Viêm bao quy đầu (Balanitis) và viêm bao quy đầu – quy đầu (Balanoposthitis) đại diện cho một phổ bệnh lý rộng lớn, bao gồm các tình trạng viêm nhiễm ảnh hưởng đến quy đầu và bao da quy đầu của dương vật. Trong khi thuật ngữ “viêm bao quy đầu” thường được sử dụng để chỉ chung cho cả hai tình trạng này do sự liên quan mật thiết về mặt giải phẫu, việc phân định rạch ròi giữa thể cấp tính và mạn tính có ý nghĩa lâm sàng quan trọng. Viêm bao quy đầu mạn tính (Chronic Balanitis) không chỉ đơn thuần là sự kéo dài của một nhiễm trùng cấp tính không được điều trị triệt để, mà thường là biểu hiện của một bệnh lý nền phức tạp hơn, bao gồm các rối loạn da liễu tự miễn, các tình trạng tiền ung thư, hoặc các rối loạn chức năng giải phẫu tại chỗ.¹

Bệnh lý này đặt ra những thách thức đáng kể trong thực hành niệu khoa và da liễu. Khác với viêm cấp tính thường đáp ứng nhanh với liệu pháp kháng sinh hoặc kháng nấm ngắn ngày, viêm bao quy đầu mạn tính thường dai dẳng, tái phát và kháng trị. Tình trạng viêm kéo dài dẫn đến các thay đổi cấu trúc không hồi phục như xơ hóa, teo da, hẹp bao quy đầu (phimosis) và hẹp miệng sáo, ảnh hưởng sâu sắc đến chức năng tiết niệu, tình dục và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân nam giới.³

Hơn nữa, việc chẩn đoán viêm bao quy đầu mạn tính đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về mô bệnh học và các công cụ chẩn đoán hình ảnh da liễu (dermoscopy) để phân biệt giữa các tổn thương lành tính như Viêm quy đầu Zoon (Zoon’s Balanitis) với các tình trạng ác tính tiềm tàng như Lichen xơ hóa (Lichen Sclerosus – LS) hay Tân sản nội biểu mô dương vật (PeIN). Báo cáo này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện, cập nhật các hướng dẫn điều trị từ Hiệp hội Niệu khoa Châu Âu (EAU) và Hiệp hội Da liễu Anh (BAD), đồng thời phân tích sâu về cơ chế bệnh sinh để đề xuất các chiến lược quản lý tối ưu.²

2. Dịch tễ học (Epidemiology)

2.1. Tỷ lệ mắc bệnh và phân bố toàn cầu

Viêm bao quy đầu là một vấn đề sức khỏe cộng đồng phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng 3% đến 11% nam giới trên toàn thế giới trong suốt cuộc đời của họ. Tuy nhiên, tỷ lệ này không phân bố đồng đều mà phụ thuộc chặt chẽ vào tình trạng cắt bao quy đầu và các yếu tố kinh tế xã hội. Các nghiên cứu tổng hợp (meta-analysis) đã chỉ ra rằng nam giới chưa cắt bao quy đầu có nguy cơ mắc viêm bao quy đầu cao hơn khoảng 68% so với nhóm đã được cắt bao quy đầu. Sự hiện diện của bao quy đầu tạo ra một khoang kín, tạo điều kiện cho sự tích tụ của bựa sinh dục (smegma), độ ẩm và các vi sinh vật gây bệnh.¹

Về mặt lứa tuổi, bệnh có thể xuất hiện ở bất kỳ giai đoạn nào, nhưng có hai đỉnh dịch tễ rõ rệt:

• Trẻ em (dưới 4 tuổi): Tỷ lệ mắc khoảng 1/25 bé trai, thường liên quan đến hẹp bao quy đầu sinh lý, vệ sinh kém hoặc viêm da tã lót.⁴
• Người lớn (trung niên và cao tuổi): Tỷ lệ mắc tăng lên ở nam giới chưa cắt bao quy đầu có hoạt động tình dục hoặc mắc các bệnh lý chuyển hóa. Đặc biệt, Viêm quy đầu Zoon thường gặp nhất ở nam giới trung niên và cao tuổi chưa cắt bao quy đầu.⁷

2.2. Đặc điểm dịch tễ học tại Việt Nam

Tại Việt Nam, các dữ liệu từ các bệnh viện lớn như Bệnh viện Da liễu Trung ương, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và Vinmec cho thấy viêm bao quy đầu chiếm một tỷ trọng lớn trong các ca khám nam khoa. Ước tính có khoảng 12% đến 20% nam giới đến khám vì các vấn đề liên quan đến viêm nhiễm quy đầu.⁹

Đặc thù dịch tễ tại Việt Nam chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố sau:

1. Khí hậu: Điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm quanh năm là môi trường thuận lợi cho sự phát triển quá mức của nấm men (Candida) và vi khuẩn tại vùng sinh dục, đặc biệt ở những người lao động chân tay, vệ sinh kém hoặc mặc quần áo chật, bí.¹⁰
2. Tỷ lệ cắt bao quy đầu: Tỷ lệ cắt bao quy đầu ở Việt Nam thấp hơn so với một số quốc gia phương Tây hoặc các quốc gia Hồi giáo, do đó quần thể nam giới có nguy cơ (chưa cắt bao quy đầu) là khá lớn.
3. Gia tăng bệnh đái tháo đường: Với sự gia tăng tỷ lệ béo phì và tiểu đường type 2 tại Việt Nam, số lượng bệnh nhân viêm bao quy đầu do nấm Candida tái phát đang có xu hướng tăng. Khoảng 35% nam giới bị đái tháo đường sẽ gặp phải tình trạng viêm bao quy đầu ít nhất một lần, và đây thường là dấu hiệu lâm sàng đầu tiên gợi ý chẩn đoán đái tháo đường tiềm ẩn.³

2.3. Các nhóm nguy cơ cao

Việc xác định nhóm nguy cơ cao là cốt lõi trong việc dự phòng và chẩn đoán sớm:

• Bệnh nhân Đái tháo đường: Tình trạng tăng đường huyết không được kiểm soát làm tăng lượng đường trong nước tiểu và mô da, tạo môi trường nuôi cấy lý tưởng cho vi sinh vật. Hơn nữa, sự suy giảm chức năng bạch cầu đa nhân trung tính ở bệnh nhân tiểu đường làm giảm khả năng miễn dịch tại chỗ. Đáng chú ý, việc sử dụng nhóm thuốc ức chế kênh đồng vận chuyển natri-glucose 2 (SGLT2 inhibitors) như dapagliflozin trong điều trị tiểu đường hiện đại đã được chứng minh là làm tăng đáng kể nguy cơ viêm quy đầu do tăng bài tiết glucose qua nước tiểu.³
• Hẹp bao quy đầu (Phimosis): Hẹp bao quy đầu vừa là nguyên nhân vừa là hậu quả của viêm mạn tính. Bao quy đầu hẹp ngăn cản việc vệ sinh sạch sẽ, dẫn đến tích tụ nước tiểu và bựa sinh dục, gây viêm. Ngược lại, viêm mạn tính gây xơ hóa vòng bao quy đầu, làm trầm trọng thêm tình trạng hẹp.¹
• Suy giảm miễn dịch: Bệnh nhân nhiễm HIV, đang điều trị hóa chất hoặc sử dụng corticosteroid kéo dài có nguy cơ cao mắc các thể viêm bao quy đầu dai dẳng do nấm hoặc virus.¹

3. Cơ chế bệnh sinh (Pathogenesis)

Viêm bao quy đầu mạn tính không đơn thuần là một phản ứng viêm bề mặt mà là kết quả của sự tương tác phức tạp giữa các yếu tố cấu trúc giải phẫu, hệ vi sinh vật (microbiome), và đáp ứng miễn dịch của vật chủ.

3.1. Thuyết “Bao quy đầu rối loạn chức năng” (The Dysfunctional Prepuce)

Đây là cơ chế bệnh sinh trung tâm giải thích cho sự phát triển của Viêm quy đầu Zoon (Plasma Cell Balanitis) và nhiều thể viêm không đặc hiệu khác. Ở nam giới chưa cắt bao quy đầu, khoang dưới bao quy đầu tạo ra một môi trường “ẩm ướt, ấm áp và yếm khí”. Khi bao quy đầu bị rối loạn chức năng (do hẹp nhẹ, dài bao quy đầu hoặc vệ sinh kém), cơ chế tự làm sạch bị suy giảm.⁷

Quá trình bệnh lý diễn ra theo cơ chế sau:

1. Ứ đọng (Retention): Nước tiểu sót lại sau khi đi tiểu, cùng với bựa sinh dục (hỗn hợp của tế bào biểu mô bong tróc, dầu nhờn từ tuyến Tyson và vi khuẩn) bị giữ lại trong khoang bao quy đầu.
2. Chuyển hóa sinh học: Các vi khuẩn thường trú (commensal bacteria) chuyển hóa ure trong nước tiểu thành amoniac.
3. Kích ứng hóa học: Amoniac là một chất kiềm mạnh, gây kích ứng trực tiếp lên niêm mạc quy đầu và bao quy đầu trong, phá vỡ hàng rào bảo vệ da (skin barrier).
4. Viêm mạn tính: Sự kích ứng liên tục dẫn đến phản ứng viêm mạn tính, thâm nhập tế bào miễn dịch (đặc biệt là tương bào trong bệnh Zoon) và tân sinh mạch máu, tạo nên hình ảnh lâm sàng đặc trưng.⁸

3.2. Cơ chế nhiễm trùng và mất cân bằng hệ vi sinh (Dysbiosis)

Trong trạng thái khỏe mạnh, hệ vi sinh vật tại rãnh quy đầu tồn tại cân bằng. Tuy nhiên, sự thay đổi môi trường (như dùng kháng sinh, vệ sinh quá mức hoặc kém vệ sinh) dẫn đến loạn khuẩn (dysbiosis).

• Nấm Candida albicans: Là tác nhân phổ biến nhất. Candida chuyển từ dạng hoại sinh sang ký sinh, sản xuất các protease và phospholipase phá hủy mô liên kết, kích hoạt phản ứng viêm qua trung gian tế bào Th17.
• Vi khuẩn: Sự phát triển quá mức của vi khuẩn kỵ khí (Bacteroides, Gardnerella vaginalis) thường gặp trong viêm bao quy đầu mạn tính. Các vi khuẩn này tạo ra các amin bay hơi gây mùi hôi và kích ứng niêm mạc.²
• Cầu khuẩn Gram dương: Staphylococcus aureus và Streptococcus nhóm B có thể gây viêm loét, đặc biệt ở trẻ em hoặc người có cơ địa dị ứng.¹⁴

3.3. Cơ chế tự miễn: Lichen Xơ hóa (Lichen Sclerosus – LS)

Lichen xơ hóa là một bệnh lý viêm da mạn tính gây xơ cứng mô, có cơ chế bệnh sinh phức tạp và chưa được hiểu đầy đủ, nhưng các bằng chứng hiện tại ủng hộ giả thuyết đa yếu tố:

• Tự miễn: Có sự liên quan chặt chẽ với các bệnh tự miễn khác (tuyến giáp, bạch biến). Người ta tìm thấy tự kháng thể kháng Protein nền ngoại bào 1 (ECM-1) trong huyết thanh của bệnh nhân LS, dẫn đến tổn thương màng đáy và thượng bì.¹⁵
• Hiện tượng Koebner: Tổn thương LS có xu hướng xuất hiện tại những vùng da bị chấn thương, ma sát hoặc sẹo cũ.
• Thuyết tắc nghẽn nước tiểu (Urine Occlusion Theory): Tương tự như Zoon, việc nước tiểu tiếp xúc lâu dài với niêm mạc nhạy cảm ở nam giới chưa cắt bao quy đầu hoặc có lỗ tiểu đóng thấp có thể kích hoạt quá trình xơ hóa. Sự biến đổi của collagen ở trung bì nông dẫn đến dải xơ hóa đồng nhất (hyalinization), chèn ép các mạch máu và gây teo thượng bì.¹⁵

3.4. Tiến triển ác tính và Tiền ung thư

Cơ chế viêm mạn tính kéo dài tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát sinh đột biến tế bào. Lichen xơ hóa được xác định là một tình trạng tiền ung thư, với nguy cơ chuyển dạng sang Ung thư biểu mô tế bào vảy (SCC) dao động từ 4-8%. Cơ chế phân tử liên quan đến sự tăng biểu hiện của p53 đột biến và giảm biểu hiện của các gen ức chế khối u trong môi trường viêm oxy hóa mạn tính.⁴ Ngược lại, mối liên hệ giữa Viêm quy đầu Zoon và ung thư ít rõ ràng hơn, mặc dù sự tồn tại đồng thời của Zoon và Erythroplasia of Queyrat (CIS) đã được báo cáo.¹²

4. Triệu chứng lâm sàng (Clinical Symptoms)

Biểu hiện lâm sàng của viêm bao quy đầu mạn tính rất đa dạng, phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể và giai đoạn bệnh.

4.1. Triệu chứng cơ năng (Functional Symptoms)

Các triệu chứng cơ năng ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác và chức năng của bệnh nhân:

• Ngứa (Pruritus): Là triệu chứng thường gặp nhất, đặc biệt dữ dội trong viêm do nấm Candida hoặc giai đoạn sớm của Lichen xơ hóa. Ngứa kéo dài dẫn đến phản xạ cào gãi, gây trầy xước và bội nhiễm.¹
• Đau rát và châm chích: Cảm giác bỏng rát (burning sensation) thường gặp trong Viêm quy đầu Zoon và viêm da tiếp xúc kích ứng.
• Rối loạn chức năng tình dục: Đau khi cương cứng (do da bao quy đầu mất đàn hồi), đau khi quan hệ (dyspareunia), và giảm khoái cảm do sừng hóa bề mặt quy đầu. Xuất tinh sớm hoặc rối loạn cương dương có thể xuất hiện thứ phát do yếu tố tâm lý và cảm giác đau.¹⁹
• Rối loạn tiểu tiện: Trong các trường hợp mạn tính gây biến chứng (như LS), bệnh nhân có thể gặp khó khăn khi tiểu, tia nước tiểu yếu, hoặc bí tiểu do hẹp bao quy đầu và hẹp miệng sáo.²¹

4.2. Triệu chứng thực thể (Physical Signs)

Các dấu hiệu thực thể là chìa khóa để phân biệt các thể bệnh:

4.2.1. Viêm quy đầu Zoon (Zoon’s Balanitis)

• Tổn thương cơ bản: Mảng đỏ cam hoặc đỏ nâu, bề mặt bóng loáng, ẩm ướt, giới hạn rất rõ với da lành.⁷
• Dấu hiệu đặc trưng:
  • Cayenne pepper spots: Các chấm xuất huyết nhỏ li ti màu đỏ tươi hoặc nâu đỏ trên nền mảng viêm, tương ứng với hiện tượng xuất huyết điểm và lắng đọng hemosiderin.⁷
  • Kissing lesions: Tổn thương đối xứng ở cả quy đầu và mặt trong bao quy đầu nơi hai bề mặt tiếp xúc nhau.
• Đặc điểm khác: Thường không có sẩn, mụn nước hay vảy da (trừ khi có bội nhiễm).

