu thấp là rối loạn ống dẫn (bao gồm cả bệnh gút), tiêu chảy mãn tính hoặc mất nước nghiêm trọng. Đây đều là yếu tố dẫn tới sỏi urat.
• Viêm ruột mãn tính hoặc tiêu chảy mãn tính: mất nước thường xuyên qua phân nên dẫn đến giảm lượng nước tiểu gây toán hóa nước tiểu, là yếu tố nguy cơ tăng tạo sỏi.
• Tiền sử bệnh nhân bị Gout. Điều này có thể được nhìn thấy trong các bệnh như bệnh gút, một tình trạng mà mọi người có thể có nồng độ axit uric trong máu cao và các tinh thể lắng đọng gây đau đớn ở các khớp.
• Ngoài ra còn có nguy cơ tăng sỏi axit uric ở những người mắc bệnh tiểu đường, hóa trị xạ trị ở bệnh nhân ung thư.
• Các tình trạng khác có liên quan đến tỷ lệ mắc bệnh sỏi thận do axit uric cao hơn bao gồm các tình trạng có bệnh máu di truyền chẳng hạn như bệnh hồng cầu hình liềm, bệnh thiếu máu huyết tán, bệnh đa hồng cầu và bệnh vẩy nến.
• Rối loạn dự trữ Glycogen type I (GSD I) hay còn gọi là bệnh Von Gierke cũng là nguyên nhân gây ra sỏi urat.

Tiền sử gia đình

• Một số bệnh thận có liên quan đến tăng acid uric niệu và sỏi thận do acid uric, bao gồm hội chứng Fanconi, bệnh Hartnup, bệnh Wilson và tăng acid uric niệu có tính gia đình

Yếu tố xã hội

• Nghề nghiệp: Bệnh nhân có ngành nghề không cho phép uống nhiều nước hoặc ít được sử dụng nhà vệ sinh dẫn tới thường xuyên bị giảm lượng nước tiểu nên dễ bị hình thành sỏi.

Dinh dưỡng

• Chế độ ăn nhiều purin dẫn đến sản xuất monosodium urat cao hơn, trong điều kiện thích hợp có thể hình thành sỏi axit uric trong thận. Sỏi axit uric hình thành khi nồng độ axit uric trong nước tiểu quá cao và/hoặc nước tiểu quá axit một cách thường xuyên.

Sỏi calci phosphate

Tiền sử cá nhân

• Tỷ lệ mắc bệnh sỏi thận đang dần cao hơn ở phụ nữ trẻ, đặc biệt là sỏi canxi photphat trong những năm qua; tuy nhiên, nguyên nhân chính xác của sự gia tăng vẫn chưa được biết rõ.
• Sỏi phosphate thay thế oxalate khi nước tiểu quá kiềm. Sinh lý học thận và GI làm tăng pH nước tiểu, đặc biệt là ở phụ nữ. Giải thích có thể là do phụ nữ có xu hướng có nồng độ pH trong nước tiểu cao hơn ngay cả khi đã kiểm soát chế độ ăn uống, có thể do tỷ lệ hấp thụ anion GI khác nhau, điều này cũng giải thích tại sao họ dễ bị hình thành sỏi canxi photphat.
• Các nguyên nhân bao gồm cường tuyến cận giáp (khi cơ thể sản xuất quá nhiều hormone tuyến cận giáp), nhiễm trùng đường tiết niệu được biết tới là 2 nguyên nhân chủ yếu gây calci phosphate.

Tiền sử gia đình

• Các yếu tố nguy cơ của sỏi canxi, thay đổi theo quần thể. Yếu tố nguy cơ là tăng canxi niệu, rối loạn di truyền ở 50% nam giới và 75% phụ nữ có sỏi canxi; do đó, những bệnh nhân có tiền sử gia đình bị sỏi có nguy cơ cao bị sỏi tái diễn.
• Những bệnh nhân này có canxi huyết thanh bình thường, nhưng canxi trong nước tiểu tăng > 250 mg/ngày (> 6,2 mmol/ngày) ở nam giới và > 200 mg/ngày (> 5,0 mmol/ngày) ở phụ nữ. Những yếu tố này tăng tỉ lệ calci phosphate hơn là calci oxalate.

Sỏi cystin

Tiền sử cá nhân

• Sỏi cystine có xu hướng tái phát và thường lớn hơn các loại sỏi thận khác. Sự không có khả năng tái hấp thu cystine của ống thận và sự không hòa tan tương đối của cystine ở pH nước tiểu sinh lý dẫn đến hình thành sỏi.
• Ở những bệnh nhân có sỏi tái phát, đặc biệt là bệnh nhân <30 tuổi hoặc những người có anh chị em mắc bệnh sỏi, bác sĩ tiết niệu nên duy trì một chỉ số nghi ngờ cao để chẩn đoán cystin niệu. Cystin niệu là nguyên nhân của khoảng 10% tổng số sỏi thận được quan sát thấy ở trẻ em.
• Cystine niệu là các bất thường chính dẫn đến việc làm giảm tái hấp thu cystine trong ống lượn gần và tăng nồng độ cystine trong nước tiểu. Điều này cũng là yếu tố thuận lợi dẫn tới sỏi cysteine.

Tiền sử gia đình

• Sỏi cystine là do tập hợp các axit amin cystine. Điều này xảy ra ở những người mắc chứng bệnh cystin niệu. Cystinuria được di truyền qua một gia đình.

Dinh dưỡng

• Có rất ít nghiên cứu về sự đóng góp của việc chế độ ăn uống đối với nguy cơ hình thành sỏi cystine trong nước tiểu. Tuy nhiên người ta cũng nhận thấy chế độ ăn giàu protein động vật cũng là một yếu tố nguy cơ đối với sỏi cysteine.

Sỏi struvite

Tiền sử cá nhân

• Sỏi struvite là loại phổ biến nhất hình thành ở đường tiết niệu dưới (bàng quang và niệu đạo) (60%), tiếp theo là sỏi oxalat (30%).
• Vi khuẩn trong đường tiết niệu của bạn tạo ra struvite khi chúng phân hủy chất thải urê thành amoniac. Để tạo ra struvite, nước tiểu của  bạn  cần  có  tính  kiềm. Bị nhiễm trùng đường tiết niệu có thể làm cho nước tiểu của bạn có tính kiềm. Sỏi struvite thường hình thành ở phụ nữ bị nhiễm trùng đường tiết niệu.
• Thường PH nước tiểu> 7,2. nghiên cứu này đã xác định được Enterococcus và E. colinhư các phân lập vi khuẩn phổ biến có trong sỏi struvite và các bệnh nhiễm trùng liên quan.
• Các yếu tố dẫn đến việc mắc phải những viên sỏi này bao gồm giới tính nữ, tuổi tác quá cao, dị dạng đường tiết niệu bẩm sinh, ứ trệ do tắc nghẽn đường tiết niệu, chuyển hướng tiết niệu, bàng quang thần kinh, ống thông niệu đạo trong, nhiễm toan ống thận xa, thận xốp tủy và những người mắc bệnh tiểu đường mellitus.
• Các bệnh đi kèm đáng chú ý bao gồm bệnh bàng quang thần kinh, nhiễm trùng tiểu tái phát và đái tháo đường, tiền sử hút thuốc, rối loạn lipid máu, tăng huyết áp và bệnh thận mãn tính. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc điều trị hiệu quả những người này một cách kịp thời và dứt điểm, vì điều trị bảo tồn đối với những bệnh nhân mắc nhiều bệnh đi kèm đã được chứng minh là có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn đáng kể.
• Bệnh nhân có sỏi struvite đồng nhất có xu hướng có tiền sử hút thuốc lá, tuy nhiên, điều này không có nhiều ý nghĩa thống kê.

Tiền sử gia đình

• Chưa có nhiều nghiên cứu trên vấn đề này.

Dinh dưỡng

• Chưa có đủ bằng chứng về dinh dưỡng là yếu tố nguy cơ tuy nhiên, một số nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu magie cũng là yếu tố nguy cơ gây struvite

CHẨN ĐOÁN

• Chẩn đoán phân biệt trên lâm sàng.
• Xét nghiệm nước tiểu.
• Chẩn đoán hình ảnh.
• Xác định thành phần cấu tạo sỏi.
• Phân tích máu xác định creatinine, natri, kali, clorua, canxi ion hóa (hoặc tổng canxi + albumin), phốt phát, và trong trường hợp tăng nồng độ canxi, hormone tuyến cận giáp (PTH) và vitamin D.
• Phân tích nước tiểu đòi hỏi phải đo thể tích nước tiểu, pH nước tiểu, trọng lượng cụ thể, canxi, oxalate, citrate, natri và magiê trong nước tiểu. Để thuận lợi trong quá trình tư vấn dự phòng sỏi.

DỰ PHÒNG SỎI TÁI PHÁT

Xác định thành phần sỏi tiết niệu, yếu tố nguy cơ bệnh nhân đang gặp phải là các bước quan trọng giúp bệnh nhân dự phòng sỏi tái phát hiệu quả. Quy trình này cần được cá thể hóa.

Sỏi calci oxalate

Chẩn đoán

Dinh dưỡng

• Nền tảng chính của dự phòng sỏi tái phát là tăng lượng nước tiểu. Lượng chất lỏng mỗi ngày nên cá thể hóa theo cân nặng và bệnh lý kèm theo của bệnh nhân.
• Loại chất lỏng ăn vào cũng là vấn đề. Các nghiên cứu dịch tễ học cho thấy uống cà phê và bia làm giảm nguy cơ tạo sỏi. Uống nước ép bưởi liên tục làm tăng nguy cơ tạo sỏi vì những lý do không rõ ràng, trong khi nước chanh, hàm lượng citrate cao hơn, có thể có tác dụng hữu ích đối với chuyển hóa sỏi tiết niệu nhưng uống nó không được chứng minh là ngăn ngừa sỏi.
• Bổ sung đầy đủ calci từ thực phẩm theo nhu cầu cá nhân mỗi độ tuổi. Thuốc bổ sung calci không được khuyến khích đối với bệnh nhân có tiền sử sỏi calci. Bạn cần gặp bác sĩ để được tư vấn sử dụng đủ calci từ thực phẩm hàng ngày.
• Nên hạn chế một số thực phẩm quá nhiều oxalate như cây đại hoàng, rau chân vịt, củ dền, chocolate …
• Cần lưu ý, vì vitamin C có thể chuyển đổi thành oxalat, việc sử dụng các chất bổ sung vitamin C có thể làm tăng oxal niệu và tăng nguy cơ hình thành sỏi; do đó, liều lượng của các chất bổ sung này nên được giới hạn dưới 1000 mg/ngày. Và hạn chế bổ sung từ viên uống bổ sung.
• Giảm natri dưới 2 gam/ngày đã làm giảm bài tiết canxi mặc dù lượng canxi ăn vào cao hơn.
• Bệnh nhân bị sỏi tái phát nên giảm tối đa lượng protein của họ xuống dưới 80g/ngày.
• Kháng insulin có thể làm giảm bài tiết citrat trong nước tiểu và tăng bài tiết canxi, oxalate trong nước tiểu do vậy kế hoạch duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát bệnh nền cũng nên được đặt ra.