4.2.2. Lichen Xơ hóa (Lichen Sclerosus / BXO)

• Giai đoạn sớm: Các mảng hồng ban nhạt màu, có thể thấy các nút sừng nang lông.
• Giai đoạn muộn:
  • Mảng trắng sứ (Ivory-white plaques): Các mảng da teo mỏng, màu trắng ngà hoặc trắng xanh.
  • Bề mặt giấy bóng kính (Cellophane paper appearance): Da nhăn nheo, mỏng và dễ rách.
  • Xơ hóa: Vòng thắt xơ cứng tại bao quy đầu gây hẹp bao quy đầu thứ phát. Mất hãm dương vật (frenulum) do quá trình xơ hóa tiêu biến dây hãm. Hẹp miệng sáo (meatal stenosis) là biến chứng thường gặp.¹⁵

4.2.3. Viêm do nấm Candida mạn tính

• Tổn thương: Đỏ da lan tỏa hoặc dạng mảng, bề mặt có thể có giả mạc trắng hoặc bợn kem như váng sữa.
• Dấu hiệu đặc trưng: Các mụn mủ vệ tinh (satellite pustules) nằm rải rác ngoài rìa vùng tổn thương chính. Thường kèm theo nứt kẽ bao quy đầu.¹

4.2.4. Erythroplasia of Queyrat (Tiền ung thư)

• Tổn thương: Mảng đỏ tươi, bề mặt mịn như nhung (velvety), đơn độc hoặc đa ổ.
• Đặc điểm: Giới hạn rõ, không đau hoặc đau nhẹ, nhưng thường không đáp ứng với các liệu pháp kháng viêm thông thường. Rất dễ nhầm lẫn với Zoon trên lâm sàng.¹²

5. Chẩn đoán (Diagnosis)

Chẩn đoán xác định viêm bao quy đầu mạn tính đòi hỏi quy trình tiếp cận hệ thống, kết hợp khám lâm sàng kỹ lưỡng và các xét nghiệm cận lâm sàng phù hợp.

5.1. Khám lâm sàng và Khai thác tiền sử

• Tiền sử y khoa: Cần khai thác kỹ về tiền sử đái tháo đường, các bệnh da liễu toàn thân (vảy nến, lichen phẳng), tiền sử dị ứng, và các thuốc đang sử dụng (đặc biệt là kháng sinh và thuốc ức chế SGLT2).
• Thói quen vệ sinh: Tần suất rửa, loại xà phòng sử dụng. Việc vệ sinh quá mức (over-washing) là một nguyên nhân gây viêm da tiếp xúc kích ứng phổ biến nhưng thường bị bỏ qua.⁵
• Quan hệ tình dục: Tiền sử quan hệ không an toàn, các triệu chứng ở bạn tình.
• Khám toàn thân: Tìm kiếm các tổn thương da liễu ở các vị trí khác (miệng, da đầu, móng, khuỷu tay) để hỗ trợ chẩn đoán các bệnh hệ thống biểu hiện tại sinh dục.²²

5.2. Soi da (Dermoscopy)

Soi da là kỹ thuật không xâm lấn có giá trị cao trong chẩn đoán phân biệt, đặc biệt giữa các tổn thương viêm và tiền ung thư ⁷:

5.3. Cận lâm sàng

• Vi sinh vật:
  • Lấy mẫu dịch rãnh quy đầu để soi tươi và nhuộm Gram tìm nấm men (bào tử, sợi tơ nấm giả) và vi khuẩn.
  • Xét nghiệm khuếch đại acid nucleic (NAAT) để sàng lọc các tác nhân lây truyền qua đường tình dục (Lậu, Chlamydia, Trichomonas, HSV, Giang mai) đối với các trường hợp có loét hoặc tiết dịch niệu đạo.²
• Xét nghiệm đường huyết: HbA1c và đường huyết đói là bắt buộc ở tất cả bệnh nhân viêm bao quy đầu tái phát hoặc dai dẳng để sàng lọc đái tháo đường.⁴

5.4. Mô bệnh học (Histopathology) – Tiêu chuẩn vàng

Sinh thiết da là chỉ định bắt buộc đối với các tổn thương dai dẳng không đáp ứng điều trị sau 4-6 tuần, các tổn thương nghi ngờ ác tính (loét, sùi, chai cứng), hoặc khi chẩn đoán lâm sàng không rõ ràng.¹³

• Viêm quy đầu Zoon:
  • Thượng bì: Teo mỏng, mất lớp hạt, tế bào sừng hình thoi (lozenge keratinocytes), phù gian bào (spongiosis).
  • Trung bì: Xâm nhập dày đặc tương bào (plasma cells) dạng dải, chiếm >50% tế bào viêm. Giãn mạch máu và lắng đọng hemosiderin.⁷
  • Hóa mô miễn dịch: CD138 dương tính mạnh (dấu ấn đặc hiệu của tương bào), giúp khẳng định chẩn đoán và loại trừ các bệnh lý khác.²⁷
• Lichen xơ hóa:
  • Thượng bì: Teo mỏng, tăng sừng hóa (hyperkeratosis), thoái hóa hốc lớp đáy.
  • Trung bì: Dải xơ hóa đồng nhất (homogenization of collagen) tại trung bì nhú, đẩy lùi dải xâm nhập viêm lympho bào xuống sâu hơn. Có thể thấy giảm hoặc mất sợi đàn hồi (elastic fibers) trong vùng xơ hóa.¹⁵
• Erythroplasia of Queyrat:
  • Tăng sinh tế bào thượng bì, mất trật tự sắp xếp (loss of polarity), nhân quái, nhân chia bất thường, rối loạn sừng hóa từng tế bào (dyskeratosis). Màng đáy còn nguyên vẹn (Carcinoma in situ).³⁰

6. Điều trị (Treatment)

Chiến lược điều trị viêm bao quy đầu mạn tính cần được cá thể hóa, dựa trên nguyên nhân bệnh sinh, mức độ tổn thương và mong muốn của người bệnh.

6.1. Nguyên tắc chung và Vệ sinh

Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất, áp dụng cho mọi bệnh nhân:

• Vệ sinh: Ngừng sử dụng xà phòng thơm, dung dịch vệ sinh có tính kiềm, và các chất tẩy rửa mạnh. Thay thế bằng các chất làm sạch dịu nhẹ (soap substitutes) như kem dưỡng ẩm (aqueous cream) hoặc dung dịch có pH sinh lý. Rửa sạch nhẹ nhàng bằng nước ấm, lau khô bằng cách thấm nhẹ, tránh chà xát.²
• Dưỡng ẩm: Sử dụng kem dưỡng ẩm (emollients) thường xuyên để phục hồi hàng rào bảo vệ da, giảm kích ứng và ngứa.
• Tránh yếu tố kích hoạt: Ngừng quan hệ tình dục trong giai đoạn viêm cấp. Tránh các chất gây dị ứng tiềm tàng như latex, chất bôi trơn có hương liệu.

6.2. Điều trị nội khoa (Medical Management)

6.2.1. Điều trị theo nguyên nhân nhiễm trùng

• Nấm Candida:
  • Tại chỗ: Kem Clotrimazole 1% hoặc Miconazole 2%, bôi 2 lần/ngày trong ít nhất 1-2 tuần sau khi hết triệu chứng lâm sàng. Nếu viêm nề nhiều, có thể phối hợp với Hydrocortisone 1% trong 7 ngày đầu.²
  • Toàn thân: Fluconazole 150mg liều duy nhất cho các trường hợp nặng, tái phát hoặc không đáp ứng với thuốc bôi. Cần kiểm soát tốt đường huyết ở bệnh nhân tiểu đường.
• Vi khuẩn kỵ khí: Metronidazole uống (400-500mg x 2 lần/ngày trong 7 ngày) là lựa chọn ưu tiên cho viêm bao quy đầu do vi khuẩn kỵ khí gây mùi hôi. Có thể dùng dạng kem bôi tại chỗ.²
• Vi khuẩn hiếu khí: Sử dụng kháng sinh bôi (Mupirocin, Fusidic acid) hoặc uống (Amoxicillin/Clavulanic acid, Erythromycin) dựa trên kết quả kháng sinh đồ.³¹

6.2.2. Điều trị kháng viêm (Dermatoses)

Đối với Viêm quy đầu Zoon, Lichen xơ hóa và các bệnh da liễu khác, liệu pháp kháng viêm là nền tảng.

• Corticosteroid tại chỗ (TCS):
  • Lichen xơ hóa: Yêu cầu sử dụng corticoid loại siêu mạnh (Ultrapotent) như Clobetasol propionate 0.05% dạng thuốc mỡ (ointment).
    • Phác đồ: Bôi 1 lần/tối trong 4 tuần, sau đó giảm xuống cách nhật trong 4 tuần tiếp theo, và duy trì 2 lần/tuần để ngăn ngừa tái phát và xơ hóa.³²
    • Mục tiêu: Đạt được sự thuyên giảm hoàn toàn triệu chứng và ngăn chặn tiến triển sẹo hóa/ung thư.
  • Zoon’s Balanitis: Sử dụng corticoid loại trung bình đến mạnh (ví dụ: Betamethasone valerate, Mometasone) trong giai đoạn tấn công để giảm viêm nhanh, sau đó chuyển sang loại nhẹ (Hydrocortisone 1%) hoặc thuốc ức chế Calcineurin để duy trì.⁵
• Thuốc ức chế Calcineurin (TCI): Tacrolimus 0.1% hoặc Pimecrolimus 1%.
  • Đây là lựa chọn thay thế an toàn cho corticoid trong điều trị duy trì lâu dài, đặc biệt ở vùng da mỏng như quy đầu, giúp tránh tác dụng phụ teo da của corticoid.
  • TCI đã được chứng minh hiệu quả trong việc kiểm soát triệu chứng của Zoon’s và duy trì sự ổn định của Lichen xơ hóa.²

6.3. Điều trị ngoại khoa (Surgical Management)

Phẫu thuật đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết triệt để các trường hợp mạn tính, kháng trị hoặc có biến chứng.

• Cắt bao quy đầu (Circumcision):
  • Zoon’s Balanitis: Cắt bao quy đầu được xem là phương pháp điều trị triệt để (curative). Việc loại bỏ bao quy đầu giúp loại bỏ môi trường ẩm ướt/yếm khí, làm cho niêm mạc quy đầu bị sừng hóa (keratinization), từ đó làm mất đi cơ chế bệnh sinh của bệnh. Hầu hết bệnh nhân hồi phục hoàn toàn sau phẫu thuật.⁴
  • Lichen xơ hóa: Cắt bao quy đầu giải quyết được tình trạng hẹp bao quy đầu và loại bỏ mô bệnh tại vùng bao quy đầu. Tuy nhiên, LS vẫn có thể tái phát tại quy đầu hoặc niệu đạo, do đó việc theo dõi sau mổ là bắt buộc.¹⁵
• Phẫu thuật chỉnh hình niệu đạo: Nong niệu đạo hoặc mở rộng miệng sáo (meatotomy) được chỉ định cho các trường hợp LS gây hẹp miệng sáo ảnh hưởng dòng tiểu.²

6.4. Các liệu pháp mới và tiên tiến (Novel Therapies)

Đối với những bệnh nhân từ chối phẫu thuật hoặc không đáp ứng với điều trị nội khoa chuẩn, các liệu pháp sau đang cho thấy triển vọng:

• Laser CO2 Fractional: Sử dụng năng lượng laser để bốc bay lớp thượng bì và một phần trung bì bị tổn thương (ablation). Quá trình này kích thích tái tạo collagen mới và biểu mô hóa lại. Laser CO2 đã được chứng minh là hiệu quả trong điều trị Zoon’s Balanitis và cải thiện độ đàn hồi da trong LS, với tỷ lệ tái phát thấp nếu được thực hiện đúng kỹ thuật.⁸
• Huyết tương giàu tiểu cầu (PRP – Platelet Rich Plasma): PRP tự thân chứa nồng độ cao các yếu tố tăng trưởng (PDGF, TGF-beta, VEGF) và các cytokine kháng viêm. Khi tiêm vào vùng tổn thương LS, PRP giúp thúc đẩy tái tạo mô, tăng sinh mạch máu, giảm xơ hóa và cải thiện triệu chứng ngứa/đau. Các nghiên cứu gần đây cho thấy PRP cải thiện đáng kể chất lượng sống và có thể là liệu pháp hỗ trợ hứa hẹn cho các ca kháng corticoid.³⁶

7. Tiên lượng & Chất lượng sống (Prognosis & Quality of Life)

7.1. Ảnh hưởng đến Chất lượng cuộc sống (QoL)

Viêm bao quy đầu mạn tính gây ra gánh nặng tâm lý và thể chất đáng kể. Các nghiên cứu chỉ ra rằng bệnh nhân thường xuyên trải qua cảm giác lo âu, trầm cảm, tự ti về hình ảnh cơ thể và nỗi sợ hãi về các bệnh lây truyền qua đường tình dục hoặc ung thư.⁴⁰ Rối loạn chức năng tình dục là phổ biến, bao gồm đau khi quan hệ, giảm khoái cảm và rối loạn cương dương, ảnh hưởng trực tiếp đến mối quan hệ lứa đôi và hạnh phúc gia đình.²⁰

7.2. Biến chứng lâu dài

Nếu không được điều trị đúng cách, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng:

• Hẹp bao quy đầu bệnh lý (Pathologic Phimosis): Do xơ hóa vòng bao quy đầu, làm mất khả năng vệ sinh và quan hệ, tăng nguy cơ viêm nhiễm ngược dòng.¹
• Hẹp niệu đạo (Urethral Stricture): Biến chứng đáng sợ nhất của Lichen xơ hóa. Xơ hóa lan rộng vào niệu đạo trước gây khó tiểu, bí tiểu, thậm chí suy thận do tắc nghẽn đường tiết niệu dưới.¹⁶
• Vô sinh: Viêm nhiễm mạn tính và hẹp đường dẫn tinh có thể ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng tinh trùng, mặc dù biến chứng này ít gặp hơn.²¹

7.3. Nguy cơ ung thư hóa (Malignancy Risk)

Lichen xơ hóa dương vật được xác định là một tình trạng tiền ung thư có nguy cơ cao. Tỷ lệ chuyển dạng sang Ung thư biểu mô tế bào vảy (SCC) của dương vật ở bệnh nhân LS dao động từ 4% đến 8%, đặc biệt ở những người không tuân thủ điều trị hoặc không được cắt bao quy đầu.¹⁶ Ngược lại, Viêm quy đầu Zoon thường lành tính nhưng cần chẩn đoán phân biệt cẩn trọng vì nó có thể cùng tồn tại với Erythroplasia of Queyrat (CIS). Do đó, việc theo dõi định kỳ suốt đời là bắt buộc đối với nhóm bệnh nhân này.

8. Kết luận

Viêm bao quy đầu mạn tính là một bệnh lý phức tạp, đa nguyên nhân, đòi hỏi sự tiếp cận toàn diện từ chẩn đoán đến điều trị. Nó không chỉ đơn thuần là vấn đề “vệ sinh kém” hay “nhiễm trùng” mà thường liên quan đến cơ chế tự miễn, rối loạn chức năng giải phẫu và nguy cơ ung thư tiềm ẩn.