Sản phẩm bổ sung

• Citrate ức chế sự hình thành và phát triển của các tinh thể canxi. Việc sử dụng nó đã được ủng hộ cả ở những bệnh nhân có bài tiết citrat trong nước tiểu thấp và những bệnh nhân đã có sỏi canxi oxalat nhưng không có bất thường về đường tiết niệu này. Ưu tiên sử dụng muối kali, vì bổ sung natri citrat sẽ dẫn đến tăng calci niệu. Nếu mức độ kali của bạn thấp hoặc bình thường, bác sĩ có thể kê đơn bổ sung kali citrate.
• Nếu bạn có nồng độ kali trong máu cao, bác sĩ có thể kê đơn bổ sung natri citrate hoặc các thực phẩm bổ sung theo xét nghiệm của bạn.

Sỏi urat

Dinh dưỡng

• Có thể giảm bài tiết acid uric qua đường tiểu bằng chế độ ăn ít purin. Cần phải kiểm soát loại thực phẩm, lượng thực phẩm chứa nhiều purin ăn vào hàng ngày.
• Uống đủ nước mỗi ngày rất quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể và sẽ giúp nước tiểu của bạn ít cô đặc hơn với các chất cặn bã. Lượng chất lỏng mỗi ngày nên cá thể hóa theo cân nặng và bệnh lý kèm theo của bệnh nhân.
• Duy trì cân nặng hợp lý cũng rất quan trọng để ngăn ngừa sỏi urat.
• Hạn chế thức ăn và đồ uống có đường, đặc biệt là những loại có xi-rô có hàm lượng fructose cao.
• Hạn chế rượu bia vì nó có thể làm tăng nồng độ axit uric trong máu và tránh các chế độ ăn kiêng ngắn hạn vì lý do tương tự.
• Giảm lượng protein từ động vật và ăn nhiều trái cây và rau quả sẽ giúp giảm nồng độ axit trong nước tiểu và điều này có thể giúp giảm cơ hội hình thành sỏi axit uric. Bạn cần gặp bác sĩ để biết được lượng purin trong từng nhóm thực phẩm để tránh chuyển hóa thành uric trong máu cao.
• Nước ép cam quýt có chứa citrate (axit xitric), nhưng có thể cần một lượng lớn. Ngoài ra, hãy cẩn thận với đường.

Sản phẩm bổ sung

• Dự phòng sỏi axit uric đầu tiên là không chỉ hydrat hóa (lượng nước tiểu trên 2000 ml mỗi ngày), mà chủ yếu là kiềm hóa nước tiểu đến giá trị pH từ 6,2 đến 6,8. Kiềm hóa nước tiểu bằng kali nitrat hoặc natri bicacbonat là một phương pháp điều trị hiệu quả cao, dẫn đến sự hòa tan của những viên sỏi hiện có. Cái này dựa vào xét nghiệm nước tiểu của bạn.
• Citrate có thể được kê đơn để giúp ngăn ngừa một số loại sỏi, chẳng hạn như sỏi axit uric, nếu citrate trong nước tiểu thấp và nồng độ pH trong nước tiểu quá thấp (hoặc quá axit). Citrate kiềm có thể được cung cấp cùng với (các) khoáng chất, chẳng hạn như natri, kali hoặc magiê để giúp ngăn ngừa hình thành sỏi. Mục đích là làm tăng pH nước tiểu (hoặc làm cho nước tiểu ít axit hơn hoặc kiềm hơn, để ngăn ngừa sỏi axit uric)

Sỏi calci phosphate

Dinh dưỡng

• Chưa có nhiều nghiên cứu về dinh dưỡng đối với sỏi calci phosphate. Tuy nhiên một chế độ hạn chế việc tăng đào thải calci ra nước tiểu như giảm natri trong thực phẩm, hạn chế protein động vật, nhận đủ calci từ thực phẩm cũng là các yếu tố có ý nghĩa trong dự phòng sỏi calci phosphate tái phát. Kiểm soát các yếu tố nguy cơ bệnh nhân đang gặp phải.

Sỏi cystine

Dinh dưỡng

• Sỏi cystine ít có khả năng hình thành trong nước tiểu có tính axit ít hơn. Ăn nhiều trái cây và rau quả có thể làm cho nước tiểu ít có tính axit hơn. Ăn thịt tạo ra nước tiểu có tính axit hơn, có thể làm tăng nguy cơ mắc sỏi cysteine. Tuy nhiên chưa có ý nghĩa thống kê nhiều, Điều này được áp dụng nếu sỏi cysnite tái phát sớm.
• Để ngăn chặn sự kết tụ của các tinh thể vào ban đêm, nên uống 500 mL nước trước khi đi ngủ và 300 mL khác qua đêm được khuyến khích. Can thiệp quan trọng nhất ở bệnh nhân sỏi cystine là tăng khả năng hòa tan cystine bằng cách tăng lượng chất lỏng. Người lớn bị sỏi nên có lượng nước tiểu mục tiêu ít nhất 3 lít mỗi ngày và ít hơn 200mg cystine /L nước tiểu. Cần uống nhiều chất lỏng mỗi ngày và uống trước khi đi ngủ và trong đêm để duy trì nước tiểu loãng qua đêm. Tuy nhiên điều này nên được đánh giá bởi bác sĩ theo chức năng và mực lọc cầu thận, hoặc các bệnh lý tim mạch kèm theo, nên được hạn chế.
• Mặc dù có mức độ bằng chứng khoa học thấp, chế độ ăn ít protein (<20 g/ngày), ít muối (<2 g/ngày) với lượng hydrat hóa cao (> 3 lít / ngày) được khuyến cáo nhiều ở trẻ mắc chứng cystin niệu. Hạn chế natri trong chế độ ăn uống nên là một thành phần quan trọng trong chiến lược điều trị bệnh nhân mắc chứng cystin niệu
• Hạn chế thực phẩm chứa methionine như đậu phộng, quả hồ trăn, bỏng ngô, bông cải xanh, nấm, súp lơ trắng, bơ, giá đỗ, khoai tây, rau bina, đậu xanh, đậu phụ, đậu tây, đậu đen và tempeh có thể ngăn cản sự hình thành tinh thể cystine .
• Ăn các loại rau có hàm lượng anion hữu cơ cao, liên quan đến pH nước tiểu cao hơn như chanh dây, xoài, đu đủ …

Sản phẩm bổ sung

• Mục tiêu hợp lý là giữ cho nồng độ cystine dưới khoảng 240 mg/L và pH nước tiểu khoảng 7, để duy trì độ hòa tan. Nếu pH nước tiểu dưới 7, có thể sử dụng kiềm kali với liều lượng 10-20 meq ba lần mỗi ngày để nâng cao độ pH. Trong khi kiềm hóa nước tiểu đối với cystine là một phần không thể thiếu trong quản lý dự phòng sỏi tái phát.
• Thuốc Acetazolamide có hiệu quả trong việc làm tăng pH nước tiểu ở những bệnh nhân hình thành sỏi cystine đã dùng kali citrate nhưng tần suất tái phát nhanh. Tuy nhiên Cần thận trọng khi kê đơn acetazolamide vì nó có thể được dung nạp kém và có thể hình thành sỏi canxi phosphate.

Sỏi struvite

Chẩn đoán

• Phân tích máu đòi hỏi phải đo creatinine, và nước tiểu đòi hỏi phải đo pH nước tiểu lặp lại và nuôi cấy nước tiểu.

Dinh dưỡng

• Chế độ ăn dự phòng tình trạng nhiễm trù đường tiết niệu dưới là phương pháp chính trong dự phòng sỏi struvite tái phát.
• Các pản phẩm chứa probiotic có vai trò trong điều trị nhiễm trùng đường tiết niệu dưới như sữa chua không đường, kim chi…
• Bổ sung nhiều chất lỏng cho cơ thể, đặc biệt là nước. Uống nước giúp làm loãng nước tiểu và giúp bạn đi tiểu thường xuyên hơn. Nhờ đó cho phép loại bỏ vi khuẩn khỏi đường tiết niệu một cách dễ dàng.
• Dùng các thực phẩm có khả năng chống nhiễm khuẩn tiết niệu hiệu quả như nam việt quất, tỏi, sữa chua không đường, trái cây họ cam quýt, kiwi…
• Một số thực phẩm giúp làm giảm PH nước tiểu như protein động vật, một số trái cây như cam, kiwi, nước ép nam việt quất, thậm chí là café và trà.

Vận Động

Tiền sử sỏi đường tiết niệu. Bệnh nhân cần tích cực vận động, hạn chế lối sống tĩnh tại, hạn chế các bệnh lý chuyển hóa. Đối với mỗi cá nhân có bệnh lý, yếu tố nguy cơ cần được gặp chuyên gia vận động để được tư vấn kế hoạch vận động phù hợp. Tuy nhiên, theo các đối tượng, độ tuổi, quy tắc chung các bài tập như sau.

Đối với người già, trên 50 tuổi cần được đánh giá nguy cơ tim mạch, Nguy cơ té ngã

Trước khi tập luyện và có các quy tắc chung như sau:

TÀI LIỆU THAM KHẢO

• 1. ACSM’s guidelines for exercise testing and prescription 2.https://d56bochluxqnz.cloudfront.net/documents/full-guideline/EAU-Guidelines- on-Urolithiasis-2022_2022-03-24-142444_crip.pdf
• 2. EAU guidelines on urolithiasis 2022

Bài viết Kế hoạch dự phòng sỏi tái phát cho bệnh nhân có sỏi tiết niệu đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

NẤM LINH CHI UY TÍN TẠI ĐÀ NẴNG

Sau đây chúng ta cũng tìm hiều về linh chi, các công dụng của nấm linh chi và cách sử dụng nấm linh chi một cách hiệu quả.

LIÊN HỆ VỚI ĐẠI LÝ BS ĐÀ NẴNG

📞 Điện thoại: 0919.480.180 (or zalo)
🌏 Website: bacsidanang.com
📧 E-mail: bacsidanang@gmail.com
✈ SHIPCOD toàn quốc
🚛 FREESHIP nội thành Đà Nẵng

Nấm Linh Chi

Nấm linh chi, tên khoa học là Ganoderma lucidum, thuộc họ Nấm lim (Ganodermataceae). Nấm linh chi còn có những tên khác như Tiên thảo, Nấm trường thọ, Vạn niên nhung.¹

Nấm Linh chi là một dược liệu mà con người từ xa xưa đã biết dùng làm thuốc. Trong “Thần nông bản thảo” xếp Linh chi vào loại siêu thượng phẩm hơn cả nhân sâm; trong “Bản thảo cương mục” coi Linh chi là loại thuốc quý, có tác dụng bảo can (bảo vệ gan), giải độc, cường tâm, kiện não (bổ não), tiêu đờm, lợi niệu, ích vị (bổ dạ dày); gần đây các nhà khoa học Trung Quốc và Nhật phát hiện nấm linh chi còn có tác dụng phòng và chống ung thư, chống lão hóa làm tăng tuổi thọ.

Có nhiều công trình nghiên cứu trên thế giới đã định danh được các hoạt chất và xác định tác dụng dược lý của nấm linh chi như: Germanium, acid ganoderic, acid ganodermic, acid oleic, ganodosteron, ganoderans, adenosin, beta-D-glucan, (đặc biệt trong nấm Linh chi, có hàm lượng germanium cao hơn trong nhân sâm đến 5 – 8 lần).

Các nhà khoa học Việt Nam tìm thấy trong nấm Linh chi có chứa 21 nguyên tố vi lượng cần thiết cho sự vận hành và chuyển hóa của cơ thể như: đồng, sắt, kalium, magnesium, natrium, calcium.

Theo y học cổ truyền, nấm linh chi có vị nhạt, tính ấm, có tác dụng tư bổ cường tráng, bổ can chí, an thần, tăng trí nhớ.