Khuyến nghị thực hành:

1. Tiếp cận chẩn đoán: Luôn thực hiện sinh thiết đối với các tổn thương dai dẳng, không điển hình hoặc không đáp ứng điều trị sau 4 tuần. Sử dụng soi da (dermoscopy) như công cụ hỗ trợ đắc lực.
2. Cá thể hóa điều trị: Ưu tiên điều trị nội khoa tích cực (Corticoid siêu mạnh cho LS, kháng khuẩn/nấm cho nhiễm trùng) trong giai đoạn đầu. Cắt bao quy đầu nên được tư vấn sớm cho bệnh nhân Zoon’s Balanitis hoặc LS có hẹp bao quy đầu, vì đây là biện pháp điều trị triệt để và dự phòng biến chứng hiệu quả nhất.
3. Quản lý toàn diện: Kiểm soát tốt các bệnh đồng mắc (đái tháo đường), thay đổi thói quen vệ sinh, và quan trọng nhất là giáo dục bệnh nhân về tính chất mạn tính của bệnh, nguy cơ ung thư để đảm bảo tuân thủ theo dõi lâu dài.

9. Tài liệu tham khảo

1. DermNet NZ. (2023). Balanitis. ¹
2. StatPearls. (2024). Zoon Balanitis. ⁷
3. StatPearls. (2024). Balanitis. ⁴
4. European Association of Urology (EAU). (2022). European guideline for the management of balanoposthitis. ²
5. British Association of Dermatologists. (2025). Balanitis Guidelines. ⁵
6. Wikipedia/Medical Literature. Lichen sclerosus. ¹⁵
7. Australian Journal of General Practice. (2020). Chronic balanitis. ¹³
8. Journal of Urology. Malignant transformation of penile lichen sclerosus. ¹⁶
9. Int J Dermatol. (2017). Autologous PRP in chronic penile lichen sclerosus. ³⁸

Bài viết VIÊM BAO QUY ĐẦU MẠN TÍNH (CHRONIC BALANITIS) đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

Phạm vi: Phẫu thuật Dương vật và Bìu

1. Mở đầu: Sự Chuyển Dịch Mô Hình Vô Cảm Trong Ngoại Khoa Tiết Niệu

Trong thập kỷ qua, ngoại khoa tiết niệu và nam khoa đã chứng kiến một sự chuyển dịch mô hình mạnh mẽ từ phẫu thuật nội trú (inpatient) sang phẫu thuật ngoại trú (ambulatory/office-based surgery). Xu hướng này được thúc đẩy bởi áp lực giảm chi phí y tế, nhu cầu tối ưu hóa luân chuyển giường bệnh và mong muốn giảm thiểu các biến chứng hô hấp – tuần hoàn liên quan đến gây mê toàn thân (General Anesthesia – GA) hoặc gây tê tủy sống (Spinal Anesthesia – SA), đặc biệt ở nhóm bệnh nhân cao tuổi có nhiều bệnh lý nền hoặc trẻ sơ sinh.¹

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất đối với sự thành công của phẫu thuật ngoại trú tại vùng sinh dục nam là kiểm soát đau (pain control). Dương vật và bìu là những cấu trúc giải phẫu có mật độ thụ thể thần kinh cảm giác dày đặc bậc nhất cơ thể. Sự đau đớn không được kiểm soát tốt không chỉ gây kích động tâm thần vận động, làm tăng nguy cơ chảy máu do tăng huyết áp và nhịp tim, mà còn dẫn đến hội chứng đau mạn tính sau mổ. Do đó, việc làm chủ các kỹ thuật gây tê tại chỗ (local anesthesia – LA) và gây tê vùng (regional anesthesia) không còn là một kỹ năng phụ trợ, mà là năng lực cốt lõi của phẫu thuật viên nam khoa và bác sĩ gây mê hiện đại.

Báo cáo này cung cấp một phân tích toàn diện, dựa trên bằng chứng (evidence-based), về giải phẫu thần kinh chi tiết, dược lý học của các thuốc tê thế hệ mới, và quy trình kỹ thuật từng bước cho các phương pháp phong bế thần kinh vùng sinh dục. Đồng thời, báo cáo cũng giải quyết các tranh cãi lâm sàng hiện nay như tính an toàn của Epinephrine, sự so sánh giữa hướng dẫn siêu âm và mốc giải phẫu, và phác đồ xử trí ngộ độc thuốc tê toàn thân (LAST).

2. Giải Phẫu Học Ứng Dụng: Nền Tảng Của Gây Tê Chính Xác

Sự thất bại trong gây tê vùng sinh dục thường xuất phát từ sự hiểu biết không đầy đủ về sự phân bố thần kinh phức tạp và sự chồng lấp (overlapping) giữa các vùng chi phối cảm giác. Hệ thống thần kinh chi phối dương vật và bìu bắt nguồn từ ba hệ thống chính: thần kinh thân thể (somatic), thần kinh tự chủ (autonomic) và sự giao thoa giữa đám rối thắt lưng và đám rối cùng.

2.1. Chi Phối Thần Kinh Dương Vật (Penile Innervation)

Dương vật nhận sự chi phối cảm giác chủ yếu từ Thần kinh thẹn (Pudendal nerve), với sự đóng góp bổ sung từ Thần kinh chậu bẹn (Ilioinguinal nerve) và Thần kinh sinh dục đùi (Genitofemoral nerve).

2.1.1. Thần Kinh Thẹn và Nhánh Thần Kinh Lưng Dương Vật (Dorsal Nerve of the Penis – DNP)

Thần kinh thẹn xuất phát từ các rễ trước của S2, S3, và S4. Sau khi rời chậu hông qua khuyết ngồi lớn và quay lại qua khuyết ngồi bé, nó đi trong ống Alcock và chia thành ba nhánh tận, trong đó quan trọng nhất cho phẫu thuật dương vật là Thần kinh lưng dương vật (DNP).⁴

• Hành trình giải phẫu: DNP chạy dọc theo ngành ngồi mu, đi dưới dây chằng mu (arcuate pubic ligament) và xuyên qua dây chằng treo dương vật (suspensory ligament). Tại gốc dương vật, DNP nằm sâu dưới lớp Cân Buck (Deep Penile Fascia).
• Mối tương quan mạch máu: DNP nằm ở phía lưng-bên (dorsolateral) so với Động mạch lưng sâu dương vật (Deep dorsal artery). Trên mặt cắt ngang, nếu coi dương vật là mặt đồng hồ, hai bó mạch thần kinh này nằm ở vị trí 11 giờ và 1 giờ (gần gốc) và di chuyển dần sang 10 giờ và 2 giờ khi đi về phía quy đầu.⁴
• Phạm vi chi phối: DNP cung cấp cảm giác cho da quy đầu, niêm mạc quy đầu và phần lớn da thân dương vật (mặt lưng và mặt bên).

2.1.2. Thần Kinh Tầng Sinh Môn (Perineal Nerve) và Chi Phối Mặt Bụng

Một sai lầm lâm sàng phổ biến là giả định DNP chi phối toàn bộ dương vật. Thực tế, mặt bụng (ventral aspect) của dương vật, bao gồm niệu đạo xốp, vật xốp và đặc biệt là vùng dây hãm (frenulum), nhận sự chi phối từ các nhánh của Thần kinh tầng sinh môn (cũng thuộc thần kinh thẹn) và các nhánh thông nối.⁷

• Ý nghĩa lâm sàng: Phong bế thần kinh lưng dương vật (DPNB) đơn thuần thường thất bại trong việc vô cảm vùng dây hãm. Do đó, phẫu thuật cắt bao quy đầu hoặc tạo hình dây hãm bắt buộc phải bổ sung kỹ thuật phong bế mặt bụng hoặc tiêm thấm tại chỗ vùng dây hãm.⁷

2.1.3. Thần Kinh Chậu Bẹn (Ilioinguinal Nerve – L1)

Thần kinh này đi qua ống bẹn, thoát ra ở lỗ bẹn nông và chi phối cảm giác cho vùng da tại gốc dương vật (root of penis) và phần trên của bìu. Nếu không phong bế thần kinh này, bệnh nhân sẽ cảm thấy đau khi rạch da ở gốc dương vật hoặc khi kẹp khăn trải mổ.⁴

2.2. Chi Phối Thần Kinh Bìu và Thừng Tinh (Scrotal and Spermatic Cord Anatomy)

Bìu có sự phân bố thần kinh “kép” từ hai nguồn gốc phôi thai khác nhau:

1. Mặt trước bìu (Anterior Scrotum): Chi phối bởi thần kinh chậu bẹn (L1) và nhánh sinh dục của thần kinh sinh dục đùi (L1-L2).
2. Mặt sau bìu (Posterior Scrotum): Chi phối bởi nhánh bìu sau của thần kinh tầng sinh môn (S2-S4) và nhánh tầng sinh môn của thần kinh bì đùi sau (S1-S3).⁶

Thừng tinh (Spermatic Cord):

Thừng tinh là cấu trúc thừng chứa ống dẫn tinh và các mạch máu nuôi tinh hoàn. Về mặt thần kinh, nó chứa:

• Nhánh sinh dục của thần kinh sinh dục đùi (Genital branch of Genitofemoral nerve): Đi trong thừng tinh, chi phối cơ bìu (cremaster muscle) và cảm giác bản thể, da bìu.
• Đám rối thần kinh tự chủ (Autonomic plexus): Đi kèm động mạch tinh hoàn, xuất phát từ đám rối thận và tạng (T10-T11). Đây là nguyên nhân gây ra cảm giác đau tức vùng thượng vị/bụng khi co kéo thừng tinh trong phẫu thuật.¹¹

2.3. Các Lớp Cân và Khoang Giải Phẫu Quan Trọng

Hiểu rõ các lớp cân là chìa khóa để đưa thuốc tê vào đúng khoang đích (target compartment).

3. Dược Lý Học Lâm Sàng: Lựa Chọn Thuốc và Phác Đồ Tối Ưu

Việc lựa chọn thuốc tê không chỉ dựa trên thời gian tác dụng mà còn phải cân nhắc đến độc tính tim mạch, khả năng phong bế vận động và sự thoải mái của bệnh nhân khi tiêm.

3.1. So Sánh Các Thuốc Tê Nhóm Amide

Phân tích chuyên sâu:

• Ropivacaine vs. Bupivacaine: Ropivacaine (đồng phân S(-)) ngày càng được ưa chuộng trong phẫu thuật nam khoa ngoại trú. Các nghiên cứu ¹⁵ chỉ ra rằng Ropivacaine có độ an toàn tim mạch cao hơn và gây phong bế vận động ít hơn so với Bupivacaine. Điều này cho phép bệnh nhân phục hồi vận động sớm, giảm nguy cơ té ngã sau mổ, trong khi vẫn duy trì hiệu quả giảm đau tương đương. Đặc tính co mạch nội tại nhẹ của Ropivacaine cũng giúp giảm hấp thu thuốc vào máu.
• Chiến lược pha trộn (Cocktail): Để tận dụng ưu điểm khởi phát nhanh của Lidocaine và tác dụng kéo dài của Ropivacaine/Bupivacaine, phác đồ phối hợp (tỉ lệ 1:1) thường được sử dụng. Ví dụ: 10mL Lidocaine 2% + 10mL Bupivacaine 0.5% tạo thành dung dịch 20mL.¹

3.2. Chất Phụ Trợ và Kỹ Thuật Giảm Đau Khi Tiêm

3.2.1. Sodium Bicarbonate: “Chìa khóa” của Gây tê Không đau

Dung dịch thuốc tê thương mại thường có pH axit (3.5 – 5.0) để bảo quản Epinephrine và duy trì tính ổn định. Môi trường axit này gây cảm giác đau buốt dữ dội khi tiêm.

• Cơ chế: Thêm Sodium Bicarbonate 8.4% vào Lidocaine theo tỷ lệ 1:10 (1ml Bicarb cho 10ml Lidocaine) giúp trung hòa pH về mức sinh lý (7.4). Điều này không chỉ loại bỏ cảm giác đau buốt mà còn làm tăng tỷ lệ thuốc ở dạng không ion hóa, giúp thuốc khuếch tán qua màng tế bào thần kinh nhanh hơn, rút ngắn thời gian khởi phát.²⁰

3.2.2. Epinephrine: Giải Oan cho một “Huyền thoại” Y khoa

Trong nhiều thập kỷ, việc sử dụng Epinephrine ở các cơ quan tận cùng (ngón tay, dương vật, mũi, tai) được coi là chống chỉ định tuyệt đối do lo ngại hoại tử. Tuy nhiên, bằng chứng y học hiện đại đã thay đổi quan niệm này.

• Bằng chứng: Các nghiên cứu hệ thống (Systematic Reviews) từ 2005-2024 trên hàng ngàn ca phẫu thuật dương vật sử dụng Lidocaine + Epinephrine nồng độ thấp (1:100.000 hoặc 1:200.000) không ghi nhận trường hợp hoại tử nào do thuốc.²³ Các ca hoại tử trong quá khứ thường liên quan đến Procaine (độc tính cao), nồng độ Epinephrine đậm đặc, hoặc ga-rô quá chặt.
• Lợi ích: Epinephrine giúp co mạch, tạo trường mổ sạch (bloodless field) – yếu tố quan trọng trong phẫu thuật dương vật vốn rất giàu mạch máu. Nó cũng kéo dài thời gian tác dụng của Lidocaine lên 2-3 lần và giảm hấp thu thuốc vào tuần hoàn chung, giảm nguy cơ ngộ độc.²³
• Khuyến cáo thực hành: Có thể sử dụng thận trọng Epinephrine 1:200.000 ở bệnh nhân khỏe mạnh. Tuy nhiên, vẫn cần tránh dùng ở bệnh nhân có bệnh lý mạch máu ngoại biên (Buerger, Raynaud), đái tháo đường kiểm soát kém, hoặc phẫu thuật tạo hình vạt da phức tạp.²³

3.2.3. Các biện pháp phi dược lý

• Làm ấm thuốc: Làm ấm thuốc tê lên 37°C – 40°C giúp giảm độ nhớt và giảm đau khi tiêm.²⁰
• Liệu pháp Rung (Vibration Anesthesia): Áp dụng thiết bị rung tần số cao gần vị trí tiêm kích hoạt cơ chế “Cổng kiểm soát” (Gate Control Theory), ức chế tín hiệu đau truyền về tủy sống.²⁷

4. Kỹ Thuật Chi Tiết: Quy Trình và Thủ Thuật

4.1. Phong Bế Thần Kinh Lưng Dương Vật (Dorsal Penile Nerve Block – DPNB)

Đây là kỹ thuật tiêu chuẩn vàng cho phẫu thuật dương vật, nhắm vào hai dây thần kinh lưng nằm sâu dưới cân Buck.