Ngày nay người ta biết trong Nấm Linh Chi có germanium giúp tế bào hấp thụ oxy tốt hơn chống đột quỵ và tai biến; polysaccharit làm tăng cường sự miễn dịch trong cơ thể làm cơ thể khỏe mạnh, làm tăng cường chức năng gan, diệt tế bào ung thư; acid ganodermic chống dị ứng, chống viêm gan, tốt cho bệnh nhân tiểu đường, giảm béo phì, chống viêm khớp, chống lão hóa và bồi bổ cơ thể…

Thời hạn sử dụng Nấm Linh Chi và cách thức bảo quản

Nấm Linh Chi được sấy khô với độ ẩm <10% thì hạn sử dụng đến 3 năm nếu để nơi đủ điều kiện thoáng mát, không có độ ẩm, cách bảo quản tốt là hút chân không và để nơi thoáng mát, nếu đang dùng thì để ngăn mát tủ lạnh dùng dần.

Cách sử dụng Nấm Linh Chi

Cách sử dụng đơn giản và hiệu quả nhất là sắc uống như trà dùng thay nước hàng ngày. Đối với người phòng ngừa bệnh và nâng cao sức khỏe thì uống mỗi ngày khoảng 5g-7g sắc với 2 lít nước uống dần trong ngày (1 tai nấm Linh Chi loại nhỏ từ 8-11cm khoảng 10-15g). Đối với người đang điều trị bệnh thì liều dùng tăng gấp đôi từ 15 -20g.

Các dạng nấm linh chi đã chế biến thì sử dụng rất tiện dạng cao, trà pha với nước nóng rồi uống ngay. Viên nang tinh chất linh chi dạng viên nang uống hằng ngày rất tiện lợi.

Xem thêm: Giới Trẻ ơi! Đừng “thờ ơ” Với Nấm Linh Chi!

Nấm Linh Chi là thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Nấm Linh Chi là thực phẩm bảo vệ sức khỏe, hỗ trợ trị nhiều chứng bệnh hiệu quả, tùy theo mức độ bệnh mà nên dùng Linh Chi đơn thuần hay kêt hợp với tây Y. nếu bệnh nhẹ hoặc phòng ngừa bệnh thì có thể dùng Nấm Linh chi là đủ không cần kết hợp loại thuốc khác.

Nếu bệnh nặng đang trong quá trình điều trị thì Nấm Linh Chi hỗ trợ điều trị rất tốt vì cơ thể dùng thuốc tây quá nhiều, lúc đó Linh Chi phát huy vai trò thanh nhiệt giải độc và giảm tác dụng phụ của thuốc tây y rất hiệu quả, và dược tính Nấm Linh Chi từ thiên nhiên nên không làm ảnh hưởng trong quá trình điều trị mà còn phát huy tích cực giúp quá trình điều trị hiệu quả hơn

Và thời gian lành bệnh sớm hơn, sức khỏe được bồi bổ, bảo vệ tốt hơn. Có người nói dùng Nấm Linh chi sẽ bồi bổ cơ thể nên sẽ bồi bổ khối u là không đúng và phản khoa học bởi vì Nấm Linh Chi ức chế và tiêu diệt tế bào ung thư như các nghiên cứu đã công bố

Các cách để bảo vệ sức khỏe

1. Các nhà dinh dưỡng khuyên ta nên làm những điều sau đây:
2. Hạn chế dùng đường tinh luyện. Thay thế bằng mật ong nguyên chất hay đường từ trái cây, đường từ thiên nhiên như cỏ ngọt.
3. Hạn chế dùng thực phẩm chế biến (ví dụ như đồ hộp, mì ăn liền, nước ngọt…)
4. Ăn thực phẩm tươi, mỗi thứ một ít từ các nhóm thực phẩm chính để có được sự quân bình. Kể cả rau tươi, nhất là những loại có cả thân, lá, và củ.
5. Uống nhiều nước. Uống được 8 ly nước 1 ngày sẽ phòng ngừa được sự mất nước của tế bào, kích thích sự trao đổi dưỡng chất và do đó giúp cơ thể thải các chất độc dễ dàng hơn.

Nấm Linh Chi được dùng khi nào là tốt nhất?

Không. Nấm Linh Chi có thể được dùng bất cứ lúc nào kể cả khi không bị bệnh. Điều lợi ích nhất của nấm Linh Chi là nâng đỡ và kiến tạo hệ thống miễn dịch. Vì vậy, nấm Linh Chi rất có lợi cho một người khỏe mạnh.

Linh Chi tốt cho mọi lứa tuổi?

Đúng. Linh Chi là dược thảo bổ sung cho sức khỏe có tác dụng tốt cho mọi lứa tuổi, kể cả trẻ em và phụ nữ mang thai, tuy nhiên trừ một số trường hợp dị ứng cá biệt cho nên phụ nữ mang thai nên hỏi ý kiến bác sĩ sau khi xét nghiệm tổng thể bệnh lý để chuẩn bị cho quá trình sinh nở.

Có thể dùng Nấm Linh Chi với các thảo dược khác được không?

Được. Nấm Linh Chi là dược chất thiên nhiên bổ sung cho sức khỏe. Không có chống chỉ định qua 2000 năm nghiên cứu. Tuy nhiên, cẩn thận khi dùng đối với những bệnh nhân được ghép nội tạng và đang dùng thuốc chống miễn dịch. Tốt nhất là hỏi ý kiến thấy thuốc trước khi dùng bất cứ một dược thảo bổ sung nào đối với bệnh nhân ghép nội tạng.

Nấm Linh Chi có gây tác dụng phụ không?

Không. Theo văn học cổ, nấm Linh Chi được coi là dược thảo siêu hạng. Dược thảo siêu hạng là những dược thảo mà con người có thể dùng lâu dài với số lượng lớn mà vô hại. Sau 2000 năm, qua sách vở và qua các cuộc nghiên cứu, vẫn không có tác dụng phụ nào được báo cáo.

Tuy nhiên, những người quá nhạy cảm cũng có thể gặp một vài triệu chứng như cảm thấy hơi khó tiêu, chóng mặt, hay ngứa ngoài da trong thời gian đầu dùng nấm Linh Chi. Tình trạng nầy xảy ra do phản ứng mạnh của cơ thể bài tiết những chất độc có từ thức ăn và chứng tỏ tác dụng tốt của nấm Linh Chi. Những người này sẽ trở lại bình thường sau một thời gian.

Hơn nữa, trong American Herbal Pharmacopoeia® chuyên khảo cứu về nấm Linh Chi, Linh Chi được xếp hạng như sau: “Hạng nhất: dược thảo rất an toàn nếu được dùng thích đáng. Không có phản ứng phụ. Một vài người nhạy cảm sử dụng nấm Linh Chi báo cáo bị hơi khó tiêu và ngứa ngoài da, nhưng những triệu chứng này biến mất sau một thời gian ngắn.”

Thành phần dược tính chính của Nấm Linh Chi là gì?

Các nhà nghiên cứu xác nhận rằng các polysaccharicdes dễ tan trong nước có rất nhiều trong nấm Linh Chi có tác dụng chống ung thư, rối loạn miễn dịch và làm chống cao huyết áp. Chống đau nhức, tăng cường hệ thống miễn dịch, làm giảm quá trình lão hóa của cơ thể, thành phần quan trọng khác là triterpenes, còn được gọi là ganoderic acids.

Các tác dụng chính của Nấm Linh Chi?

Tác dụng đối với hệ miễn dịch

Tăng cường hoạt động của hệ miễn dịch, giúp kháng lại các loại virus, vi khuẩn. Trong điều trị viêm gan siêu vi, nấm linh chi có tác dụng nâng cao hoạt tính của đại thực bào và tế bào Lympho nhờ tăng chức năng sản xuất Interferon trong cơ thể; làm sản sinh phong phú các loại vitamin, chất khoáng, chất đạm cần thiết cho cơ thể, giúp cơ thể luôn tươi trẻ và tăng tuổi thọ.

Tác dụng đối với hệ tiêu hóa

Nấm Linh Chi giúp làm sạch ruột, thúc đẩy hệ tiêu hóa, chống táo bón mãn tính.

Tác dụng đối với hệ thần kinh

Làm giảm mệt mỏi căng thẳng, giúp an thần, làm giảm ảnh hưởng của Caffeine, thư giãn cơ bắp.

Dùng Nấm Linh Chi để hỗ trợ trị chứng đau đầu, mất ngủ, thần kinh suy nhược, stress sẽ có hiệu quả tốt.

Tác dụng đối với hệ bài tiết

Nhóm Sterois trong Nấm Linh Chi có tác dụng giải độc gan, bảo vệ gan, ngừng tổng hợp Cholesterol, trung hòa virus, ức chế nhiều loại vi khuẩn gây bệnh nên có hiệu quả tốt đối với bệnh về gan mật như viêm gan, xơ gan, gan nhiễm mỡ.

Tác dụng đối với hệ tuần hoàn

Ổn định huyết áp. Chất Adenosin trong Nấm Linh Chi có tác dụng chống nhiễm mỡ, xơ vữa động mạch và các biến chứng khác. Có tác dụng đặc biệt trong việc làm giảm Cholesterol trong máu và các thành mạch, trợ tim, lọc sạch máu, giảm xơ cứng thành động mạch, thúc đẩy quá trình lưu thông máu, tăng cường tuần hoàn máu.  Nấm Linh Chi còn trị chứng đau đầu, mất ngủ, thần kinh suy nhược, stress gây lo âu, căng thẳng, ổn định huyết áp, ngăn ngừa các bệnh liên quan đến huyết áp, tim mạch.

Tác dụng đối với hệ hô hấp

Hỗ trợ điều trị các bệnh liên quan đến phổi như hen suyễn và viêm phế quản, viêm phổi và hỗ trợ tích cực cho bệnh nhân ung thư phổi.

Tác dụng hỗ trợ chống ung thư

Chất Germanium beta-D-glucan trong Nấm Linh Chi giúp ngăn chặn ung thư trong cơ thể , giúp loại trừ và kìm hãm sự tăng trưởng của tế bào ung thư. Đối với bệnh ung thư, Nấm Linh Chi đỏ như một ” đòn bẩy” giúp tăng cường và giúp điều hòa hệ miễn dịch và nội tiết, cải thiện lưu thông và loại bỏ các gốc tự do có hại,

Linh chi có thể là một chất bổ sung trong quá trình hóa trị hoặc xạ trị để giảm tác dụng phụ như mệt mỏi, chán ăn, rụng tóc, ức chế tủy xương và nguy cơ nhiễm trùng cho bệnh nhân ung thư trong quá trình xạ trị.

Phòng và hỗ trợ chữa bệnh tiểu đường

Trong Nấm Linh Chi có thành phần Polysacchanride giúp khôi phục tế bào tiểu đảo tuyến tụy và từ đó thúc đẩy quá trình điều tiết Insulin, cải thiện nhiều chức năng cơ bản của Insulin, làm giảm đường huyết trong máu người mắc bệnh tiểu đường.

Phòng hỗ trợ điều trị bệnh gout

Triterpenes (chất chống viêm) giúp tăng cường đào thải axit uric trong máu, ngăn chặn sự tích lũy các axit uric thành cục u hình kim, chống viêm giảm cơn đau nhức xương khớp.

Tác dụng chống dị ứng

Nhờ các Acid Ganoderic, Nấm Linh Chi tác dụng như một chất oxy hóa khử các gốc độc trong cơ thể và chống ảnh hưởng của các tia chiếu xạ. Nấm linh chi cũng có tác dụng giúp cơ thể thải nhanh các chất độc kể cả các kim loại nặng.

Tác dụng làm đẹp da

Thành phần axit ganodemic làm trẻ hóa các mô cơ thể và tế bào, bài tiết độc tố, khắc phục rối loạn da, loại bỏ các sắc tố lạ trên da, làm đẹp da, ngăn ngừa bệnh ngoài da như dị ứng, mụn trứng cá…

Chống lão hóa

Trong Nấm Linh Chi có đặc tính chống lão hóa do có chứa hàm lượng SOD cao. SOD – Superoxide dismutase là enzyme có tính chất chống nhăn và chống lão hóa, có thể loại bỏ các gốc tự do và ngăn chặn thiệt hại đến các cơ quan bằng cách ngăn chặn quá trình oxy hóa của chất béo.

Hành động này giúp bảo vệ các tế bào và trì hoãn sự lão hóa. Ngoài ra, với hai thành phần Polysacharides và Polypeptide giúp tăng cường tổng hợp DNA trong nhân tế bào làm giảm và chống lại quá trình lão hóa da sâu bên trong

Uống nấm linh chi có tác dụng ngăn ngừa và loại trừ đốm tàn nhang trên da mặt

Nấm Linh Chi có công dụng lọc gan và thải độc tố ra ngoài nên có thể giúp giảm, xóa mờ những vết nám và tàn nhang trên da do gan gây ra.

Giảm cân, chống béo phì

Nấm Linh Chi giúp tăng cường hoạt động của quá trình trao đổi chất, đốt mỡ nhanh, giảm sự hình thành của các tế bào mỡ và giúp cơ thể thải độc hiệu quả hơn, vì Nấm Linh Chi có tác dụng đối với chức năng gan nên nó có thể giúp làm tan mỡ và chất bột. Nấm Linh Chi còn giúp giảm sự thèm ăn.

Tác dụng với phụ nữ có thai

Nấm Linh Chi giúp phụ nữ mang thai ăn ngon hơn, ngủ ngon hơn, chống được các virut, vi khuẩn gây bệnh; chống mệt mỏi, bảo vệ mẹ luôn có được sức khỏe và sự dẻo dai, đồng thời cung cấp dưỡng chất giúp thai nhi phát triển tốt hơn.

Tác dụng lấy lại sức khỏe cho phụ nữ sau khi sinh

Nấm Linh Chi có tác dụng bồi bổ cơ thể cho phụ nữ mới sinh mau chóng phục hồi sức khỏe, hỗ trợ cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho sự phát triển của trẻ. Đồng thời giúp phụ nữ sau sinh nhanh chóng lấy lại vóc dáng thon gọn.

Hỗ trợ điều hòa và ổn định huyết áp

Đối với những người cao huyết áp, Nấm Linh Chi giúp hạ áp và giữ huyết áp ở mức ổn định. Đối với người mệt mỏi, suy nhược cơ thể, Nấm Linh Chi không chỉ giúp nâng cao huyết áp ở mức trung bình mà còn có tác dụng chuyển hóa các chất dinh dưỡng làm giảm tình trạng thiếu chất, mệt mỏi.

Hỗ trợ điều trị bệnh tim mạch

Sử dụng Nấm Linh Chi thường xuyên giúp cho điều hòa hệ tim mạch, giảm hẳn tình trạng co thắt mạch vành từ đó hạn chế những cơn đau tim dữ dội. Theo một số kết quả nghiên cứu cho rằng, Nấm Linh Chi còn giúp tăng lượng lưu thông máu và giúp hệ tuần hoàn máu diễn ra thường xuyên, liên tục.

Hỗ trợ bảo vệ gan

Do nhóm Steroid chứa trong Nấm Linh Chi giúp giải đôc gan, ngừng tổng hợp choleterol, ức chế nhiều loại vi rút, vi khuẩn đối với các bệnh liên quan đến gan như viêm gan, xơ gan, gan nhiễm mỡ.

Hỗ trợ đường tiết niệu

Một loại emzym trong Nấm Linh Chi có chức năng chuyển đổi testosterone thành dihydrotestosterone giảm tình trạng như phì đại tuyến tiền liệt, cải thiện lưu lượng nước tiểu.

 Ngoài những tác dụng trên Nấm Linh Chi  còn có chức năng giúp tăng cường khả năng sinh lý giúp kéo dài tuổi thọ cho người cao tuổi.

Tăng cường hệ xương khớp

Dược chất ftriturpi- noids trong Nấm Linh Chi có tác dụng kháng viêm , chống tiêu sưng khớp, giảm đau nhức xương khớp khi thời tiết thay đổi, tăng cường hoạt động hệ xương khớp chắc khỏe cho người già lớn tuổi đi lại dễ dàng hơn.

Cơ sở Nấm Linh chi Minh Dũng

Là một trong những trại Nấm linh chi lớn nhất tại Việt Nam, được đặt tại thị xã Long Khánh, tỉnh Đồng Nai – Nơi có điều kiện khí hậu thời tiết, thổ nhưỡng rất phù hợp với nuôi trồng Nấm linh chi, là những điều kiện vô cùng quan trọng để đảm báo cây Nấm linh chi có được dược tính cao.

Nấm linh chi Minh Dũng là nấm linh chi chất lượng cao được nuôi trồng theo quy trình tiên tiến, đảm bảo sạch và đã được chứng nhận. Với phương châm và tiêu chí hoạt động là chăm sóc, bảo vệ, nâng niu sức khỏe cho mọi người để từ đó cho ra thị trường những sản phẩm nấm linh chi chất lượng tuyệt hảo nhưng vẫn đảm bảo giá cả phù hợp người dùng Việt Nam.

Khao khát đưa Nấm linh chi trở thành một sản phẩm chăm sóc  sức khỏe mà mọi người dân Việt Nam đều có thể sử dụng một cách thường xuyên. 

Với một niềm đam mê mãnh liệt và sự am hiểu sâu sắc về kỹ thuật nuôi trồng Nấm Linh chi, sau hơn 18 năm nghiên cứu và tích lũy kinh nghiệm, công ty đã nuôi trồng thành công nấm linh chi có hàm lượng dược tính cao, thậm chí chất lượng vượt trội so với nhiều sản phẩm nấm linh chi ngoại nhập trên thị trường, đồng thời vẫn đảm bảo giá thành phù hợp với mọi người dùng Việt Nam.

Nấm linh chi Minh Dũng được nuôi trồng theo quy trình khép kín, kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và được thu hoạch tại thời điểm phù hợp nhằm đảm bảo dược tính cao nhất. Cây Nấm linh chi Minh Dũng tròn đều và vẫn giữ nguyên lớp bào tử trên bề mặt.

Linh chi rừng có tốt hơn linh chi trồng?

Về Linh chi rừng thu lượm được:

Linh chi rừng chưa chắc đã là Linh chi, Linh chi và những nấm tương tự khác khá giống nhau nhưng có tên loài khác nhau, có thể cùng chi Ganoderma nhưng khác loài. Muốn xác định có phải đúng là Linh chi hay không, cần phải có những khảo sát trong phòng thí nghiệm, ngay cả những nhà nấm học cũng phải trải qua bước này mới có thể kết luận có phải là Linh chi hay không.

Chất lượng Linh chi rừng thu lượm được:

Chúng ta đều biết linh chi rừng rất ít, do đó nếu ai gặp được sẽ thu hái ngay, không thể đợi được vì vậy có thể gặp Linh chi còn non, hoặc Linh chi già, chưa chắc đã đúng thời điểm Linh chi trưởng thành để có thể đạt chất lượng tốt nhất.

Chưa kể khi mọc hoang, Linh chi cũng bị các loài vi sinh vật như nấm mốc tấn công, sâu mọt ăn gây mục rỗng. Ngoài ra Linh chi mọc ở vùng này sẽ có chất lượng khác Linh chi mọc ở vùng khác, mọc ở rừng già sẽ khác ở rừng thưa hoặc đồng bằng khác miền núi. Vì vậy khó có thể dùng một loại dược thảo có chất lượng không ổn định như vậy.

Về linh chi trồng

Linh chi trồng trước hết cũng là Linh chi rừng, được các nhà khoa học sưu tầm, xác định, phân lập, chọn lọc giống qua nhiều thế hệ và phân tích thành phần hóa học kỹ lưỡng, tác dụng dược lý, lâm sàng… để cuối cùng có một giống Linh chi thương phẩm đã được chọn lọc, tốt nhất để sản xuất lớn. Trên thế giới điều này cũng xảy ra phổ biến ở những cây trồng và vật nuôi khác.

Chất Lượng Linh chi Trồng:

Luôn tốt và ổn định vì theo một quy trình trồng trọt đã được xác định dù trồng theo bất cứ phương pháp nào, được bổ sung các chất dinh dưỡng để Linh chi hấp thu tốt nhất và các điều kiện ngoại cảnh như ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm được điều chỉnh ở mức tối hảo để Linh chi phát triển đầy đủ.

Việc thu hái cũng được tiến hành đồng loạt và đúng thời điểm để nấm có chất lượng tốt nhất, cũng như các biện pháp sau thu hoạch như sấy, bảo quản… để Linh chi có thể giữ ổn định chất lượng trong một thời gian dài.

1. Ganoderma lucidum

Bài viết TOP 1 ĐỊA CHỈ MUA NẤM LINH CHI UY TÍN TẠI ĐÀ NẴNG đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

1.Sụt giảm khối cơ (Sarcopenia)

Sarcopenia là một hội chứng được đặc trưng bởi sự mất dần và tổng quát của khối lượng và sức mạnh cơ xương và nó có tương quan chặt chẽ với tình trạng khuyết tật thể chất, chất lượng cuộc sống kém, tình trạng bệnh lý, chế độ dinh dưỡng của bệnh nhân

2.Yếu tố nguy cơ

Các yếu tố nguy cơ đối với bệnh giảm khối cơ bao gồm tuổi tác, giới tính và mức độ hoạt động thể chất, tình trạng bệnh lý, tình trạng dinh dưỡng. Trong các điều kiện như bệnh ác tính, viêm khớp dạng thấp và lão hóa, khối lượng cơ thể nạc sẽ mất đi trong khi khối lượng chất béo có thể được giữ nguyên hoặc thậm chí tăng lên. Việc giảm khối lượng cơ có thể liên quan đến việc tăng chất béo trong cơ thể, do đó mặc dù cân nặng bình thường nhưng vẫn bị suy nhược rõ rệt, đây là một tình trạng được gọi là béo phì cơ thể. 

3.Định nghĩa về sụt giảm khối cơ

 Nhóm công tác châu Âu nghiên cứu về sụt giảm khối cơ ở người lớn tuổi (EWGSOP) , Hiệp hội châu Âu  về dinh dưỡng lâm sàng và chuyển hóa (ESPEN- SIG) và Nhóm Công tác Quốc tế về Sarcopenia (IWGS) . Các định nghĩa đồng thuận như sau:

• Sự hiện diện của khối lượng cơ xương thấp và sức mạnh cơ bắp thấp (ví dụ: cơ cầm tay) hoặc hiệu suất cơ bắp thấp (ví dụ: tốc độ đi bộ hoặc sức mạnh cơ bắp); khi có cả ba điều kiện, có thể chẩn đoán chứng sụt giảm khối cơ nặng (EWGSOP);
• Sự hiện diện của khối lượng cơ xương thấp và sức mạnh cơ bắp thấp (mà họ khuyên có thể được đánh giá bằng tốc độ đi bộ) (ESPEN-SIG);
• Sự hiện diện của khối lượng cơ xương thấp và chức năng cơ thấp (mà họ khuyến cáo có thể được đánh giá bằng tốc độ đi bộ) và “chứng [giảm cơ] có liên quan đến giảm khối lượng cơ đơn thuần hoặc kết hợp với tăng khối lượng chất béo” (IWGS). Do đó, sự đồng thuận của EWGSOP, bằng cách tách biệt sức mạnh cơ bắp và hiệu suất cơ bắp, cho phép định nghĩa rộng hơn một chút và cung cấp phân loại tình trạng nghiêm trọng.