4.1.1. Kỹ thuật Mốc Giải Phẫu (Landmark-based / Dalens’ Technique)

• Chỉ định: Cắt bao quy đầu, rạch rộng bao quy đầu (dorsal slit), khâu vết thương dương vật, giảm đau sau mổ lỗ tiểu thấp.
• Tư thế: Bệnh nhân nằm ngửa, dương vật được kéo nhẹ xuống dưới (caudal traction) để làm căng dây chằng treo.
• Điểm chọc kim: Khoang dưới xương mu (subpubic space), ngay dưới bờ dưới khớp mu, hai bên đường giữa (vị trí 10h30 và 1h30).
• Quy trình:
  1. Dùng kim 25G hoặc 27G. Chọc vuông góc với mặt da.
  2. Tiến kim qua da và lớp mỡ dưới da. Cảm nhận cảm giác “sựt” (loss of resistance) đầu tiên khi qua Cân Scarpa.
  3. Tiếp tục tiến kim sâu hơn (khoảng 0.5 – 1.5 cm tùy độ tuổi) cho đến khi cảm thấy cảm giác “sựt” thứ hai, chắc hơn – đây là khi kim xuyên qua Cân Buck. Nếu chạm xương mu, lùi kim lại và chỉnh hướng xuống dưới sâu hơn một chút.
  4. Hút kiểm tra (Aspiration) kỹ lưỡng để đảm bảo không vào động mạch lưng.
  5. Bơm 1-2 mL thuốc tê (Lidocaine/Ropivacaine) mỗi bên. Thuốc tê sẽ khuếch tán trong khoang dưới cân Buck.⁵
• Lưu ý: Nếu chỉ bơm nông (trên cân Buck), thuốc tê chỉ phong bế được các nhánh thần kinh bì nông, dẫn đến thất bại trong phẫu thuật.

4.1.2. Kỹ thuật DPNB Dưới Hướng Dẫn Siêu Âm (Ultrasound-Guided DPNB)

Siêu âm giúp khắc phục nhược điểm “mù” của kỹ thuật mốc, tăng độ chính xác và giảm thể tích thuốc cần dùng.

• Thiết bị: Máy siêu âm với đầu dò phẳng (Linear) tần số cao (10-15 MHz).
• Sonoanatomy (Giải phẫu siêu âm):
  • Đặt đầu dò ngang tại gốc dương vật.
  • Nhận diện hai Vật hang (Corpora Cavernosa): Hình tròn, giảm âm (hypoechoic).
  • Động mạch lưng sâu: Cấu trúc đập theo nhịp mạch, nằm ở rãnh giữa trên hai vật hang.
  • Thần kinh lưng dương vật: Cấu trúc tăng âm (hyperechoic) nhỏ, hình elip hoặc chấm tròn, nằm ngay cạnh ngoài động mạch.
  • Cân Buck: Đường viền tăng âm bao quanh vật hang và bó mạch thần kinh.
• Quy trình (In-plane technique):
  1. Sát khuẩn, bọc đầu dò vô khuẩn.
  2. Chọc kim từ hướng bên vào (lateral to medial) theo mặt phẳng chùm tia siêu âm.
  3. Quan sát kim đi xuyên qua mô dưới da, xuyên qua cân Buck.
  4. Bơm một lượng nhỏ thuốc để tách lớp (hydrodissection), đảm bảo thuốc lan quanh bó thần kinh và nằm dưới cân Buck nhưng trên bao trắng vật hang (tunica albuginea).
  5. Thực hiện tương tự cho bên đối diện.¹³

4.2. Phong Bế Gốc Dương Vật (Penile Ring Block)

• Nguyên lý: Tạo một vòng đai thuốc tê dưới da quanh gốc dương vật để phong bế tất cả các nhánh thần kinh bì nông và một phần thần kinh sâu (do khuếch tán).
• Ưu điểm: Kỹ thuật đơn giản, dễ thực hiện, ít nguy cơ chọc vào vật hang hay khoang sâu. Hiệu quả cao trong cắt bao quy đầu sơ sinh.³⁰
• Nhược điểm: Cần thể tích thuốc lớn hơn, gây phù nề mô (distortion) tại vùng mổ.
• Quy trình:
  1. Chọc kim tại mặt lưng gốc dương vật (vị trí 12h). Bơm thuốc sang hướng 3h và 9h trong lớp dưới da.
  2. Có thể cần chọc thêm tại vị trí 6h (mặt bụng) để khép kín vòng đai.
  3. Lưu ý tránh các tĩnh mạch nông bề mặt.⁵

4.3. Phong Bế Thần Kinh Mặt Bụng và Hãm Quy Đầu (Ventral/Frenular Block)

• Tầm quan trọng: Như đã đề cập ở phần giải phẫu, DPNB thường bỏ sót vùng dây hãm. Đây là nguyên nhân chính khiến bệnh nhân đau chói khi phẫu thuật viên cắt hoặc khâu vùng 6h.
• Kỹ thuật:
  1. Nâng dương vật lên, bộc lộ mặt bụng.
  2. Chọc kim tại đường giữa mặt bụng (raphe), tại ranh giới da-niêm mạc hoặc trực tiếp tại gốc dây hãm.
  3. Bơm thấm 1-2 mL thuốc tê nông dưới da hoặc dưới niêm mạc.
  4. Kỹ thuật này thường được thực hiện bổ sung sau khi đã làm DPNB.⁷

4.4. Phong Bế Thừng Tinh (Spermatic Cord Block)

Kỹ thuật the chốt cho phẫu thuật tinh hoàn và bìu (Cắt tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, tràn dịch màng tinh).

• Vị trí: Tại củ mu (pubic tubercle), nơi thừng tinh vừa thoát ra khỏi lỗ bẹn nông và đi xuống bìu.
• Kỹ thuật (Landmark):
  1. Xác định củ mu. Dùng ngón cái và trỏ tay trái kẹp giữ thừng tinh tại gốc bìu, cô lập nó khỏi tinh hoàn.
  2. Dùng kim 23G hoặc 25G chọc thẳng vào thừng tinh.
  3. Hút kiểm tra (Aspiration): Bước này cực kỳ quan trọng vì thừng tinh chứa đám rối tĩnh mạch hình dây leo (pampiniform plexus) rất lớn. Hút nhẹ nhàng và quan sát kỹ.
  4. Nếu không có máu, bơm 5-10 mL hỗn hợp thuốc tê (Lidocaine + Bupivacaine).
  5. Vừa rút kim vừa bơm thêm 2-3 mL vào lớp mô quanh thừng tinh để phong bế thần kinh chậu bẹn và nhánh sinh dục.³
• Lưu ý: Phong bế thừng tinh không làm mất cảm giác da bìu hoàn toàn (do thần kinh bìu sau chi phối). Cần tiêm thấm bổ sung (Infiltration) dọc theo đường rạch da bìu.¹⁹

5. Ứng Dụng Lâm Sàng Cụ Thể

5.1. Phẫu Thuật Giãn Tĩnh Mạch Thừng Tinh Vi Phẫu (Microsurgical Varicocelectomy)

• Thách thức: Khi phẫu thuật viên kẹp và kéo thừng tinh (traction) để bộc lộ, bệnh nhân thường đau tức vùng hố chậu hoặc thượng vị do kích thích thần kinh tạng (visceral pain) đi theo động mạch tinh hoàn.
• Giải pháp:
  1. Thực hiện Spermatic Cord Block kỹ lưỡng với thể tích đủ lớn (10mL).
  2. Bổ sung tiêm thấm da vùng rạch bẹn/dưới bẹn (Subinguinal).
  3. Trong mổ: Khi mở bao thừng tinh, nhỏ trực tiếp (drip) Lidocaine 2% lên thừng tinh và động mạch tinh hoàn. Điều này vừa giúp giảm co thắt mạch (vasospasm) giúp bảo tồn động mạch, vừa phong bế các nhánh thần kinh tự chủ sâu.³⁴

5.2. Phẫu Thuật Tràn Dịch Màng Tinh (Hydrocelectomy)

• Phác đồ: Spermatic Cord Block (để vô cảm tinh hoàn và màng tinh hoàn) + Tiêm thấm da bìu (Scrotal infiltration).
• Kinh nghiệm: Màng tinh hoàn (tunica vaginalis) dày và viêm dính có thể thấm thuốc kém. Cần chờ ít nhất 10-15 phút sau gây tê mới rạch da. Có thể cần bơm thêm thuốc tê vào các lớp dính trong quá trình bóc tách.¹⁹

5.3. Cắt Bao Quy Đầu (Circumcision)

• Trẻ sơ sinh/Trẻ nhỏ: Ring Block thường được ưa chuộng hơn DPNB do tỷ lệ thành công cao hơn và ít nguy cơ tụ máu hơn ở giải phẫu nhỏ.³⁰
• Người lớn: Phối hợp Đa phương thức (Multimodal): DPNB (giảm đau sâu) + Frenular Block (giảm đau mặt bụng) + Tiêm thấm vòng quanh (Ring infiltration) tại vị trí cắt. Sử dụng hỗn hợp Bupivacaine giúp giảm đau hậu phẫu đến 8-12 giờ.

6. Xử Trí Biến Chứng và An Toàn Người Bệnh

6.1. Ngộ Độc Thuốc Tê Toàn Thân (LAST – Local Anesthetic Systemic Toxicity)

Đây là biến chứng nguy hiểm nhất đe dọa tính mạng, đặc biệt khi phong bế thừng tinh hoặc DPNB do mật độ mạch máu cao.

• Cơ chế: Nồng độ thuốc tê trong máu tăng cao ức chế kênh Natri ở tim và não.
• Dấu hiệu cảnh báo:
  • Thần kinh trung ương (sớm): Vị kim loại, tê lưỡi, ù tai, kích động, co giật.
  • Tim mạch (muộn): Tăng huyết áp/nhịp tim ban đầu, sau đó tụt huyết áp, nhịp chậm, block dẫn truyền, vô tâm thu.
• Phác đồ xử trí (ASRA 2020):
  1. Ngừng tiêm ngay lập tức. Gọi hỗ trợ (Code Blue).
  2. Đường thở: Thông khí oxy 100%. Tránh tăng thông khí quá mức.
  3. Kiểm soát co giật: Benzodiazepine (Midazolam) ưu tiên hơn Propofol (tránh gây tụt huyết áp thêm).
  4. Liệu pháp Lipid Emulsion 20% (Intralipid): Đây là thuốc giải độc đặc hiệu.
     • Bolus: 1.5 mL/kg tĩnh mạch trong 1 phút.
     • Truyền duy trì: 0.25 mL/kg/phút.
     • Nếu huyết áp vẫn tụt, có thể lặp lại bolus và tăng tốc độ truyền gấp đôi.³⁸
  5. Hồi sức tim phổi (ACLS): Điều chỉnh: Dùng liều Epinephrine nhỏ (<1 mcg/kg), tránh Vasopressin, tránh thuốc chẹn Canxi/Beta.⁴²

6.2. Tụ Máu (Hematoma)

Thường gặp sau DPNB do chọc vào động mạch/tĩnh mạch lưng sâu.

• Biểu hiện: Sưng nề nhanh, tím vùng gốc dương vật, dương vật lệch trục.
• Xử trí: Băng ép lạnh ngay lập tức trong 15-20 phút. Hầu hết tự giới hạn. Nếu tụ máu quá lớn gây chèn ép niệu đạo hoặc thiếu máu quy đầu (hiếm), cần rạch giải áp.

6.3. Phù nề kéo dài

Thường gặp sau Ring Block với thể tích lớn. Có thể làm chậm lành vết thương hoặc gây lo lắng cho bệnh nhân.

• Dự phòng: Dùng thể tích thuốc tối thiểu cần thiết, ưu tiên DPNB cho người lớn. Băng ép nhẹ sau mổ.

7. Kết Luận

Gây tê tại chỗ và vùng trong phẫu thuật tiết niệu – nam khoa là một nghệ thuật đòi hỏi sự chính xác và tinh tế. Việc chuyển từ các kỹ thuật “mù” dựa trên mốc giải phẫu sang các kỹ thuật dưới hướng dẫn siêu âm, kết hợp với sự hiểu biết sâu sắc về dược lý học (sử dụng Ropivacaine, kiềm hóa thuốc tê, sử dụng an toàn Epinephrine) đang nâng cao đáng kể chất lượng điều trị.

Một chiến lược vô cảm thành công phải là sự phối hợp đa phương thức: DPNB (cho cảm giác sâu) + Ring/Frenular Block (cho cảm giác nông) + Spermatic Cord Block (cho tạng). Việc làm chủ các kỹ thuật này cho phép phẫu thuật viên thực hiện các can thiệp phức tạp như vi phẫu thừng tinh hay tạo hình dương vật ngay tại phòng khám, mang lại lợi ích kinh tế to lớn và trải nghiệm tích cực cho người bệnh.

Khuyến nghị thực hành:

1. Luôn trang bị bộ kít xử trí ngộ độc Lipid Emulsion tại phòng tiểu phẫu.
2. Ưu tiên sử dụng siêu âm cho các trường hợp giải phẫu khó hoặc trẻ em.
3. Áp dụng quy trình “Hút trước khi bơm” (Aspiration) như một phản xạ bắt buộc trong mọi mũi tiêm.

Bài viết TỐI ƯU HÓA VÔ CẢM TẠI CHỖ VÀ VÙNG TRONG PHẪU THUẬT TIẾT NIỆU – NAM KHOA: TỪ GIẢI PHẪU VI THỂ ĐẾN ỨNG DỤNG LÂM SÀNG HIỆN ĐẠI đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

Cắt bao quy đầu có thể giúp giải quyết tình trạng hẹp của bao quy đầu, giảm đau hoặc giúp cãi thiện việc sinh dục. Tuy nhiên, nó cũng có thể gây ra một số tác động phụ nếu không thực hiện đúng cách hoặc do tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

Cắt bao quy đầu thẩm mỹ là gì?

Cắt bao quy đầu thẩm mỹ là một loại phẫu thuật loại bỏ phần da bao quy đầu trong bệnh lý hẹp bao quy đầu hay quá dài bao quy đầu một cách thẩm mỹ để tạo ra một hình dáng hoàn hảo hơn và có thể giúp cải thiện độ dài của quy đầu. Phẫu thuật thường được thực hiện bởi các bác sĩ chuyên ngành tiết niệu – nam khoa và cần phải được thực hiện trong môi trường y tế chuyên nghiệp.

Phương pháp cắt bao quy đầu thẩm mỹ công nghệ cao

Phương pháp cắt bao quy đầu thẩm mỹ công nghệ cao sử dụng các công nghệ hiện đại, như laser hoặc cắt sử dụng máy stapler, để thực hiện việc cắt và chỉnh sửa bao quy đầu. Phương pháp này có thể giúp giảm rủi ro và tăng tốc độ hồi phục sau phẫu thuật so với các phương pháp cắt bằng tay thông thường, nhưng vẫn cần phải thực hiện bởi các chuyên gia có kinh nghiệm và có trình độ cao.

Nhược điêm của cắt bao quy đầu thủ công

Cắt bao quy đầu thủ công có một số nhược điểm như việc thực hiện phẫu thuật dễ gây chảy máu do tổn thương cho các mạch máu. Kết quả của phẫu thuật thủ công có thể không đáp ứng được yêu cầu về mức độ sẹo thẩm mỹ cho bao quy đầu. Thời gian hồi phục sau phẫu thuật có thể kéo dài hơn so với các phương pháp cắt bằng máy. Phẫu thuật thủ công có thể gây ra đau và khó chịu hơn so với các phương pháp cắt bằng máy. Do vậy, cắt bao quy đầu thủ công có thể không là lựa chọn tốt nhất cho mọi người, đặc biệt là khi cần một phẫu thuật nhanh, đơn giản, thẩm mỹ và ít đau.