4. Hướng điều trị sụt giảm khối cơ

Cần phát triển các biện pháp can thiệp điều trị giảm béo phì với sự chú ý nhất là can thiệp tập thể dục và dinh dưỡng. Điều này cho thấy rằng hoạt động thể chất nên là một yếu tố bảo vệ để ngăn ngừa nhưng cũng là quản lý sụt giảm khối cơ. Hơn nữa, một trong những bước đầu tiên cần thực hiện đối với một người bị suy nhược cơ thể hoặc suy nhược về mặt lâm sàng là đảm bảo rằng bệnh nhân mắc chứng bệnh suy nhược cơ thể đang nhận được dinh dưỡng đúng và đủ. Sarcopenia có ảnh hưởng lớn hơn đến khả năng sống sót. Điều quan trọng là phải ngăn ngừa hoặc trì hoãn càng nhiều càng tốt sự khởi phát của tình trạng này, để tăng cường khả năng sống sót và giảm nhu cầu chăm sóc lâu dài. 

Nếu không được cung cấp đủ nhu cầu năng lượng, Bệnh nhân hoặc người lớn tuổi cần cung cấp các sản phẩm hỗ trợ dinh dưỡng  đặc biệt các sản phẩm dinh dưỡng giàu HMB để tránh tình trạng sụt giảm khối cơ

5.HMB là gì

  HMB là tên viết tắt của β-hydroxy-β-methylbutyrate (HMB) là chất chuyển hóa có nguồn gốc từ leucine và ketoacid alpha-ketoisocaproate của nó. Leucine có vai trò điều hòa tổng hợp protein trong tế bào cơ và HMB dường như là một chất chuyển hóa tích cực quan trọng trong quá trình điều hòa như vậy. HMB đã được chứng minh là điều chỉnh sự phân hủy protein cơ bằng cách ức chế con đường phân giải protein ubiquitin-proteasome, để điều chỉnh tổng hợp protein thông qua con đường mTOR và ổn định màng tế bào thông qua enzyme giới hạn tốc độ tổng hợp cholesterol HMG-coenzyme A reductase. Nó cũng có thể làm giảm quá trình apoptosis của tế bào, do đó cải thiện khả năng sống sót của tế bào; và tăng sinh và biệt hóa tế bào gốc cơ, thông qua con đường MAPK / ERK và PI3K / Akt.

HMB được sử dụng rộng rãi như một chất bổ sung có lợi cho các vận động viên và người tập thể hình, thường được kết hợp với luyện tập thể dục, để tăng khối lượng cơ và sức mạnh. Một số nghiên cứu đã khám phá vai trò của HMB trong các bệnh mãn tính liên quan đến suy mòn cơ (ung thư, hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính)

6.Sử dụng thực phẩm chứa HMB

HMB  có trong một số thực phẩm như thịt bò, trứng, bông cải, trái bơ,… nhưng với lượng ít hơn.

Cơ thể cần 1,5g HMB/ngày để duy trì sức khỏe khối cơ, một người phải ăn đến 3.000 quả bơ, hoặc 50 quả trứng, 7 miếng ức gà, 1,3 kg thịt bò hoặc 400 kg bông cải thì mới đáp ứng đủ, đều này là không thể làm được.

Do vậy một số sản phẩm dinh dưỡng cung cấp hàm lượng HMB cao như:ensure gold, nutricare .. Nghiên cứu  cho thấy chỉ cần uống 2 ly sữa Ensure Gold mỗi ngày là cung cấp đủ 1,5 HMB g/ngày cho cơ thể.

Bài viết SỤT GIẢM KHỐI CƠ (SARCOPENIA). VAI TRÒ HMB TRONG SỤT GIẢM KHỐI CƠ đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

1.Hiểu đúng về  ăn dặm?

Ăn dặm được chia thành ba giai đoạn, đó là  hành trình mà bé sẽ đi theo từ thức ăn đầu tiên đến khi bé có thể sử dụng bữa ăn gia đình như người lớn khác.

2.Giai đoạn 1

Giai đoạn 1 của ăn dặm được  mô tả là những thức ăn đầu tiên bạn cho con mình ăn. Nếu bạn đang theo chế độ ăn dặm truyền thống, đây có thể là thức ăn trẻ em được chế biến thành bột nhuyễn rất mịn hoặc nếu bạn đang thực hiện chế độ ăn dặm do trẻ chỉ huy, đó có thể là những miếng rau củ đã được nấu chín kỹ. Ở giai đoạn này, bé không thể di chuyển thức ăn quanh miệng, cũng như không thể nhai. Nhưng những gì chúng có thể làm là ngậm thức ăn và di chuyển từ trước ra sau miệng và nuốt. Giai đoạn này thường chỉ kéo dài vài tuần.

3.Giai đoạn 2

Vì giai đoạn 2 ăn dặm là sự phát triển từ thức ăn đầu tiên đến bữa ăn gia đình, nên bây giờ là lúc bạn tập trung sự chú ý của bạn vào việc cung cấp nhiều loại hương vị, nhiều khẩu vị khác nhau và thử tất cả các loại kết cấu. Nếu bạn đã xay nhuyễn thực phẩm, bạn không cần phải làm nữa và thay vào đó có thể dùng nĩa để nghiền thực phẩm rắn. Đây cũng là lúc khi kết hợp các hương vị để tạo ra những bữa ăn mới và thú vị sẽ làm hài lòng đứa trẻ đang thử nghiệm của bạn, những người có khả năng sẽ muốn ăn sáng, trưa và tối. Dinh dưỡng ngày nay có ý nghĩa lớn hơn vì nhiều nguồn dự trữ dinh dưỡng mà chúng sinh ra đã cạn kiệt.

Giai đoạn 2 sử dụng ít sữa thường bắt đầu vào khoảng 7 tháng tuổi nhưng có thể sớm hơn một chút, nếu bạn là người có khiếu ăn uống. Nó thường kéo dài cho đến khoảng 9-10 tháng và trong thời gian này, lượng thức ăn mà bé ăn trong mỗi bữa ăn sẽ tăng lên. Đây là thời điểm tốt để bắt đầu cho chúng ăn ba bữa một ngày. Đây cũng là thời điểm mà bé sẽ trở nên năng động và di động hơn và do đó sẽ đốt cháy nhiều năng lượng hơn trước. Đây là lý do tại sao lượng thức ăn họ ăn cũng tăng lên

Trẻ sơ sinh ở giai đoạn 2 thường ăn sáng, trưa và tối với ba hoặc bốn lần bú sữa ở giữa. Bây giờ là thời điểm tốt để cân nhắc bỏ cữ bú sữa khi thức dậy và đi ăn sáng ngay để tận dụng cơn đói và khát của con bạn. Điều này cũng sẽ giúp bạn sắp xếp thời gian trong ngày cho việc ngủ trưa và bú sữa của chúng để chúng có khoảng thời gian phù hợp. Ở giai đoạn này, em bé của bạn sẽ bắt đầu học về cảm giác thèm ăn.

Một lịch trình ăn dặm tốt có thể giúp chúng hiểu được cảm giác đói và no và chúng sẽ bắt đầu biết rằng thức ăn sẽ lấy đi cảm giác đói, để lại cho chúng cảm giác hài lòng. Tôi thường thấy các bà mẹ có con chưa học được kỹ năng này và kết quả là từ chối thức ăn, luôn hướng về sữa mẹ hoặc sữa công thức hơn là thích thức ăn. Từ góc độ dinh dưỡng, điều này không mang lại lợi ích gì cho họ, vì sữa ở giai đoạn này không còn cung cấp tất cả các chất dinh dưỡng mà bé cần. Một thói quen điển hình cho giai đoạn 2 cai sữa có thể giống như sau:

Thực phẩm nào nên sử dụng ở giai đoạn 2:

Có ba phần để lập kế hoạch các bữa ăn dinh dưỡng cho em bé của bạn.

Đầu tiên – hãy bắt đầu với thực phẩm giàu chất đạm giàu chất sắt như thịt, đậu, đậu lăng, trứng hoặc đậu phụ.

Thứ hai – thêm rau và trái cây vì chúng cung cấp vitamin C và giúp em bé hấp thụ chất sắt.

 Thứ ba – bổ sung chất cung cấp năng lượng – ví dụ về những loại này là bơ, bơ hạt, sữa chua, bánh mì nướng bơ, khoai tây, mì ống, khoai lang và các loại ngũ cốc khác.

Nên làm gì nếu trẻ không tuân thủ chế độ ăn ở trên?

Khi bắt đầu giai đoạn 2 ăn dặm, ăn là học về thức ăn và trẻ học thông qua chơi. Đối với trẻ sơ sinh, bóp, ném, làm rơi và lộn xộn với thức ăn là những thứ hấp dẫn và chúng thường thích chơi với thức ăn của mình hơn là ăn. Điều này là hoàn toàn tốt. Ở giai đoạn này, hãy khuyến khích bé tự xúc ăn. Đưa cho chúng một chiếc thìa và đặt thức ăn lên bàn trước mặt chúng sau đó ngồi lại và để chúng khám phá. Sẽ rất tốt cho họ khi quyết định ăn loại thực phẩm nào và theo thứ tự. Nếu bạn đang thực hiện chế độ ăn dặm chỉ huy, có khả năng sẽ có khá nhiều hành động ngậm miệng nhưng không thực sự nuốt được nhiều thức ăn. Nếu bạn đang có ít sữa, con bạn có thể sẽ ăn nhiều hơn một chút.

Có nên sử dụng đồ uống khác trong giai đoạn 2?

Sữa (sữa mẹ hoặc sữa công thức) và nước là hai thức uống duy nhất mà trẻ cần. Nếu bạn chưa giới thiệu cốc nước trong bữa ăn, bây giờ là lúc bạn nên làm điều đó để trẻ làm quen với kỹ năng uống nước. Khi nói đến đồ uống khác, hãy tránh nước trái cây dành cho trẻ em, nước ép bí, nước trái cây và đồ uống dành cho người lớn như trà, cà phê và nước ngọt vì bé thực sự không cần ngọt, đường hoặc caffein. Mặc dù bạn có thể sử dụng sữa bò trong thực phẩm hoặc ngũ cốc, nhưng nó vẫn chưa phải là thức uống thích hợp vì nó không chứa các chất dinh dưỡng bổ sung mà con bạn sẽ nhận được từ sữa công thức hoặc sữa mẹ.

Hãy lựa chọn cái cốc phù hợp.  Baby Cup là 1 lựa chọn tốt vì nó rất nhỏ, chỉ chứa được 50ml chất lỏng và miệng ly làm từ chất liệu dẻo có thể tạo hình cho miệng của bé khi sử dụng chất lỏng.

Uống sữa như thế nào ở giai đoạn thứ 2?