Cắt bao quy đầu thẩm mỹ bằng máy stapler Surkon

Cắt bao quy đầu thẩm mỹ bằng máy stapler Surkon là một trong những phương pháp hiện đại và an toàn nhất để giải quyết vấn đề về bao quy đầu. Công nghệ này sử dụng máy stapler để cắt và hàn mạch máu trong bao quy đầu, giúp giảm đau tối đa và tăng thời gian hồi phục sau phẫu thuật.

Máy stapler Surkon được sản xuất với công nghệ tiên tiến và chính xác, giúp đảm bảo tỷ lệ thành công cao và tối ưu hóa kết quả phẫu thuật. Phẫu thuật cắt bao quy đầu bằng máy stapler Surkon đảm bảo an toàn, giảm đau và hồi phục nhanh hơn so với các phương pháp cắt bằng dao kéo hay laser thông thường.

Ngoài ra, công nghệ cắt bao quy đầu bằng máy stapler Surkon còn giúp giảm thời gian phẫu thuật, tăng tỷ lệ thành công và giảm tỷ lệ phẫu thuật lại. Kết quả cuối cùng của phẫu thuật là một bao quy đầu đẹp, sẹo mịn đẹp, giúp tăng tự tin và tăng chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

Quy trình cắt bao quy đầu thẩm mỹ diễn ra như thế nào?

Quy trình cắt bao quy đầu thẩm mỹ thường diễn ra như sau:

1. Tư vấn: Bệnh nhân sẽ được tư vấn về phẫu thuật, các rủi ro và mong muốn của họ.
2. Chuẩn bị: Bệnh nhân sẽ phải chuẩn bị cho phẫu thuật bằng cách dừng uống và ăn một số thứ trước khi phẫu thuật.
3. Phẫu thuật: Phẫu thuật thường được thực hiện trong một môi trường y tế với sự hỗ trợ của bảo hiểm và một nhóm chuyên gia y tế. Bệnh nhân có thể được cho sử dụng thuốc giảm đau hoặc gây mê để giúp họ giảm đau.
4. Hồi phục: Sau khi phẫu thuật, bệnh nhân cần phải trải qua một thời gian hồi phục, trong đó họ cần theo dõi sức khỏe và tuân thủ các chỉ dẫn của bác sĩ.

Lưu ý: Quy trình cắt bao quy đầu thẩm mỹ có thể thay đổi tùy vào từng trường hợp cụ thể và phẫu thuật được thực hiện. Bệnh nhân nên đặt câu hỏi cho bác sĩ của mình

Chi phí cắt bao quy đầu thẩm mỹ giá bao nhiêu tiền?

Chi phí cắt bao quy đầu thẩm mỹ có thể khác nhau tùy vào nhiều yếu tố, bao gồm:

1. Cơ sở y tế: Giá cả của phẫu thuật có thể thay đổi tùy vào nơi thực hiện phẫu thuật của bệnh nhân, những bệnh viện chất lượng cao thường chi phí sẻ cao hơn.
2. Chuyên gia: Chuyên gia cắt bao quy đầu thẩm mỹ có kinh nghiệm và uy tín cũng có thể ảnh hưởng đến giá cả của phẫu thuật.
3. Loại phẫu thuật: Loại phẫu thuật cắt bao quy đầu thẩm mỹ cũng có thể ảnh hưởng đến giá cả.
4. Chi phí tiền giường, tiền thuốc và gây mê gây tê: Chi phí cho các dịch vụ y tế và gây mê cũng có thể tăng giá cả của phẫu thuật.

Tạm thời, không có một số tiền cụ thể cho chi phí cắt bao quy đầu thẩm mỹ, vì vậy bệnh nhân nên yêu cầu báo giá từ bác sĩ hoặc cơ sở y tế của họ để biết chi phí chính xác cho trường hợp của họ.

Địa chỉ cắt bao quy đầu thẩm mỹ uy tín

Tùy thuộc vào vị trí địa lý của bệnh nhân, có nhiều cơ sở y tế và phòng khám uy tín để thực hiện cắt bao quy đầu thẩm mỹ. Bệnh nhân nên tìm kiếm các địa chỉ được đề xuất bởi bạn bè hoặc người thân, hoặc tìm kiếm trên mạng xã hội hoặc các trang web chuyên về thẩm mỹ để tìm địa chỉ uy tín.

Bệnh nhân cũng nên đảm bảo rằng họ chọn một chuyên gia chuyên nghiệp với kinh nghiệm và uy tín để thực hiện phẫu thuật, và họ nên cung cấp tất cả thông tin cần thiết cho bác sĩ trước khi bắt đầu phẫu thuật.

Bác sĩ CKI Đặng Phước Đạt có nhiều kinh nghiệm cắt bao quy đầu thẩm mỹ bằng stapler surkon. Bác sĩ đang công tác tại Bệnh viện Đa khoa Gia Đình, 73 Nguyễn Hữu Thọ, Hải Châu, Đà Nẵng. Để liên lạc với Bác sĩ Đặng Phước Đạt, bạn có thể gửi email tới địa chỉ bsdangphuocdat@gmail.com hoặc gọi điện tới số điện thoại 0919 480 180. Bạn cũng có thể truy cập trang web bacsidanang.com để biết thêm chi tiết về dịch vụ của Bác sĩ Đặng Phước Đạt và Bệnh viện Đa khoa Gia Đình.

Xem Thêm

1. Điều trị sỏi hệ tiết niệu: Sỏi thận, sỏi niệu quản, sỏi bàng quang, sỏi niệu đạo
2. Phẫu thuật đặt thể hang nhân tạo
3. Phẫu thuật đặt tinh hoàn nhân tạo
4. Phẫu thuật tăng kích thước dương vật
5. Tán sỏi thận qua da đường hầm nhỏ (mini – PCNL)
6. Tán sỏi thận qua da đường hầm nhỏ (mini-PCNL) được thực hiện như thế nào?
7. Khám và điều trị rối loạn cương dương
8. Tán sỏi thận laser bằng ống soi mềm
9. Tán sỏi thận qua da dưới hướng dẫn của siêu âm
10. Cắt đốt u xơ tuyến tiền liệt bằng dao đốt lưỡng cực
11. Chẩn đoán và điều trị xuất tinh ra máu
12. Chẩn đoán và điều trị vô sinh nam

Bài viết Công nghệ cắt bao quy đầu thẩm mỹ hiện đại nhất hiện nay đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

Ở Mỹ, tỷ lệ cắt bỏ bao quy đầu sơ sinh giảm từ 90% của những năm 50, xuống còn 60 – 70% của những năm 80 thuộc thế kỷ trước, nhưng gần đây tỷ lệ này thay đổi từ 65 – 82% tùy theo từng năm. Ở các nước Châu Âu, Châu Á, Trung và Nam Mỹ, tỷ lệ cắt bỏ bao quy đầu thấp. Hàn quốc là nước duy nhất ở Châu Á thực hiện rộng rãi kỹ thuật này, với tỷ lệ 90% ở học sinh trung học.

Xem thêm:

• Nên hay không nên cắt bao quy đầu?
• Cắt bao quy đầu là gì?
• Bao quy đầu – Phẫu thuật cắt bao quy đầu
• 90% trẻ em bị hẹp bao quy đầu

Vai trò của bao quy đầu

• Ngăn chặn loét lỗ ngoài niệu đạo do một tổn thương của quy đầu vì tiếp xúc với các lớp ẩm ướt.
• Làm cho khoái cảm tình dục dễ dàng vì có các đường dẫn truyền thần kinh nhạy cảm.
• Cung cấp chất bôi trơn để các cọ sát với âm đạo mà không gây nên chấn thương.
• Tạo nên một thành phần của hệ thống miễn dịch niêm mạc – da, vì bao quy đầu có chứa các tế bào Langerhans.
• Là một nguồn cung cấp các nguyên bào sợi sống của người để nuôi cấy chuyển giao tế bào trong nghiên cứu khoa học.
• Cung cấp mô cho các phẫu thuật tái tạo các cơ quan sinh dục – tiết niệu.

Các chỉ định cắt bỏ bao quy đầu

• Hẹp bao quy đầu bệnh lý.
• Hẹp bao quy đầu bán phần tái phát.
• Viêm quy đầu hoặc viêm quy đầu – hẹp bao quy đầu tái phát.
• Liken xơ của dương vật.
• Các u nhú nhọn, lan rộng và các tổn thương ít gặp khác như u nang lympho của bao quy đầu, phù bạch huyết mạn tính của dương vật, …
• Là một phần của phẫu thuật tạo hình trong các bệnh hypospadias hoặc hẹp niệu đạo.

Các biến chứng của cắt bỏ bao quy đầu

• Chảy máu
• Nhiễm khuẩn
• Hẹp bao quy đầu tái phát
• Dây chằng da
• Viêm hoặc hẹp lỗ ngoài của niệu đạo
• Các biến chứng ít gặp

Các phương pháp điều trị khác xen kẽ với cắt bỏ bao quy đầu

• Corticoides tại chỗ
• Kéo bao quy đầu về phía gốc dương vật bằng tay
• Rạch bao quy đầu ở mặt lưng và tạo hình bao quy đầu

Các phương pháp điều trị hẹp bao quy đầu

• Hẹp bao quy đầu – Cắt bao quy đầu truyền thống
• Hẹp bao quy đầu – Cắt bao quy đầu bằng Stapler

Phương pháp cắt bao quy đầu truyền thống

Đây là phương pháp cắt bao quy đầu ở Đà Nẵng mà trước đây hầu hết đều được mọi người áp dụng, phương pháp sử dụng dao và kéo để loại bỏ phần da thừa ở bên ngoài quy đầu. Sau đó được khâu lại.

Cắt bao quy đầu ở Đà Nẵng bằng máy stapler Surkon

Dùng trong cắt bao quy đầu công nghệ cao với NHIỀU ƯU ĐIỂM VƯỢT TRỘI so với các PHƯƠNG PHÁP KHÁC: như laser, thẩm mĩ không đau, cắt bao quy đầu hàn quốc, xâm lấn tối thiểu

Ưu điểm điều trị hẹp bao quy đầu bằng cắt bao quy đầu bằng máy surkon

1. Cắt bao quy đầu bằng máy surkon và khâu bằng ghim tự động trong vòng 1 phút: Các phương pháp khác từ 30-60 phút.
2. Không chảy máu, các phương pháp khác: Chảy máu
3. Không phải cắt chỉ, các phương pháp khác: phải cắt chỉ, hoặc chỉ tự tiêu có thể nhiễm khuẩn khi tiêu bên trong
4. ĐẶC BIỆT: Cắt bao quy đầu bằng dụng cụ Surkon không có sẹo xấu, các phương pháp khác: CÓ SẸO XẤU: do phải khâu bằng tay
5. Cắt bao quy đầu ở đà nẵng với chi phí hợp lý

Địa chỉ cắt bao quy đầu uy tín nhất ở đà nẵng

Chi phí cắt bao quy đầu ở Đà Nẵng, cắt bao quy đầu bằng máy surkon là bao nhiêu?

Chi phí trọn gói cho toàn bộ quá trình phẫu thuật là 8 triệu đối với bệnh nhân không có thẻ BHYT, và khoảng 7.5 triệu cho đối tượng có BHYT.

LIÊN HỆ NGAY VỚI BSCKI ĐẶNG PHƯỚC ĐẠT ĐỂ BIẾT RÕ CHI PHÍ CẮT BAO QUY ĐẦU BẰNG STAPLER SURKON TẠI ĐÀ NẴNG

Cắt bao quy đầu bằng máy surkon

Bài viết TOP 1 Địa chỉ cắt bao quy đầu ở Đà Nẵng ✅ bằng máy stapler Surkon 2024 💯 đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

Vào tháng 3/2007, WHO và UNAIDS công nhận cắt bao quy đầu ở trẻ em nam giới là một phương pháp ngăn chặn HIV công hiệu, nhưng kèm theo cảnh báo là phẫu thuật này chỉ có thể ngăn chặn phần nào và không được dùng nó thay thế tất cả những phương pháp phòng chống khác. Hiện nay ở Việt Nam chưa có một nghiên cứu đầy đủ nào về tỷ lệ cắt bao quy đầu ở nam giới. Nhiều bệnh viện, phòng khám triển khai cắt bao quy đầu một cách rộng rãi với nhiều phương pháp khác nhau nhưng đa phần vẫn là phương pháp phẫu thuật truyền thống với các kỹ thuật mổ khác nhau.

Hiện nay xu hướng điều trị ít xâm hại và áp dụng kỹ thuật cao đang dần thay thế các phẫu thuật truyền thống mang lại nhiều lợi ích cho người bệnh. Phương pháp cắt bao quy đầu bằng Stapler đã được thực hiện tại nhiều nước trên thế giới đã chứng tỏ tính an toàn, hiệu quả, thẫm mỹ, rút ngắn thời gian phẫu thuật. Tại Việt Nam phương pháp này cũng đã được tiến hành trong khoảng 2 năm nay, bệnh viện Đa khoa Gia Đình cũng đã tiến hành kỷ thuật này từ tháng 10/2018, bước đầu được bệnh nhân ưa thích hơn phương pháp phẫu thuật truyền thống.

1.1. Bao quy đầu

Bao quy đầu là phần da bao bọc và bảo vệ quy đầu và niệu đạo, vùng da – niêm mạc vùng này rất nhạy với kích thích được hình thành ở gần đầu của dương vật. Bao quy đầu dễ kéo tuột về gốc dương vật để lộ quy đầu và giúp bôi trơn dương vật khi quan hệ tình dục.

Bao quy đầu của người lớn thường có thể thu vào trong thành hai lớp da che quy đầu. Khả năng che phủ của bao quy đầu đối với quy đầu khi bình thường và cương cứng khác nhau tùy thuộc vào chiều dài của lớp da này. Bao quy đầu dính vào quy đầu ở trẻ sơ sinh và thường không thể kéo ra dễ dàng khi trẻ mới sinh. Độ tuổi mà một nam giới có thể kéo tuột lớp da quy đầu ra là khác nhau, nhưng nghiên cứu cho thấy rằng 95% nam giới có thể tự lột da quy đầu trước khi trưởng thành. Việc không lột được bao quy đầu không nên coi là bệnh trừ khi có thêm các triệu chứng khác.

1.2. Vai trò của bao quy đầu

Tổ chức Y tế Thế giới tranh luận về các chức năng chính xác của bao quy đầu, bao gồm “việc giữ cho mặt trong dương vật ẩm ướt, bảo vệ dương vật phát triển an toàn trong tử cung, tăng cường khoái cảm tình dục với sự hiện diện của các thụ thể thần kinh”.

Nhìn chung, vai trò chính của bao quy đầu là bảo vệ phần đầu dương vật khỏi những chấn thương và cọ xát vào quần áo hằng ngày. Nó cũng giúp bôi trơn phần đầu dương vật trong quá trình quan hệ tình dục và giúp tăng khoái cảm trong lúc quan hệ bởi vì có rất nhiều thụ thể thần kinh nằm trong vùng này. Bao quy đầu còn giúp nam giới hạn chế một số bệnh lây truyền qua đường tình dục. Ngoài ra bao quy đầu còn chứa các tế bào Langerhans nên góp phần tạo thành hệ thống miễn dịch niêm mạc – da giúp bảo vệ dương vật – niệu đạo khỏi tình trạng nhiễm trùng. Da bao quy đầu còn là một nguồn cung cấp các nguyên bào sợi sống của người để nuôi cấy chuyển giao tế bào trong nghiên cứu khoa học, cung cấp mô cho các phẫu thuật tái tạo các cơ quan sinh dục – tiết niệu…

1.3. Hẹp bao quy đầu

1.3.1. Hẹp bao quy đầu

Hẹp bao quy đầu hay còn gọi là phimosis là tình trạng bao quy đầu hẹp không thể lộn về phía gốc dương vật để lộ quy đầu ra ngoài được. Phân biệt với dài bao quy đầu là tình trạng bao quy đầu lúc nào cũng phủ kín quy đầu nhưng nếu dùng tay kéo về phía sau thì da quy đều trượt hết về phía sau để lộ quy đầu. Hẹp bao quy đầu rất phổ biến ở các trẻ trai mới sinh gọi là hẹp bao quy đầu sinh lý. Bệnh sẽ tự khỏi khi trẻ lớn dần, một phần nhỏ không tự khỏi gọi là hẹp bao quy đầu bệnh lý. Người ta thấy rằng trên 90% trẻ mới sinh ra bị hẹp bao quy đầu sinh lý, sau 3-5 tuổi chỉ còn 10% các trường hợp trẻ bị hẹp bao quy đầu và sau tuổi 16 chỉ còn khoảng 1%.

1.3.2. Biến chứng của hẹp bao quy đầu

1.3.2.1. Ở trẻ em

Ở trẻ nhỏ do bao quy đầu hẹp, không vệ sinh được quy đầu, các lớp tế bào chết từ quy đầu và da quy đầu kết hợp với các chất cặn bã từ nước tiểu đọng lại tạo thành các cục cặn (sỏi quy đầu). Đây là nơi trú ngụ của vi khuẩn nên chúng có thể gây viêm mủ quy đầu, viêm tiết niệu, sốt chưa rõ nguyên nhân,…[8]

1.3.2.2. Ở người lớn

Dương vật chậm phát triển: Do lỗ bao quy đầu hẹp nên trong quá trình phát triển quy đầu không thể chui ra ngoài bao quy đầu được, hậu quả là dương vật sẽ bị ngắn và nhỏ hơn so với người không hẹp bao quy đầu.

Viêm nhiễm đường sinh dục: Do bao quy đầu hẹp không thể lộn quy đầu ra để vệ sinh thường xuyên nên thường dẫn đến viêm bao quy đầu – quy đầu cấp tính và mạn tính. Hậu quả của viêm bao quy đầu mạn tính sẽ làm cho bao quy đầu bị xơ hóa tạo thành những vòng xơ viêm dính gây khó chịu, đau nhức cho người bệnh khi dương vật cương.

Viêm đường tiết niệu: Do hẹp bao quy đầu, quá trình viêm nhiễm từ quy đầu có thể tiến triển ngược đến tận bàng quang, tuyến tiền liệt, viêm thận bể thận ngược dòng.

Ung thư quy đầu dương vật: Hậu quả của quá trình viêm nhiễm mạn tính ở quy đầu và bao quy đầu làm cho các tế bào ở đây bị biến đổi và dẫn đến ung thư dương vật. Người ta thấy tỉ lệ ung thư dương vật ở những người hẹp bao quy đầu cao hơn nhiều so với những người không hẹp bao quy đầu. Nếu cắt bao quy đầu từ khi còn nhỏ sẽ làm giảm tỉ lệ ung thư dương vật.[2, tr.7]

Giảm khả năng hoạt động tình dục: Người hẹp bao quy đầu thường kém tự tin trong chuyện tình dục do tình trạng vệ sinh sinh dục kém, dương vật có mùi hôi, và rối loạn cương dương do dương vật bị đau mỗi khi cương. Ngoài ra nhiều phụ nữ cảm thấy khó chịu và ngứa rát vùng niệu đạo mỗi khi quan hệ tình dục với những người bị hẹp bao quy đầu do tình trạng vệ sinh kém.

Dễ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục: Một người bị hẹp bao quy đầu dễ bị mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục hơn những người khác. Do bao quy đầu dài diện tích bám dính vi khuẩn lớn, độ đào thải vi khuẩn giảm. Người ta thấy rằng cắt bao quy đầu sẽ làm giảm đáng kể tỉ lệ mắc HIV, viêm gan B, và Chlamydia…[6, tr.9]

1.3.3. Triệu chứng lâm sàng của hẹp bao quy đầu

Các biểu hiện, dấu hiệu giúp xác định hẹp bao quy đầu:

– Từ nhỏ không thể lộn được bao da quy đầu, miệng bao quy đầu nhỏ.

– Lộn bao quy đầu được một phần quy đầu dương vật.

– Khi cương cứng, bao quy đầu không trượt được về phía gốc dương vật và gây đau.

– Khi đi tiểu, bao quy đầu phồng to lên, tia nước tiểu phụt mạnh và xa.

– Khó nhìn thấy lỗ niệu đạo ngoài.

1.3.4. Các phương pháp điều trị hẹp bao quy đầu

1.3.4.1. Ðiều trị lộn bao quy đầu:

Thường được chỉ định cho trẻ nhỏ, bao quy đầu không có vòng xơ. Dùng thuốc mỡ chứa steroid bôi vào da quy đầu kết hợp với lộn quy đầu ngày 2 lần. Thuốc có tác dụng chống viêm làm cho quy đầu giãn ra, động tác lộn sẽ làm tách mặt trong bao quy đầu ra khỏi quy đầu. Hướng dẫn cho bệnh nhân hoặc người nhà tự làm mà không cần phải bác sĩ. Tỷ lệ thành công với biện pháp điều trị này là 85-95%. Ưu điểm của biện pháp này là không gây đau và không gây sang chấn tinh thần cho trẻ. Tuy nhiên cần phải có sự kiên trì hợp tác của bố mẹ. [12, tr.10]

1.3.4.2. Nong bao quy đầu:

Thường được chỉ định cho trẻ sau khi đã dùng biện pháp lộn bằng tay không kết quả. Dùng kelly nong rộng bao quy đầu, kết hợp với bôi thuốc steroid chống viêm và tránh sẹo. Điều trị này gây đau và sang chấn nhiều hơn so với biện pháp lộn bao quy đầu. Thời gian điều trị thường kéo dài vài tuần.

1.3.4.2. Cắt bao quy đầu:

Đây là phương pháp xâm lấn, được chỉ định cho người lớn. Cắt bao quy đầu có thể kết hợp với tạo hình hãm quy đầu trong những trường hợp hãm quy đầu ngắn. Đây là phương pháp triệt để điều trị hẹp bao quy đầu. Tuy nhiên nhược điểm của phương pháp này gây phù nề ứ trệ bạch huyết làm cho quy đầu sưng to.

1.4. Phẫu thuật cắt bao quy đầu

1.4.1. Cắt bao quy đầu là gì?

Cắt bao quy đầu là phẫu thuật cắt bỏ phần da bọc phía đầu của dương vật, việc cắt bao quy đầu đã có từ thời tiền sử, có thể thấy qua nhiều di tích hình ảnh từ thời đồ đá và thời cổ Ai Cập, tuy nhiên các học giả có suy diễn khác nhau về những hình này. Cắt bao quy đầu là một giáo điều trong Do Thái giáo và Hồi giáo, là một phong tục của một số phái Công giáo chính thống Đông Âu và ở châu Phi. Việc cắt bao quy đầu phổ biến nhất tại vùng Trung Đông, Hoa Kỳ và nhiều vùng châu Phi và châu Á.[3]

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) 30% người nam trên thế giới đã được cắt bao quy đầu, phần lớn là vì văn hóa và tôn giáo. Trong khi một số tổ chức chống đối tục lệ cắt bao quy đầu, cho đây là một vi phạm nhân quyền trẻ em và thiếu bằng chứng y học thì một số khác lại ủng hộ phẫu thuật này, cho đây là một phương pháp phát triển sức khỏe công cộng nhất là giúp phòng chống bệnh AIDS.

Vào tháng 3 năm 2007 Tổ chức Y tế Thế giới và UNAIDS công nhận cắt bao quy đầu ở trẻ em nam giới là một phương pháp ngăn chặn HIV công hiệu, nhưng kèm theo cảnh cáo là phẫu thuật này chỉ có thể ngăn chặn phần nào và không nên chỉ dùng nó thay thế tất cả những phương pháp phòng chống khác [6]. WHO cũng công bố những phát hiện khoa học về thuật cắt bao quy đầu phòng ngừa bệnh lây truyền bệnh HIV trong giao hợp nam nữ, nhất là trong những vùng bệnh này đang lan tràn như vùng nam sa mạc Sahara châu Phi, và đòi hỏi phẫu thuật phải được tiến hành an toàn và với sự đồng ý của người bị cắt hoặc của gia đình.

1.4.2. Các chỉ định cắt bỏ bao quy đầu

– Hẹp bao quy đầu bệnh lý.

– Hẹp bao quy đầu bán phần tái phát.

– Viêm quy đầu hoặc viêm quy đầu – bao quy đầu tái phát.

– Liken xơ của dương vật.

– Các u nhú nhọn, lan rộng và các tổn thương ít gặp khác như u nang lympho của bao quy đầu, phù bạch huyết mạn tính của dương vật

– Là một phần của phẫu thuật tạo hình trong các bệnh hypospadias hoặc hẹp niệu đạo.

1.4.3. Các chống chỉ định cắt bỏ bao quy đầu

– Trẻ đẻ non và trẻ sơ sinh (dưới 1 tháng tuổi).

– Tất cả các rối loạn đông máu, bệnh ưa chảy máu, hoặc có tiền sử gia đình về rối loạn đông máu.

– Nếu phần bụng của bao quy đầu ngắn hoặc không có.

– Biến dạng gập góc ở lưng dương vật (dương vật bị cong vẹo lên phía trên).

– Trẻ bị hypospadias hoặc épispadias.

– Có mảng xơ ở mặt bụng hoặc mặt lưng của dương vật, kết hợp với không có hoặc có hypospadias.

– Lỗ bao quy đầu to, với một bao quy đầu nguyên vẹn.

– Niệu đạo to.

– Dương vật nhỏ hoặc hình chân vịt.

1.4.4. Các biến chứng của cắt bỏ bao quy đầu

– Chảy máu

– Nhiễm khuẩn

– Hẹp bao quy đầu tái phát

– Dây chằng da

– Viêm hoặc hẹp lỗ ngoài của niệu đạo

– Các biến chứng ít gặp khác…

1.4.5. Các phương pháp cắt bao quy đầu

1.4.5.1. Cắt bao quy đầu truyền thống

Là phương pháp sử dụng lâu đời nhất, có nhiều kỹ thuật cắt bao quy đầu.

+ Cắt tròn: Đánh dấu đường cắt vòng quanh dương vật, thường ở trạng thái dương vật cương. Tách niêm mạc quy đầu khỏi quy đầu. Rạch da bao quy đầu theo đường đánh dấu. Cắt bớt niêm mạc quy đầu, thường cắt cách rãnh quy đầu khoảng 1 cm. Kiểm tra cầm máu. Khâu lại da và niêm mạc bao quy đầu bằng chỉ tiêu 4.0 hoặc 5.0. Bôi mỡ kháng sinh và băng ép lại.

+ Xẻ dọc bao quy đầu: hiện nay ít được sử dụng.

+ Tạo hình bao quy đầu: Có thể tạo hình rộng bao quy đầu theo kỹ thuật: Sau khi tách và lộn được bao quy đầu, xác định vị trí hẹp giữa da và niêm mạc bao quy đầu. Rạch dọc da tại vị trí bao quy đầu bị hẹp, có thể rạch 1 đường giữa hoặc 2 đường bên. Kiểm tra thấy bao quy đầu đủ rộng, tạo hình bao quy đầu lại bằng hình chữ Z, khâu lại da. Bôi mỡ kháng sinh, băng ép nhẹ.[1]

1.4.5.2. Cắt bao quy đầu bằng Stapler

Là phương pháp ít xâm hại và áp dụng kỹ thuật cao với công nghệ cắt khâu tự động. [7]

+ Dụng cụ Stapler cắt bao quy đầu: là dụng cụ chuyên biệt có khả năng tự định vị vị trí cắt, cắt và khâu hoàn toàn tự động.

Quy trình thực hiện phẫu thuật:

+ Bệnh nhân nằm ngửa, tê gốc dương vật.

+ Nong làm rộng bao quy đầu, rửa sạch chất dính và smegma sau đó sát trùng lại vùng quy đầu và bao quy đầu. Cắt bao quy đầu dọc theo lưng dương vật nếu trường hợp không tuột được quy đầu ra ngoài.

+ Dùng 3 kelly để giữ phần da thừa quy đầu, đánh dấu vị trí dây hãm, xoay ngược chiều kim đồng hồ để lấy chặn dương vật ra, đặt chặn dương vật vào để lại phần dây hãm để tránh tổn thương dây hãm, gốc của chặn dương vật so với trục dương vật từ 40o – 45o

+ Buộc phần da thừa quy đầu và thanh chặn. Kết nối thanh chặn với máy cắt khâu, vặn theo chiều kim đồng hồ ở phần đầu đến khi chạm được vào nút đỏ là máy cắt khâu đã sẵn sàng.

+ Lấy chốt bảo vệ, bấm máy cắt khâu cho tới khi nghe được tiếng “Click”, giữ máy thêm 10 giây để tránh chảy máu.

+ Vặn ngược chốt từ 3-5 vòng và bấm, nó sẻ tách máy cắt khâu và thanh chặn, tách phần da thừa ra khỏi dương vật.

+ Giữ phần cắt nối 2-3 phút bằng tay.

+ Băng ép cầm máu, chống phù nề.

“Bacsidanang.com – Trang web cung cấp những thông tin chính thống về sức khỏe và địa chỉ khám bệnh tin cậy ở Đà Nẵng..”

— Group bacsidanang.com

Bài viết Cắt bao quy đầu: Tổng quan về bệnh lý bao quy đầu đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

Cắt bao quy đầu là gì?

Cắt bao quy đầu (Circumcision) là một thủ thuật cắt bỏ phần da của quy đầu (gọi là bao quy đầu) do phần da này bị hẹp hoặc thừa nhiều. Bình thường bao quy đầu là một khoảng da gồm hai lớp bao phủ vừa đủ quy đầu dương vật và bao quy đầu có thể trượt lên trượt xuống khỏi quy đầu một cách dễ dàng.

Thủ thuật cắt bao quy đầu là một thủ thuật ngoại khoa tương đối đơn giản, da quy đầu được giải phóng ra khỏi quy đầu và cắt ngắn để lộ quy đầu, vết thương sẽ được cầm máu bằng dao điện, hai mép da được khâu lại với nhau bằng chỉ tiêu hoặc không tiêu. Thủ thuật này mất khoảng 40-45 phút. Bệnh nhân sẽ được giảm đau bằng cách gây tê gốc dương vật kết hợp với thuốc giảm đau đường tĩnh mạch.