Khi con bạn bắt đầu ăn nhiều thức ăn hơn, lượng sữa của chúng sẽ giảm dần. Một số em bé tự mình làm điều này nhưng những em khác cần một chút động viên nhẹ nhàng. Uống sữa rất dễ dàng. Đó là một kỹ năng mà họ đã thành thạo từ nhiều tháng trước và có thể làm rất tốt. Ăn thức ăn khó hơn nhiều và đòi hỏi sự tập trung và nỗ lực. Sữa cũng ngọt và tất cả các bé đều có sở thích ăn ngọt vì đây là những lúc vị giác đã trưởng thành và phát triển tốt nhất.Từ 7 đến 9 tháng tuổi, lượng sữa nên vào khoảng 500-600ml (20oz) mỗi ngày, nhiều hơn mức này có thể ức chế sự thèm ăn và ham muốn ăn của con bạn. Điều này thường khó xác định nếu bạn đang cho con bú, do đó, tôi khuyên bạn nên cho trẻ bú hoàn toàn (cả hai vú) vào giữa buổi sáng, giữa buổi chiều và trước khi đi ngủ, phù hợp với thói quen đã khuyên ở trên.

Bé có thực sự cần bổ sung vitamin?

Nhu cầu vitamin A là 200mcg / ngày (Nguồn thực phẩm chủ yếu từ cà rốt, phô mai, khoai tây..)

 Nhu cầu vitamin C là 20mg / ngày

 Nhu cầu vitamin D là 8,5-10mcg / ngày

Điều gì xảy ra nếu chuyển qua giai đoạn 2 trễ?

Điều quan trọng là không để bé ăn thức ăn giai đoạn 1 quá lâu. Đây là điều cần thiết, cả về khía cạnh phát triển và dinh dưỡng. Về mặt phát triển, nếu em bé của bạn không được tiếp xúc với nhiều loại kết cấu và đặc tính khác nhau, bé sẽ bỏ lỡ các giai đoạn vận động miệng và giác quan quan trọng và có thể gặp vấn đề về ăn uống khi lớn hơn. Tôi thường thấy trẻ mới biết đi kén ăn và đã bỏ lỡ các mốc phát triển quan trọng do tiếp xúc lâu với chất béo. Điều quan trọng là phải đảm bảo điều này không xảy ra vì đây có thể là một vấn đề khó khắc phục ở trẻ lớn hơn. Từ góc độ dinh dưỡng, có những chất dinh dưỡng quan trọng mà bé cần và sẽ bị thiếu nếu bé ăn thức ăn giai đoạn 1 quá lâu. Thật không may, sự thiếu hụt dinh dưỡng vẫn xảy ra.

Triệu chứng nào có thể xảy ra đối với trẻ ăn dặm giai đoạn 2?

Nôn, buồn nôn

Bạn có thể giúp giảm triệu chứng nôn, buồn nôn của trẻ quay trở lại bằng cách cho trẻ ăn thức ăn hình que dài cứng. Chúng tôi gọi những thứ này là ‘đồ ăn dặm cứng’ và những ví dụ điển hình cho giai đoạn 2 ăn dặm là que cà rốt, que cần tây, miếng táo. Đừng mong đợi con bạn ăn những thức ăn này, chúng chỉ để luyện tập và chơi đùa với chúng. Bàn chải đánh răng, thìa ăn dặm và đồ chơi có hình dạng tương tự cũng rất tốt cho việc này. Điều thực sự quan trọng là không được hoảng sợ nếu con bạn đang nôn, nếu không bạn có thể khiến chúng sợ hãi khi ăn. Giữ bình tĩnh, mỉm cười với trẻ (ngay cả khi bạn đang lo lắng trong lòng) và nói bằng giọng hát bài hát hay nhất của bạn “rất tiếc, thức ăn đó đã bị rời quá xa rồi, lần sau hãy thử đưa chúng vào ít hơn một chút”.

Hít sặc

Tuy nhiên, sặc sữa là điều mà cha mẹ nào cũng muốn tránh. Khi trẻ bị sặc, trẻ thường im lặng, điều này là do dị vật đã hoàn toàn chặn đường thở, nghĩa là không có âm thanh nào phát ra được. Trẻ sơ sinh có thể thay đổi màu sắc, môi xanh và có thể đập cánh tay khi hoảng sợ. Tuy nhiên, sặc một phần là khi một số đường thở bị tắc nghẽn và trẻ có thể ho, bắn tung tóe và tạo ra tiếng ồn, thường thì điều này cũng đủ làm thức ăn bị trào ra ngoài. Nếu bạn nghĩ rằng con bạn bị nghẹt thở, hãy hét lên để được giúp đỡ, bế trẻ lên và đỡ trẻ trong tư thế nằm sấp trên đùi của bạn. Hỗ trợ đầu của họ và đưa ra 5 cú đánh mạnh vào giữa hai bả vai bằng gót chân của một bàn tay để giúp đánh bật vật thể.

Làm sao để giảm nguy cơ hít sặc ở trẻ?

Luôn ở bên con khi con đang ăn.

Đảm bảo rằng em bé của bạn được ngồi trên một chiếc ghế cao được hỗ trợ tốt. Không để con bạn ngồi ăn trên ghế ô tô hoặc xe đẩy quay mặt về phía trước. Bạn sẽ không thể tiếp cận họ đủ nhanh nếu họ cần trợ giúp.

 Cắt các loại thực phẩm có hình tròn như nho, cà chua bi và quả việt quất thành các kích cỡ nhỏ hơn. Hình tam giác là tốt vì nếu chúng bị kẹt, không khí vẫn có thể đi qua.

Tránh thực phẩm cứng như quả hạch nguyên hạt, hạt khổng lồ, bỏng ngô, trái cây khô cứng và bánh quy giòn hoặc bánh quy giòn. Ngừng cho bé ăn những món ‘cứng’ như cà rốt sống, cần tây, v.v … khi bé đã ăn được.

Trộn bơ hạt với một ít sữa thường dùng của con bạn để làm loãng hoặc để tan chảy bằng cách phết mỏng lên bánh mì nướng nóng, bơ hạt thường khá dính, gây rủi ro. Nhắc em bé của bạn “nhai, nhai, nhai” và ăn cùng với chúng thường xuyên để chúng có thể thấy bạn làm điều đó. Việc nhai quá kỹ bây giờ và lặp đi lặp lại không có hại gì!

Nghe có vẻ hiển nhiên nhưng hãy tránh cà phê, kẹo cao su và kẹo cứng như đồ ngọt luộc!

Thực phẩm nào cần tránh trong giai đoạn 2?

Có một số loại thực phẩm mà bạn nên tránh cho trẻ ăn cho đến khi trẻ được hơn 1 tuổi.

Muối: trẻ dưới 1 tuổi nên ăn ít hơn 1g muối mỗi ngày. Điều này là do thận của trẻ chưa đủ khả năng đối phó với việc chế biến nhiều muối. Điều này nói thì dễ hơn làm vì nhiều loại thực phẩm hàng ngày có chứa muối như pho mát và bánh mì. Mẹo hàng đầu của tôi là tránh thêm muối vào thức ăn bạn chế biến ở nhà và xem nhãn trên thực phẩm mua ở cửa hàng, chọn nhãn hiệu có lượng muối thấp nhất.

Đường: không thêm đường vào bất kỳ thức ăn nào bạn chuẩn bị ở nhà cho đến khi con bạn hơn một tuổi và hạn chế mua bánh quy, bánh ngọt và đồ ngọt. Nghiên cứu cho chúng ta biết rằng cho trẻ ăn thức ăn ngọt trong thời kỳ cai sữa có thể khuyến khích trẻ “thích ăn ngọt” hoặc thích ăn những món ngọt hơn. Điều này là do trẻ sơ sinh đã phát triển tốt vị ngọt khi mới sinh nên sẽ luôn thích chúng. Hậu quả lâu dài là trẻ em chọn các món ngọt hơn khi chúng lớn hơn, điều này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe răng miệng và có khả năng gây béo phì. Bạn có thể làm ngọt bánh tự làm với trái cây như táo hoặc chuối.

Mật ong: Đôi khi mật ong có thể chứa một loại vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm có thể gây ra một bệnh nghiêm trọng gọi là ngộ độc  ở trẻ sơ sinh. Do đó, bạn nên tránh dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi

 Cá mập, cá cờ và cá kiếm: Những loại cá này chứa thủy ngân kim loại ở nồng độ cao có thể ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương đang phát triển, vì vậy không nên cho trẻ dưới 1 tuổi. Điều quan trọng là hạn chế các loại cá nhiều dầu khác đến hai lần một tuần vì lý do tương tự.

Các loại hạt nguyên hạt và viên thạch: không nên cho trẻ dưới 5 tuổi ăn những loại này vì nguy cơ bị nghẹn.

Sữa gạo: loại sữa này chứa hàm lượng cao một chất tự nhiên được gọi là asen vô cơ không được khuyến khích cho trẻ em dưới 5 tuổi.

Một số loại pho mát: pho mát chín bị mốc như brie, camembert hoặc một số loại pho mát dê và pho mát xanh như Roquefort có nguy cơ chứa vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm gọi là listeria. Phô mai chưa được khử trùng cũng có nguy cơ này. Tốt nhất là nên tránh những thứ này ở trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, tuy nhiên nếu bạn sử dụng chúng như một thành phần trong các món ăn được nấu ở nhiệt độ cao, vi khuẩn listeria sẽ bị phá hủy và pho mát trở nên an toàn. Các loại động vật có vỏ được nấu chín quá nhẹ: chẳng hạn như trai và sò cũng nên tránh trong độ tuổi dưới 1 vì chúng cũng có nguy cơ chứa vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm cao hơn.

Làm gì nếu trẻ không chịu tiếp cận thức ăn mới?

Tất cả trẻ sơ sinh đều phát triển khác nhau, có nghĩa là ban đầu, chúng có thể không quá hài lòng với một số loại thức ăn mới mà bạn cho chúng ăn. Chúng có thể khạc nhổ, ném hoặc từ chối thức ăn – quay đầu đi. Điều quan trọng là làm theo sự hướng dẫn của họ và không ép buộc vấn đề nếu họ đang từ chối thức ăn. Đây được gọi là cho ăn có tính đáp ứng và đó là việc tin tưởng đứa con của bạn. Tuy nhiên, đừng chần chừ và hãy thử lại vào một dịp khác vì bé có thể mất thời gian để làm quen với các loại thức ăn khác nhau. Nghiên cứu cho chúng ta biết rằng có thể mất 10 lần hoặc hơn để những đứa trẻ học cách chấp nhận một loại thức ăn mới

4.Giai đoạn 3

Giai đoạn 3 của quá trình ăn dặm mô tả thời điểm con bạn có thể quản lý các bữa ăn gia đình được cắt nhỏ, điều này thường xảy ra khi con bạn được khoảng 10 tháng tuổi.

Mỗi trẻ có những đáp ứng khác nhau ở giai đoạn ăn dặm. Do vậy ba mẹ cần kiên trì để trẻ có thể đáp ứng tốt nhất. Hãy cũng chờ đón các phương pháp ăn dặm phổ biến hiện nay ở bài sau nhé. Xin cảm ơn

Bài viết DINH DƯỠNG CHO TRẺ ĂN DẶM đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

I Dinh dưỡng cho người bệnh nhiễm covid-19 điều trị tại nhà.

Những người bệnh nhiễm covid-19 điều trị tại nhà chủ yếu là đối tượng không có triệu chứng, bệnh ở mức độ nhẹ hoặc một số ở mức độ vừa.

1.1. Vai trò dinh dưỡng đối với bệnh nhân covid

+ Giúp hỗ trợ và cải thiện “hàng rào” bảo vệ cơ thể như tế bào miễn dịch, khả năng sinh kháng thể tại da, niêm mạc hô hấp, niêm mạc dạ dày, làm tăng sức đề kháng.

+ Do người bệnh thường có biểu hiện đột ngột mất vị giác hoặc khứu giác làm giảm khả năng, nhu cầu ăn uống do vậy cần bổ sung chế độ dinh dưỡng hợp lý để tránh thiếu hụt về dinh dưỡng.

+ Người bệnh covid-19 đều tăng nhu cầu dinh dưỡng do tăng tiêu hao năng lượng. Nếu không bổ sung đầy đủ, đúng cách sẽ dễ gây SDD tiến triển. Suy dinh dưỡng làm tăng nguy cơ bội nhiễm thứ phát, bệnh tiến triển nặng, kéo dài thời gian thở máy, thời gian điều trị tại ICU và tăng chi phí điều trị.

1.2. Nguyên tắc dinh dưỡng cho người bệnh covid-19 điều trị tại nhà

+ Dinh dưỡng đầy đủ và cân đối

Dinh dưỡng cho người nhiễm COVID-19 tại nhà cần đủ chất và đa dạng thực phẩm.

Dinh dưỡng cần đủ chất, đa dạng thực phẩm, cân đối các nhóm chất dinh dưỡng.

+ Bổ sung thêm bữa phụ

Cần bổ sung thêm 1-2 bữa phụ như sữa hoặc các chế phẩm từ sữa đặc biệt đối với người bệnh ăn kém do sốt, ho, mệt mỏi.

Cần bổ sung thêm 1 – 2 bữa phụ như sữa và các chế phẩm từ sữa.

+ Nhóm thực phẩm cần tăng cường

– Thực phẩm giàu protein: thịt, cá, đậu đỗ, hạt các loại giúp ngăn ngừa teo cơ và tăng sức đề kháng.

– Bổ sung thêm trái cây tươi hoặc nước ép trái cây, rau xanh các loại.

– Bổ sung gia vị như tỏi, gừng giúp tăng cường sức đề kháng.

Các gia vị như tỏi, gừng giúp tăng cường sức đề kháng cho người nhiễm COVID-19.

+ Một số lưu ý:

– Người bệnh không được bỏ bữa, cần ăn đủ 3 bữa chính có tăng cường các bữa phụ. Uống đủ nước (trung bình 2 lít/ngày) hoặc nhiều hơn nếu có sốt, tiêu chảy.

– Không kiêng khem thực phẩm nếu không có dị ứng hoặc theo lời khuyên của bác sĩ. Nếu người bệnh gầy hoặc trẻ em cần bổ sung thêm các thực phẩm chứa nhiều protetin và năng lượng như sữa, các sản phẩm từ sữa.

– Thực phẩm phải bảo đảm an toàn, vệ sinh, đảm bảo vệ sinh cá nhân trước và sau khi chế biến thực phẩm. Có thể tham khảo thêm ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng.

II.Dự phòng, điều trị suy dinh dưỡng ở đối tượng nhiễm covid-19 tại bệnh viện

2.1: Sàng lọc, xác định đối tượng có nguy cơ hoặc biểu hiện SDD.

Đối tượng nhiễm covid-19 có nguy cơ hoặc biểu hiện SDD bao gồm: người cao tuổi, mắc nhiều bệnh kết hợp, người bệnh với nguy cơ bệnh có kết cục xấu và tử vong cao cần được sàng lọc dựa vào các bảng tiêu chí như MUST, NRS-2002.

2.2 Phân loại suy dinh dưỡng

Phân loại đặc điểm SDD chủ yếu dựa vào thể loại và nguyên nhân

Bảng 2.1. Tiêu chí phân loại suy dinh dưỡng

Xác định khối lượng cơ của cơ thể dựa vào một số phương pháp như DEXA, CT, MRI.

Dựa vào chỉ số cơ thể xác định được để ước lượng tổng năng lượng và protein cần thiết đưa vào cơ thể.

+ Năng lượng đưa vào

– 27 kcal/kg thể trọng/ngày đối với người bệnh > 65 tuổi, mắc nhiều bệnh nền.

– 30 kcal/kg thể trọng/ngày đối với người bệnh có giảm BMI mức độ nặng , mắc nhiều bệnh nền.

– 30 kcal/kg thể trọng/ngày đối với người già tuy vậy cần điều chỉnh tùy thuộc vào tình trạng dinh dưỡng hiện có, mức độ hoạt động thể lực, tình trạng bệnh và khả năng dung nạp.

+ Protein đưa vào

– 1g protein/kg thể trọng/ngày ở đối tượng già song cũng cần điều chỉnh dựa vào tình trạng dinh dưỡng hiện có, mức độ hoạt động thể lực, tình trạng bệnh và khả năng dung nạp.

– 1g protein/kg thể trọng/ngày ở đối tượng mắc nhiều bệnh nền để dự phòng sút cân, giảm nguy cơ biến chứng và tái nhập viện, cải thiện kết cục bệnh.

Tỷ lệ chất béo/carbohydrat là 30/70 đối với người không có suy hô hấp; 50/50 đối với người phải hỗ trợ hô hấp.

2.3. Nếu có suy dinh dưỡng cần bổ sung thiếu hụt vitamin và chất khoáng

Bổ sung các loại vitamin và chất khoáng có vai trò rất quan trọng do một số loại có tác dụng chống nhiễm trùng trong khi đó nhiều loại bị thiếu hụt do không cung cấp đủ. Các chất cần bồi phụ bao gồm vitamin A, C, B6, E, B12, kẽm, selen, sắt.

2.4.Bổ sung nuôi dưỡng qua đường ăn uống tự nhiên – ONS (Oral nutritional supplements)

Nếu người bệnh còn tình táo, có thể ăn uống theo đường tự nhiên được thì thực phẩm chủ yếu vẫn đưa vào qua đường tự nhiên. Qua đường tự nhiên thì ngoài ăn uống hàng ngày theo khả năng cần bổ sung ít nhất 400 kcal/ngày và bằng hoặc trên 30 g protein, duy trì mức độ trên ít nhất 1 tháng sau đó đánh giá lại hiệu quả. Chế độ ăn uống tích cực được quan niệm như dinh dưỡng điều trị, cần được bắt đầu sớm sau khi nhập viện (trước 24 hoặc 48 giờ).

2.5. Nuôi dưỡng trực tiếp vào ống tiêu hóa – EN (Enteral Nutrition)

Những đối tượng già nhiều bệnh nền phối hợp có hạn chế, khó khăn dinh dưỡng qua đường tự nhiên thì có thể chỉ định đưa chất dinh dưỡng trực tiếp vào ống tiêu hóa qua sonde. Nếu nuôi dưỡng qua đường tự nhiên có thể áp dụng được không quá 3 ngày hoặc chỉ đáp ứng nhu cầu năng lượng < 50% trong thời gian trên 1 tuần thì cần chỉ định EN hoặc phối hợp cả 2 đường. Với cách nuôi dưỡng này có thể áp dụng cho cả người già hoặc người bệnh với tiên lượng có khả năng cải thiện được tình trạng dinh dưỡng

III.Dinh dưỡng cho người bệnh nhiễm covid-19 đang điều trị tại ICU

3.1.  Giai đoạn trước khi đặt ống nội khí quản (NKQ)

Thông thường người bệnh covid-19 điều trị tại ICU chưa phải đặt NQK không đạt được mức năng lượng cần thiết theo yêu cầu bằng con đường ăn uống tự nhiên mặc dù đã có bổ sung nuôi dưỡng là những đối tượng cân nhắc chỉ định và áp dụng EN. Nếu bằng các con đường trên mà vẫn chưa đạt được mục tiêu thì sử dụng thêm nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch ngoại vi – PN (Parenteral nutrition).

Nuôi dưỡng bằng PN: Có khoảng 25-45% trường hợp chỉ định nuôi dưỡng bằng đường PN tại ICU. Người bệnh có biểu hiện hội chứng tổn thương hô hấp cấp tính (ARDS) được nuôi dưỡng PN thường vẫn chưa đạt yêu cầu về năng lượng và protein do vậy nếu thời gian chưa cần đặt NKQ còn đủ dài thì cần bổ sung nuôi dưỡng bằng đường EN. Thông thường cần bắt đầu nuôi dưỡng qua đường EN trong vòng 48 giờ đầu tại ICU đặc biệt đối với người bệnh tiềm ẩn nguy cơ cao SDD, biến chứng liên quan. Nếu người bệnh vẫn chỉ định thở oxi qua mũi thì vẫn áp dụng nuôi dưỡng qua đường tự nhiên.

3.2 Giai đoạn đặt NKQ

Sau khi đặt NKQ thì nuôi dưỡng bằng cách bơm thức ăn qua sonde vào dạ dày và/hoặc nuôi dưỡng bằng PN được chỉ định ngay sau giờ thứ 2 kể từ khi đặt song NKQ.

– Nhu cầu năng lượng, protein ở người bệnh tại ICU được hỗ trợ hô hấp bằng NKQ

Khi nuôi dưỡng với mức năng lượng thấp (không quá 70% năng lượng tiêu thụ) cần phải nhanh chóng sớm nâng mức năng lượng đạt 80-100% sau ngày thứ 3 kể từ khi đặt NKQ. Nên sử dụng loại dinh dưỡng có nhiều năng lượng ngay trong tuần đầu tại ICU.

-Đối với protein: trong giai đoạn nguy kịch của bệnh cần đưa vào 1,3 g/kg protein/ngày thậm chí có thể tăng dần. Đối với người bệnh biểu hiện béo phì nhưng không đo được các chỉ số thành phần cơ thể thì lượng protein đưa vào dựa theo cân nặng đã được điều chỉnh. Cân nặng đã được điều chỉnh xác định dựa vào cân nặng thực tế trừ đi cân nặng lý tưởng nhân với 0,33.

3.3 Hỗ trợ dinh dưỡng dựa vào các biện pháp hỗ trợ hô hấp trong ICU

 Một số lưu ý

+ Nuôi dưỡng bằng EN có thể kéo dài khi shock chưa kiểm soát được, tình trạng huyết động chưa ổn định, thiếu oxi chưa kiểm soát được, tăng CO2 hoặc nhiễm toan.

+ Nuôi dưỡng qua EN liều thấp có thể áp dụng khi shock đã được kiểm soát, đã kiểm soát được lượng dịch cơ thể, ở người bệnh vẫn còn thiếu oxi nhưng trong tình trạng ổn định, tăng Co2 ở mức chấp nhận được hoặc nhiễm toan.

+ Khi người bệnh có tình trạng bệnh ổn định thâm chí mới có xu hướng sẽ đạt được ổn định, nuôi dưỡng qua EN đã bắt đầu với mục tiêu đạt được năng lượng mong muốn. Trong quá trình hồi sức cố gắng đạt mức năng lượng 20 kcal/kg/ngày, tăng dần đạt tổng năng lượng 50-70% so với mức dự đoán tới ngày thứ 2 và đạt 80-100% ở ngày thứ 4.

+ Protein đích 1,3 g/kg/ngày cần đạt được tới ngày thứ 3-5. Ưu tiên nuôi dưỡng qua EN. Nếu thể tích tồn lưu ở dạ dày lớn (trên 500ml) thì cần phải hút bớt ra ngay qua sonde tá tràng. Có thể sử dụng omega 3 giúp cải thiện cung cấp oxi. Trường hợp không dung nạp khi nuôi dưỡng thì cân nhắc thay bằng PN. Nồng độ glucose máu nên duy trì trong khoảng 6-8 mmol/l. Cần theo dõi nồng độ triglycerid, điện giải bao gồm cả phospho, kali, magie.