Trước đây người ta thường cắt bao quy đầu ngay từ thời kỳ sơ sinh nhưng ngày nay người ta thường chỉ cắt bao quy đầu khi đã bước qua tuổi trưởng thành. Đối với trẻ sơ sinh người ta dùng thuốc chống viêm và tập lộn bao quy đầu hàng ngày cho đến khi bao quy đầu giãn ra, lúc đó sẽ tách nhẹ nhàng lớp trong của bao quy đầu ra khỏi quy đầu. Khi trẻ đến tuổi trưởng thành nếu da bao quy đầu thừa nhiều hoặc quá hẹp thì mới cắt.

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), hàng năm có khoảng 30% nam giới được cắt bao quy đầu, trong đó chủ yếu là người Hồi Giáo (chiếm 70%) . Cắt bao quy đầu thời kỳ sơ sinh rất phổ biến ở Mỹ (khoảng 58% trẻ sơ sinh được cắt bao quy đầu năm 2010), Canada, Châu Úc, và Trung Đông. Trong khi đó ở Đông và Nam Phi, Châu Mỹ La Tinh và toàn bộ Châu Âu người ta lại rất ít cắt bao quy đầu thời kỳ sơ sinh. Sự khác biệt lớn giữa các khu vực này chủ yếu là do vấn đề tôn giáo.

Tuy nhiên theo thống kê, tỉ lệ cắt bao quy đầu ở trẻ sơ sinh đang giảm dần vì những lý do y học. Ví dụ: ở Mỹ tỉ lệ cắt bao quy đầu ở sơ sinh giảm từ 68% những năm 1979 xuống còn 58% năm 2010, ở Canada giảm từ 20% năm1996/97 đến 9.2% năm 2005, và ở Úc giảm từ 49% năm 1973/74 xuống khoảng 10.8% năm 2013.

Sơ lược vài nét về lịch sử cắt bao quy đầu

Người ta không biết chính xác ca cắt bao quy đầu đầu tiên được diễn ra từ bao giờ nhưng hầu hết các chuyên gia đều tin rằng thủ thuật cắt bao quy đầu đã được diễn ra từ rất sớm và được lan truyền theo thời gian, trải qua rất nhiều nền văn hóa khác nhau.

Các nhà khảo cổ học cũng thừa nhận rằng các xác ướp Ai Cập từ 2300 năm trước công nguyên cũng được cắt bao quy đầu. Điều này nói lên rằng việc cắt bao quy đầu đã có một phả hệ từ rất lâu đời. Ngoài ra, cắt bao quy đầu cũng được đề cập một cách tự do trong kinh thánh, vì vậy việc cắt bao quy đầu đã trở thành một phần trong cuộc sống tôn giáo.

Trong xã hội Cổ Đại, cắt bao quy đầu được phổ biến rộng rãi nhằm ngăn chặn sự viêm nhiễm bao quy đầu và lây lan bệnh tật.

Ở Phương Tây cho mãi tới những năm cuối của thế kỷ 19, cắt bao quy đầu mới được nhân rộng nhằm mục đích ngăn chặn sự thủ dâm ở nam giới.

Trước thế kỷ 20, người ta vẫn tiếp tục coi thủ dâm là nguyên nhân gây ra các bệnh lý về tinh thần và thực thể như bệnh động kinh, liệt, liệt dương, bệnh lậu, bệnh lao… nên cắt bao quy đầu vẫn được coi như một biện pháp hạn chế thủ dâm hữu hiệu

Trải qua thời gian, nhờ những bằng chứng y học cho thấy lợi ích của việc cắt bao quy đầu nên thủ thật này đã trở nên phổ biến và được khuyến cáo ở nhiều nước nói Tiếng Anh vì những lý do y học chứ không phải vì những lý do tôn giáo hoặc văn hóa.

Kể từ sau chiến tranh thế giới thứ II, do nước Anh thành lập hệ thống chăm sóc sức khỏe quốc gia, nên thủ thuật cắt bao quy đầu đã bị loại bỏ ra khỏi những khuyến cáo y học, một phần nhằm làm giảm gánh nặng chi phí chăm sóc y tế quốc gia, một phần vì không tìm thấy các bằng chứng y học thuyết phục cho thấy lợi ích của việc cắt bao quy đầu. Điều này giải thích tại sao có sự khác nhau về tỉ lệ cắt bao quy đầu giữa các vùng khác nhau trên thế giới. Ví dụ tỉ lệ cắt bao quy đầu ở Anh chỉ dưới 3% năm 2000 trong khi tỉ lệ này 58% ở Mỹ năm 2010.

Cắt bao quy đầu có tác dụng gì?

1. Thỏa mãn niềm tin tôn giáo: Đây là lợi ích đầu tiên phải kể đến ở các nước Hồi Giáo, những nơi mà tục cắt bao quy đầu được coi như một phần trong nghi lễ của tôn giáo.
2. Dễ dàng vệ sinh quy đầu và cơ quan sinh dục: Việc cắt bỏ phần bao quy đầu thừa hoặc hẹp sẽ giúp cho quá trình vệ sinh quy đầu cũng như dương vật một cách dễ dàng hơn.
3. Giảm bớt nguy cơ nhiễm trùng đường tiểu. Nhiễm trùng đường tiểu rất thường gặp ở nam giới hẹp bao quy đầu. Nhiễm trùng biểu hiện ở các mức độ khác nhau, từ viêm niệu đạo, viêm tuyến tiền liệt, viêm bàng quang cho tới viêm thận và bể thận. Hậu quả của nhiễm trùng tiết niệu có thể dẫn đến suy thận về sau. Cắt bao quy đầu làm cho quy đầu luôn luôn khô ráo sạch sẽ, nước tiểu không bị tồn đọng trong khoảng trống giữa bao quy đầu và quy đầu vì thế nguy cơ nhiễm khuẩn bị loại bỏ.
4. Giảm nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STDs). Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng việc cắt bao quy đầu sẽ làm giảm nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Trong một nghiên cứu gần đây cho thấy những người không cắt bao quy đầu có nguy cơ mắc bệnh herpes sinh dục và lậu cao gấp 2 lần, nguy cơ mắc nấm sinh dục và giang mai cao gấp 5 lần so với những người được cắt bao quy đầu.
5. Ngăn cản viêm quy đầu (balanitis): Một số trường hợp da quy đầu hẹp không thể lộn về phía gốc dương vật được hoặc quy đầu bị viêm cần phải can thiệp bằng ngoại khoa. Hậu quả của viêm quy đầu có thể gây viêm niệu đạo, hẹp lỗ ngoài niệu đạo
6. Giảm nguy cơ gây ung thư dương vật. So với các loại ung thư khác trong đường tiết niệu sinh dục thì ung thư dương vật được xếp vào hàng hiếm gặp nhưng ung thư dương vật lại xuất hiện phổ biến ở những người bị hẹp bao quy đầu mà không được cắt bao quy đầu. Bao quy đầu hẹp dẫn đến tình trạng viêm quy đầu mạn tính, tái đi tái lại nhiều lần. Điều này làm thay đổi tính chất sinh lý sinh hóa của tể bào dẫn đến ung thư dương vật.

Cắt bao quy đầu và HIV

Người ta tin rằng cắt bao quy đầu sẽ làm giảm nguy cơ lây nhiễm HIV trong quá trình giao hợp. Nhiều nghiên cứu về mối liên quan giữa cắt bao quy đầu và khả năng lây nhiễm HIV hầu hết được tiến hành ở các nước Châu Phi đã khẳng định mối liên hệ này.

Bình thường quy đầu và thân dương vật vật được che phủ bởi một mảnh da gồm hai lớp; lớp ngoài gồm các tế bào khô do lắng đọng nhiều keratin (loại protein dạng sợi) và lớp trong lại ẩm ướt do ít keratin hơn.

Mặt dưới của da quy đầu có cấu trúc khác nhau và được phủ bởi một lớp màng nhầy, gọi là niêm mạc da quy đầu. Đây được cho là nơi có khả năng bám dính của tác nhân gây bệnh nhiều hơn, đặc biệt là virus. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng lớp trong của da bao quy đầu chính là nơi nhậy cảm hơn với HIV.

Da bao quy đầu rất dễ bị rạn nứt trong quá trình giao hợp tạo nên đã tạo ra cửa ngõ để virus xâm nhập vào máu.

Một khả năng khác là khoảng trống giữa bao quy đầu và quy đầu đã tạo ra một môi trường lý tưởng giúp cho virus có thể tồn tại lâu dài theo thời gian, làm tăng nguy cơ nhiễm lây nhiễm cho các đối tác tình dục.

Các dữ liệu nghiên cứu trong cộng đồng cho thấy tỉ lệ nhiễm HIV ở những quần thể dân số được cắt bao quy đầu giảm xuống đáng kể. Theo báo cáo của Trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC): “Ở một số nước ở Châu Phi và Châu Á có tỉ lệ cắt bao quy đầu dưới 20% có tỉ lệ nhiễm HIV cao gấp vài lần so với một số nơi trong cùng khu vực có tỉ lệ cắt bao quy đầu trên 80%”

Giữa năm 2005 và 2006 có ba thử nghiện đánh giá ảnh hưởng của cắt bao quy đầu tới sự lây nhiễm HIV cho thấy: Những người đã cắt bao quy đầu có nguy cơ nhiễm HIV giảm xuống 76% (Nam Phi), 60% (Kenya) và 55% (Uganda) so với những người không cắt bao quy đầu.

Tai biến của cắt bao quy đầu

Cắt bao quy đầu là một thủ thuật tương đối an toàn. Tuy nhiên có thể có một số tai biên như sau có thể xảy ra

1. Các tai biến do việc dùng thuốc giảm đau và gây tê. Đó là các các phản ứng dị ứng với thuốc. Tùy theo từng mức độ, nhẹ thì là những phản ứng mẩn ngứa, nổi mề đay, nặng là sốc phản vệ có thể liên quan tới tính mạng
2. Các tai biến liên quan đến thủ thuật bao gồm
   1. Cắt da ngắn quá hoặc để lại da dài quá
   2. Chảy máu nhiều hoặc tụ máu gây bầm tím phù nề
   3. Vết thương liền sẹo không tốt
   4. Hẹp lỗ niệu đạo
   5. Tổn thương niệu đạo
   6. Cắt cụt quy đầu (rất hiếm)
   7. Giảm cảm giác của dương vật (gây chậm xuất tinh)
   8. Xuất tinh sớm

Thời gian hồi phục sau cắt bao quy đầu

Cũng giống như bất kỳ một thủ thuật ngoại khoa nào khác, vết mổ sẽ bị phù nề và sưng và đau trong 1-2 tuần đầu. Để hạn chế những điều này, bạn cần thực hiện các lời khuyên như sau:

1. Mặc quần sịp để giữa cố định dương vật ở một tư thế thoải mái nhất. Thông thường nên để ở tư thế hướng lên trên để tránh phù nề. Không nên mặc quần đùi hoặc thả rông
2. Dùng thêm thuốc giảm đau để giảm bớt khó chịu, tất nhiên đây chỉ là một tiêu phẫu nên cũng không nên lạm dụng thuốc giảm đau nhiều.
3. Uống nhiều nước để giảm đau khi đi tiểu và pha loãng độ axit của nước tiểu. Có thể bôi dầu paraphin hoặc vaseline lên quy đầu để tránh khô niêm mạc quy đầu gây khó chịu trong giai đoạn đầu.
4. Không sử dụng các loại kem có chứa kháng sinh để bôi tại chỗ điều này sẽ ảnh hưởng đến sự liền sẹo của vết thương
5. Tránh hoạt động thể lực cho đến khi lành hẳn vết thương, thông thường mất 1-2 tuần

Cương dương vật cũng có thể gây đau trong quá trình phục hồi vết thương. Có một vài bước cách để giúp hạn chế bớt việc cương dương vật tự nhiên vào ban đêm:

1. Đi tiểu hết trước khi đi ngủ, tránh để bàng quang căng
2. Nằm nghiêng phải hoặc nghiên trái, không nên nằm ngửa
3. Hai gối ôm sát vào ngực như tư thế của em bé trong bụng mẹ

Tóm lại: Cắt bao quy đầu là một tiểu phẫu thuật đơn giản, an toàn, có lịch sử rất lâu đời. Các bằng chứng y học hiện tại cho thấy cắt bao quy đầu làm giảm đáng kể khả năng mắc các bệnh lấy truyền qua đường tình dục như lậu, herpes, sùi mào gà … và HIV.

Bài viết Cắt bao quy đầu có tác dụng gì? Những lợi ích của việc cắt bao quy đầu đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

Cắt bao quy đầu là phẫu thuật cắt bỏ phần da bọc đầu của dương vật. Phẫu thuật này có thể được thực hiện trên người lớn hoặc trẻ nhỏ.¹. Phẫu thuật cắt da bao quy đầu thường được thực hiện khi nam giới phát hiện bệnh viêm quy đầu, da quy đầu không tuột hoàn toàn khỏi quy đầu, hoặc nghẹt bao quy đầu khi bao quy đầu không thể kéo xuống. Dài bao quy đầu, hẹp bao quy đầu có biến chứng viêm bao quy đầu tái diễn cũng có chỉ định phẫu thuật.²

Cắt bao quy đầu là một phẫu thuật đơn giản và thường chỉ mất một vài chục phút. Nam giới khi cắt bao quy đầu thường trải qua 3 bước cơ bản sau:

• Bước 1: Đặt lịch khám, khám lâm sàng, bác sĩ tư vấn về phẫu thuật cắt bao quy đầu.
• Bước 2: Bệnh nhân được gây tê gốc dương vật, bác sĩ thực hiện phẫu thuật cắt bao quy đầu bằng máy stapler hãng surkon dùng 1 lần.
• Bước 3: Bệnh nhân được theo dõi và chăm sóc sau khi cắt bao quy đầu, xuất viện trong ngày.³

Xem thêm các bài viết về cắt bao quy đầu:

• Nên hay không nên cắt bao quy đầu?
• Cắt bao quy đầu là gì?
• Bao quy đầu – Phẫu thuật cắt bao quy đầu
• 90% trẻ em bị hẹp bao quy đầu

Chi phí trọn gói cho toàn bộ quá trình phẫu thuật là 5 – 7 triệu đồng tuỳ thuộc bệnh nhân có thẻ BHYT hay không và cần làm thêm một vài xét nghiệm kiểm tra.

Đây là chi phí cắt bao quy đầu gồm: Tiền phẫu thuật, tiền thuốc, tiền giường và chi phí xét nghiệm trước phẫu thuật cắt bao quy đầu.

Hiện tại giá cắt bao quy đầu Bảo hiểm Y tế chi trả cho bạn khoảng 500 ngàn đồng nếu bạn có thẻ bảo hiểm y tế.

Thường các thẻ bảo hiểm cao cấp không chi trả chi phí cắt bao quy đầu/

Các bước tiến hành phẫu thuật cắt bao quy đầu

1. Bệnh nhân nằm ngửa, tê gốc dương vật.
2. Nong làm rộng bao quy đầu, rữa sạch chất dính và smegma sau đó sát trùng lại vùng quy đầu và bao quy đầu.
3. Dùng 3 kelly để giữ phần da thừa quy đầu, đánh dấu vị trí dây hãm.
4. Buộc phần da thừa quy đầu và thanh chặn.
5. Vặn ngược chốt từ 3-5 vòng và bấm, tách phần da thừa ra khỏi dương vật.
6. Giữ phần cắt nối 2-3 phút bằng tay. Băng ép cầm máu, chống phù nề.
7. Vậy là xong, quá trình phẫu thuật diễn ra trong 5-10 phút.

Khi ra viện, người bệnh sẽ được hướng dẫn cách chăm sóc để nhanh chóng phục hồi. Thông thường sẽ mất khoảng 10 ngày để dương vật có thể lành lại. Sau 3 – 4 ngày, đầu dương vật có thể có cảm giác khó chịu hoặc sưng tấy và bác sĩ sẽ kê đơn thuốc giảm đau cho người bệnh trước khi rời khỏi viện.

Người bệnh có thể cần nghỉ làm việc trong 1 tuần và tránh không quan hệ tình dục ít nhất 4 tuần sau khi thực hiện cắt bao quy đầu. Để hạn chế chà sát vào quần, người bệnh có thể dùng Vaseline để bôi quanh đầu dương vật và mặc quần mỏng và rộng trong 2 – 3 ngày đầu sau phẫu thuật.

Nếu người bệnh có biểu hiện sốt nhẹ, tấy đỏ hoặc chảy máu, đau kéo dài hoặc nhói ở đầu dương vật thì cần liên hệ ngay với bác sĩ vì đó có thể là biểu hiện của viêm nhiễm.

Bệnh nhân đa phần ít đau sau mổ, vết thương lành tốt, không nhiễm trùng, không sưng nề nhiều, ít sẹo, thẩm mỹ cao. Thời gian đinh ghim tự rụng trung bình sau 14 ngày.

1. Sau khi xuất viện, cần nới lỏng băng cuốn nếu thấy đau hoặc thấy tím đầu dương vật.
2. Thay băng 2 ngày sau khi cắt, giữ cho vết mổ luôn được khô ráo (khi thay băng nhớ lưu ý kéo phần da quy đầu xuống về phía gốc dương vật)
3. Khi đi tiểu tránh để cho nước tiểu dính vào vết mổ, thấm khô đầu dương vật sau khi đi tiểu bằng gạc khô.
4. Khi đi tắm, cần tránh để bao quy đầu bị ướt bằng việc có thể đeo bao cao su, sau 1 tuần khi vết mồ khô có thể tắm rửa bình thường.
5. Không uống bia rượu trong 3-5 ngày sau khi cắt, vì điều này làm cho dương vật dễ bị “CƯƠNG”
6. Khi dương vật “CƯƠNG” lên có thể bóp mạnh vào thân dương vật để cho xẹp xuống hoặc cho viên đá lạnh vào dương vật cho nhanh xẹp. Nếu không sẽ dẫn đến nguy cơ căng da và chảy máu.
7. Các ghim ở dương vật sẽ tự động rụng dần sau 10 ngày cho đến hết. Sau khi tắm, bạn nên chủ động nậy dần nhưng ghim dễ bong. Có một số trường hợp ít gặp ghim không tự bong được sau 01 tháng thì bệnh nhân liên hệ với bác sĩ để đến lấy ghim.
8. Tuân thủ việc uống thuốc theo đơn của bác sĩ.
9. Có những bất thường cần liên hệ ngay với bác sĩ điều trị.

Cắt bao quy đầu giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh viêm nhiễm và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.⁴

Cắt bao quy đầu được chứng minh có nhiều lợi ích bao gồm:⁴

1. Giảm khả năng viêm nhiễm ở vùng đầu dương vật: cắt bao quy đầu có thể làm giảm lượng vi khuẩn dưới da đầu dương vật, do vậy giảm nguy cơ viêm đường tiết niệu hoặc viêm quy đầu.
2. Giảm nguy cơ nhiễm HIV: Cắt bao quy đầu đã được chứng minh có thể giảm một phần nguy cơ nhiễm HIV và các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục ở người lớn.
3. Giảm nguy cơ ung thư dương vật: Cắt bao quy đầu có thể làm giảm lượng vi khuẩn và khả năng viêm nhiễm, do vậy nguy cơ ung thư sẽ thấp hơn.
4. Vệ sinh tình dục an toàn: Nguy cơ mắc các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục như herpes, HPV thường thấp hơn ở nam giới đã thực hiện cắt bao quy đầu.⁵

1. Rút gọn thời gian cắt bao quy đầu, chỉ khoảng 8 – 10 phút.
2. Ít tổn thương, giảm nhẹ những cơn đau, sưng nề sau cắt bao quy đầu
3. Không cắt chỉ, ghim sẽ tự rụng sau khoảng 2 tuần.
4. Đảm bảo tính thẩm mỹ cao và không để lại sẹo.
5. Đây là giải pháp tiên tiến hiện nay, bệnh nhân có thể về trong ngày và không cần cắt chỉ.

Các bác sĩ khuyến cáo, với những trường hợp hẹp bao quy đầu, dài bao quy đầu thì cần thực hiện phẫu thuật cắt bỏ để:

• Giảm nguy cơ viêm nhiễm
• Giảm nguy cơ ung thư dương vật
• Vùng sinh dục sẽ sạch sẽ, không có mùi khó chịu.

XEM THÊM VIDEO “CẮT BAO QUY ĐẦU” TRÊN YOUTUBE: https://www.youtube.com/watch?v=t6EJ5lQZgj0

1. https://en.wikipedia.org/wiki/Phimosis
2. Bao quy đầu, https://vi.wikipedia.org/wiki/Bao_quy_%C4%91%E1%BA%A7u
3. Bao quy đầu – Phẫu thuật cắt bao quy đầu
4. “Male circumcision: Global trends and determinants of prevalence, safety and acceptability” (PDF). World Health Organization. 2007.
5. “Phimosis (tight foreskin)”. NHS Choices. Truy cập ngày 3 tháng 11 năm 2013.

Bài viết Cắt bao quy đầu: Chi phí phẫu thuật cắt bao quy đầu? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.

I. ĐẠI CƯƠNG

• Hẹp bao qui đầu (chít hẹp bao quy đầu, hẹp da qui đầu – phimosis) là một bệnh lý thường gặp ở bé trai. Mỗi năm có khoảng trên 10.000 trẻ đến khám và điều trị tại Bệnh viện Nhi Đồng 1.

• Hẹp bao qui đầu là hẹp lỗ mở của bao qui đầu làm cho bao qui đầu không thể tách khỏi qui đầu.

• Hẹp bao qui đầu có thể là hẹp sinh lý hoặc hẹp bệnh lý: – Hẹp sinh lý (hẹp tiên phát) là hẹp do dính, bao qui đầu dính với qui đầu để bảo vệ qui đầu và lỗ tiểu lúc trẻ mới sinh ra. Đa số bé trai mới sinh (96%) đều có hẹp bao qui đầu sinh lý, đến 3 tuổi, tỉ lệ này giảm dần xuống còn 10% và giảm xuống còn 1% lúc 14 tuổi.

– Hẹp bệnh lý (hẹp thứ phát, mắc phải) là hẹp thực sự khi có sự hiện diện của sẹo xơ. Sẹo xơ được hình thành là do viêm nhiễm ở những bao qui đầu bình thường hoặc bao qui đầu dài, cũng có thể do những lần nong bao qui đầu quá mạnh bạo trước đó.

• Cắt bao qui đầu đã được thực hiện từ 6.000 năm trước ở Ai Cập, được coi là phương pháp điều trị kinh điển cho những trẻ em bị hẹp bao qui đầu, ngoài ra còn vì lý do phong tục, tránh nhiễm khuẩn đường tiết niệu, phòng ung thư dương vật… Phương pháp này có kết quả nhưng cũng có nhiều biến chứng. Những năm gần đây, nhiều báo cáo đã mô tả các phương pháp điều trị bảo tồn hẹp bao qui đầu, sử dụng kem chống viêm steroid bôi da tại chỗ với tỉ lệ thành công khá cao.

II. CHẨN ĐOÁN

1. Công việc chẩn đoán

a. Hỏi bệnh: bé đến khám vì tiểu khó, khi tiểu phải rặn và làm phồng bao qui đầu. Những bé nhỏ thường quấy khóc và đỏ mặt vì rặn mỗi khi đi tiểu. Lỗ thông bao qui đầu quá nhỏ sẽ gây cản trở cho bài xuất nước tiểu, và bao qui đầu bị viêm nhiễm luôn luôn tấy đỏ và ngứa ngáy.

b. Khám lâm sàng: thường thấy sự hiện diện của vòng thắt bao qui đầu, đôi khi thấy những kén bã nằm bên trong bao qui đầu.

c. Cận lâm sàng

• Xét nghiệm nước tiểu: có nhiễm trùng tiểu?

• Siêu âm: tìm dị tật phối hợp.

2. Chẩn đoán xác định

Dựa vào lâm sàng.

3. Chẩn đoán phân biệt

• Vùi dương vật (burried penis): dương vật bị vùi dưới lớp mỡ trước xương mu kèm hẹp bao qui đầu.

• Thắt nghẽn bao qui đầu (paraphimosis): bao qui đầu bị thắt nghẽn ở khấc qui đầu tạo garô dương vật sau khi tách bao qui đầu ra khỏi qui đầu.

• Dài bao qui đầu (long prepuce): bao qui đầu dài nhưng không bị hẹp.

III. ĐIỀU TRỊ

1. Nguyên tắc điều trị

• Giải thích kỹ cho bệnh nhân và gia đình bệnh nhân về các cách điều trị, ưu và khuyết điểm của từng kỹ thuật để có sự hợp tác về sự chọn lựa điều trị.

• Lựa chọn và thực hiện kỹ thuật an toàn, tránh các biến chứng và có tính thẩm mỹ cao.

2. Điều trị bảo tồn

a. Chỉ định: khi có hẹp bao qui đầu ở mọi lứa tuổi.

b. Kỹ thuật

• Điều trị bảo tồn được thực hiện tại bệnh viện và tại nhà.

• Điều trị những lần đầu tại bệnh viện, bệnh nhân được gây tê tại chỗ bằng gel Xylocain 2%. Bác sĩ hoặc điều dưỡng dùng các ngón tay, que thăm dò hoặc kìm nhỏ nong tách dính giữa hai lớp qui đầu và bao qui đầu cho tới khấc qui đầu, sau đó rửa sạch các chất bã và bôi trơn bao qui đầu bằng kem Betamethason 0,05%. Nong một cách nhẹ nhàng, tránh làm rách bao, chảy máu có nguy cơ dính hẹp lại về sau. Trường hợp khó, chỉ cần nong nhẹ cho thấy lỗ tiểu, sau đó nong dần mỗi ngày. Kê toa: giảm đau (paracetamol)+ kem Betamethason 0,05%.

• Hướng dẫn cha mẹ bé cách nong bao qui đầu bằng các ngón tay, vệ sinh, thoa kem Betamethason 0,05%.

• Cha mẹ bé thực hiện việc điều trị tại nhà, mỗi ngày 1 – 2 lần trong 1 – 2 tháng. Trong quá trình thực hiện có gì khó khăn => tái khám.

3. Điều trị phẫu thuật

Cắt bao qui đầu.

a. Chỉ định và chống chỉ định

• Chỉ định:

– Điều trị bảo tồn thất bại.

– Hẹp bao qui đầu thực sự (có vòng xơ).

– Có thắt nghẽn bao qui đầu.

– Theo yêu cầu của gia đình bệnh nhân.

• Chống chỉ định: – Vùi dương vật.

– Viêm bao qui đầu.

– Hẹp niệu đạo.

b. Kỹ thuật cắt bao qui đầu

• Vô cảm: cắt bao qui đầu đươc thực hiện dưới gây mê; đối với trẻ lớn chịu hợp tác => tê xương cùng hoặc tê gốc dương vật.

• Các kỹ thuật cắt bao qui đầu thường được sử dụng:

– Kiểu kinh điển (3 pince):

+ Cắt toàn bộ bao qui đầu (kiểu “cắt trọc đầu”).

+ Cắt phần hẹp bao qui đầu.

– Kiểu cắt bao qui đầu theo đường đánh dấu.

– Kiểu Duhamel (xẻ lưng).

– Kiểu mở rộng bao qui đầu (rạch dọc khâu ngang).

4. Điều trị sau phẫu thuật

• Cắt bao qui đầu là một phẫu thuật về trong ngày.

• Kê toa xuất viện: kháng sinh, giảm đau

• Thay băng mỗi ngày tại y tế địa phương.

IV. THEO DÕI VÀ TÁI KHÁM

1. Theo dõi và điều trị biến chứng

a. Biến chứng khi điều trị bảo tồn tại nhà: chảy máu hoặc thắt nghẽn bao qui đầu => đến cơ quan y tế gần nhất để điều trị ngay.

b. Biến chứng sau cắt bao qui đầu

• Biến chứng sớm:

– Chảy máu (thường ở vị trí dây thắng, mạch máu dưới bao qui đầu)=> cầm máu (băng ép, đốt điện, hoặc khâu cầm máu).

– Phù nề, máu tụ => đắp ấm, hoặc thoát dịch, thoát máu tụ.

– Nhiễm trùng => thay băng + kháng sinh.

– Thiếu da do cắt bỏ quá nhiều bao qui đầu (xảy ra do cắt bao qui đầu ở tư thế dương vật không cương) => ghép da.

– Tổn thương qui đầu và một phần dương vật do kẹp bao qui đầu không chính xác => tạo hình lại qui đầu, dương vật.

• Biến chứng muộn: – Dính bao qui đầu sau cắt (do chừa lại bao qui đầu quá nhiều) => tách dính, hoặc cắt lại bao qui đầu.

– Thắt nghẽn bao qui đầu (do phù nề, chưa cắt hết vòng thắt bao qui đầu) => giảm phù nề (đắp ấm, thoát dịch, thuốc alphachymotrypsin) hoặc cắt vòng thắt.

– Sẹo xấu (thường ở vị trí dây thắng) => cắt sẹo, tạo hình lại bao qui đầu. Nếu cơ địa sẹo lồi => dùng corticoid.

– Hẹp lỗ tiểu (do tổn thương mạch nuôi lỗ tiểu) => mở rộng lỗ tiểu.

– Rò niệu đạo (do tổn thương niệu đạo trong lúc mổ) => vá rò.

2. Tái khám

• Tái khám định kỳ: 1-2 tuần, 1 – 2 tháng.

• Tái khám để đánh giá kết quả và đề ra hướng điều trị tiếp.

LƯU ĐỒ ĐIỀU TRỊ HẸP BAO QUI ĐẦU

Bacsidanang.com – Thông tin khám bệnh ở Đà Nẵng, Thiết bị y tế Gia đình Đà Nẵng .

Danh bạ bác sĩ, phòng khám ở Đà Nẵng, dịch vụ y tế, khám tiết niệu nam khoa ở Đà Nẵng, phẫu thuật thẩm mỹ ở Đà Nẵng, thiết bị y tế gia đình Đà Nẵng, thực phẩm chức năng Đà Nẵng.

Group: bacsidanang.com

Bài viết CẮT BAO QUY ĐẦU | ĐIỀU TRỊ HẸP BAO QUI ĐẦU Ở TRẺ EM đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Khám bệnh ở Đà Nẵng.