Sau khi rút NKQ người bệnh thường khó nuốt gây hạn chế và ảnh hưởng đến ăn uống qua đường miệng thậm chí khi tình trạng bệnh đã được cải thiện do đó cần cân nhắc nuôi dưỡng phù hợp và đầy đủ.

3.4. Nuôi dưỡng sau khi rút NKQ

Nếu sau khi rút NKQ mà người bệnh khó nuốt thì vẫn cân nhắc nuôi dưỡng qua EN, trường hợp không thực hiện được vẫn chấp nhận nuôi dưỡng qua PN tạm thời trong quá trình điều trị biểu hiện khó nuốt. Biểu hiện khó nuốt có khi kéo dài đến 21 ngày nhất là ở người già, đặt NKQ dài ngày. Do vậy có những người bệnh già phải tiếp tục nuôi dưỡng qua EN tới 21 ngày sau khi rút NKQ, những trường hợp tương tự gặp lên đến 24%. Nếu biểu hiện khó nuốt sau rút NKQ có thể liên quan với kết cục xấu bao gồm viêm phổi có khả năng phải đặt lại ống NKQ thậm chí tử vong bệnh viện. Cá biệt có trường hợp biểu hiện khó nuốt sau rút NKQ kéo dài tới 4 tháng gặp ở 29% trường hợp quan sát của một số tác giả trên 446 người bệnh điều trị tại ICU. Những người bệnh mở khí quản thì đa số tự ăn trở lại bằng đường miệng sau khi rút cannula song cũng có trường hợp tự ăn trở lại muộn hơn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. “ESPEN expert statements and practical guidance for nutritional management of individuals with SARS-CoV-2 infection”. Clinical nutrition,
2. Volkert D., Beck A.M., Cederholm T., et al (2019). “ESPEN guideline on clinical nutrition and hydration in geriatrics”. Clin Nutrition
3. Practical guidance for nutritional management of individuals with SARS-CoV-2 infection

Bài viết DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN COVID đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

1.Tổng quan về bệnh thận

Tổn thương thận cấp hiếm khi là suy chức năng cơ quan đơn độc ở bệnh nhân nặng. Đặc điểm chuyển hóa chính ở bệnh nhân tổn thương thận cấp trong hồi sức tích cực là tăng dị hóa đạm, kháng insulin, tăng tân tạo đường, ức chế ly giải béo và giảm thanh thải béo ngoại sinh và mất cân bằng dịch, điện giải và kiềm toan. Các rối loạn chuyển hóa này bị tác động bởi bệnh lý nền và/hoặc bệnh lý phối hợp, suy chức năng cơ quan khác và cách thức điều trị thay thế thận.

Ảnh hưởng của bệnh thận lên quá trình chuyển hóa:

• Dị hóa protein
• Thay đổi chuyển hóa các axit amin cụ thể
• Đề kháng insulin ngoại vi
• Giảm phân giải lipid và suy giảm khả năng thanh thải chất béo

• Suy giảm hệ thống chống oxy hóa
• Cảm ứng trạng thái viêm
• Suy giảm miễn dịch

Các phương pháp điều trị thay thế chức năng thận (KRT)

KRT cung cấp khả năng thanh thải các chất hòa tan (chẳng hạn như creatinine, urê, chất điện giải và những cái gọi là “độc tố urê huyết” khác) tùy thuộc vào trọng lượng phân tử của chúng, loại bỏ chất lỏng dư thừa và duy trì trạng thái axit-bazơ và cân bằng nội môi điện giải.

Màng bán thấm có thể là nhân tạo, do đó máu của bệnh nhân sẽ được gửi bằng máy trong bộ lọc bên ngoài theo mạch ngoài cơ thể, hoặc tự nhiên. Trong trường hợp thứ hai, màng duy nhất có sẵn cho mục đích này là màng bụng, và dòng máu được cung cấp bởi vi tuần hoàn phúc mạc. Dịch thẩm phân phúc mạc được loại bỏ bằng cách tạo ra một gradient thẩm thấu so với các mao mạch phúc mạc thông qua việc thấm các dung dịch thẩm thấu (glucose ưu trương hoặc icodextrin) trong khoang phúc mạc.

Ba phương pháp hiện có:

• Lọc máu chu kỳ: Sử dụng định kỳ cho bệnh nhân CKD
• Lọc máu liên tục: Thường sử dụng trong ICU, tránh được một số nguy cơ của lọc máu chu kỳ.
• Thẩm phân phúc mạc: Sử dụng cho một số bệnh nhân khó khăn khi tiếp cận lọc máu chu kỳ, sử dụng dịch lọc đưa vào ổ bụng, màng lọc tự nhiên là phúc mạc.

2.       Tiếp cận can thiệp dinh dưỡng

• Can thiệp dinh dưỡng có thể được xem xét cho bất kỳ bệnh nhân nào bị AKI / AKD, AKI trên CKD, CKD/ KF cần nhập viện..
• Liệu pháp dinh dưỡng y tế nên được cung cấp cho bất kỳ bệnh nhân nào bị AKI / AKD, AKI trên nền CKD, CKD/ KF ở ICU sau 48 giờ.
• Dinh dưỡng đường tiêm trong cơ thể (IDPN) sẽ được áp dụng cho những bệnh nhân CKD/KF có nguy cơ suy dinh dưỡng (không phải ICU) đang chạy thận nhân tạo, không đáp ứng hoặc không dung nạp ONS hoặc EN.
• EN, PN, hoặc EN kết hợp PN sẽ được chỉ định cho bệnh nhân nặng hoặc không nặng có AKI / AKD, CKD, KF không thể đạt được ít nhất 70% nhu cầu dinh dưỡng đa lượng bằng chế độ dinh dưỡng khi ăn đường miệng.

Đánh giá dinh dưỡng:

• Bất kỳ bệnh nhân nhập viện với AKI/AKD/CKD/KF, đặc biệt là bệnh nhân ICU sau 48h, nên được đánh giá dinh dưỡng
• Cho đến khi có công cụ đánh giá đặc hiệu, đánh giá tình trạng dinh dưỡng chung nên được thực hiện ở bất cứ bệnh nhân AKI/AKD/CKD/KF nhập viện có nguy cơ dinh dưỡng.
• Đánh giá thành phần cơ thể nên được ưu tiên hơn so với các phép đo nhân trắc học khi chẩn đoán và theo dõi suy dinh dưỡng ở bệnh nhân nhập viện với AKI / AKD và / hoặc CKD hoặc CKD với KF.
• Ở những bệnh nhân hợp tác với AKI / AKD và / hoặc CKD hoặc CKD với KF, chức năng cơ nên được đánh giá bằng sức mạnh của bàn tay.

3.       Nhu cầu dinh dưỡng

• Năng lượng: đo năng lượng tiêu hao lúc nghỉ bằng IC được xem là tiêu chuẩn “vàng” để xác định nhu cầu năng lượng.

Nếu không có IC, sử dụng VO2 (tiêu thụ oxy) từ ống thông động mạch phổi hoặc VCO2 (sản xuất carbon dioxide) lấy từ máy thở sẽ cho đánh giá tốt hơn về mức tiêu hao năng lượng so với các phương trình dự đoán.

• Protid: tùy thuộc vào:
  • Bệnh nhân CKD nhập viện mà không có bệnh cấp / nguy kịch: 0,6-0,8 g / kg cân nặng thực / ngày
  • Bệnh nhân nhập viện với CKD/ KF trên nền lọc máu ngắt quãng thông thường mà không có bệnh cấp ≥ 1,2 g / kg cân nặng thực / ngày
  • Bệnh nhân nhập viện với AKI, AKI trên nền CKD không có bệnh cấp tính 0,8-1,0 g / kg cân nặng thực / ngày
  • Bệnh nhân nhập viện với AKI, AKI trên nền CKD, CKD, với bệnh cấp tính, không KRT: bắt đầu với 1 g/kg cân nặng thực/ngày, và tăng dần lên đến 1,3 g/kg cân nặng thực/ngày nếu dung nạp được.
  • Bệnh nhân nặng với AKI, AKI trên CKD hoặc CKD/KF có KRT ngắt quãng thông thường: 1.3 -1.5 g/ kg/ngày
  • Bệnh nhân bị bệnh nặng với AKI hoặc AKI trên nền CKD hoặc CKD/KF có KRT liên tục: 1,5 g / kg / ngày lên đến 1,7g/kg/ngày
• Lipid: 0,8-1,2g/kg/ngày.
• Glucid: 3-5g/kg/ngày.
• Vitamin: bổ sung vitamin C không vượt quá 50-100mg/ngày. Trong điều trị thay thế thận liên tục có thể bổ sung đến 150-200mg/ngày. Bổ sung vitamin tan trong béo thường không cần thiết.
• Yếu tố vi lượng: xem xét bổ sung kẽm 50mg/ngày, đồng 5mg/ngày và selen 100 mg/ngày trong CRRT.

4.       Phương pháp dinh dưỡng

• Hỗ trợ dinh dưỡng sớm (trước 48h) so với hỗ trợ dinh dưỡng muộn ở những bệnh nhân có nhiều bệnh kèm có thể giảm suy nhược và nâng cao sức khỏe.
• Nếu không thể ON, EN sớm trong vòng 48h ở bệnh nhân nặng có lợi hơn là trì hoãn
• Nếu không thể ON, EN sớm trong 48h ở bệnh nhân nặng sẽ tốt hơn PN sớm.
• Trong trường hợp chống chỉ định ON và EN, PN nên được thực hiện trong vòng ba đến bảy ngày.
• PN sớm và tăng dần nên được cung cấp, thay vì không nuôi dưỡng trong trường hợp chống chỉ định EN ở bệnh nhân suy dinh dưỡng nặng.

      Công thức dinh dưỡng

• Trong DDTH: công thức chuẩn, đa phân tử. Trong trường hợp bất thường điện giải cần xem xét dùng công thức thiết kế bệnh thận.
• Trong DDTM: công thức chuẩn là phù hợp cho phần lớn bệnh nhân tổn thương thận cấp. Khi có bất thường điện giải, công thức 3 trong 1 (túi 3 ngăn) không có điện giải hoặc công thức DDTM thiết kế/pha chế riêng.

5.Theo dõi

• Mức đường huyết phải được duy trì trong khoảng 140 -180 mg / dl ở bệnh nhân nhập viện với AKI, AKI do CKD, hoặc CKD với KF.
• Kiểm soát đường huyết chặt chẽ (80 -110 mg / dl) sẽ tăng nguy cơ hạ đường huyết.
• Các bất thường về điện giải thường gặp ở bệnh nhân AKI, AKI trên CKD, hoặc CKD có KF nhận KRT và phải được theo dõi chặt chẽ.
• Các dung dịch lọc máu có chứa kali, phốt phát và magiê nên được sử dụng để ngăn ngừa rối loạn điện giải trong KRT

Tài liệu tham khảo

1. HoSPEN (2019), Hướng dẫn dinh dưỡng trong điều trị bệnh nhân nặng.
2. KDIGO Clinical Practice Guidelines for Acute Kidney Injury. Nephron Clin Pract 2012;120:c179–c184. DOI: 10.1159/000339789
3. Kdigo 2012 clinical practice guideline for the valuation and management of chronic kidney disease.
4. ESPEN guideline on clinical nutrition in hospitalized patients with acute or chronic kidney disease.

Bài viết DINH DƯỠNG CHO BỆNH NHÂN SUY THẬN CẤP(guideline ESPEN 2021) đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.