Tán Sỏi Bàng Quang Đà Nẵng Bằng Laser Không Mổ Mở – Bs Đạt

Tác giả & Tham vấn Y khoa: Bs CKI Đặng Phước Đạt – Bác sĩ Chuyên khoa I Ngoại Thận – Tiết niệu – Nam khoa & Tạo hình thẩm mỹ | Cập nhật: 24/10/2026

Tiểu buốt rát vùng hạ vị, nước tiểu hồng cuối bãi và đặc biệt là dấu hiệu ‘tiểu tắc giữa dòng’ (đang tiểu bỗng nhiên tia nước tiểu ngắt đột ngột, phải thay đổi tư thế mới tiểu tiếp được) là những biểu hiện kinh điển của bệnh lý sỏi bàng quang. Với sự phát triển của kỹ thuật tán sỏi bàng quang Đà Nẵng bằng năng lượng Laser Holmium công suất cao qua đường niệu đạo tự nhiên, hầu hết các viên sỏi bàng quang kích thước từ 1 đến 4 cm hiện nay đều được tán vụn và hút sạch ra ngoài mà không cần phải mổ mở rạch bụng dưới như trước đây.

Tóm tắt y khoa nhanh: Nội soi bàng quang tán sỏi bằng Laser (Transurethral Cystolitholapaxy) là phương pháp tiêu chuẩn vàng đưa ống soi qua niệu đạo vào lòng bàng quang, sử dụng tia Laser Holmium công suất cao bắn vỡ viên sỏi thành các mảnh vụn nhỏ rồi dùng bình hút Ellik rửa sạch hoàn toàn ra ngoài mà không có vết mổ. Đặc biệt ở nam giới trên 50 tuổi, hơn 80% trường hợp sỏi bàng quang hình thành do ứ đọng nước tiểu từ bệnh lý Tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt (BPH) hoặc xơ cứng cổ bàng quang. Tại Đà Nẵng, Bs CKI Đặng Phước Đạt thực hiện đánh giá toàn diện và có thể xử lý đồng thời cả sỏi bàng quang lẫn nguyên nhân tắc nghẽn cổ bàng quang trong cùng một lần nội soi, ngăn ngừa tái phát triệt để.

Về mặt sinh lý bệnh, khi một viên sỏi nhỏ từ thận rơi xuống bàng quang ở người có đường tiểu dưới bình thường, bàng quang sẽ dễ dàng co bóp tống viên sỏi đó ra ngoài qua niệu đạo (vì đường kính niệu đạo rộng gấp 2 – 3 lần niệu quản). Một viên sỏi chỉ có thể nằm lại và lớn dần lên trong bàng quang khi có một trong các cơ chế sau:

• Sỏi bàng quang thứ phát do tắc nghẽn đường ra (Bladder Outlet Obstruction – chiếm > 80% ở nam giới): Tuyến tiền liệt phì đại lồi vào cổ bàng quang, xơ cứng cổ bàng quang hoặc hẹp niệu đạo làm bàng quang không bao giờ tống xuất hết nước tiểu. Lượng nước tiểu tồn lưu (Post-Void Residual – PVR) tích tụ ngày này qua ngày khác khiến các tinh thể Acid Uric, Calcium Oxalate hoặc Struvite kết tủa thành một hoặc nhiều viên sỏi lớn.
• Sỏi bàng quang do bàng quang thần kinh hoặc dị vật: Gặp ở bệnh nhân chấn thương tủy sống, tai biến mạch máu não, đái tháo đường lâu năm gây giảm trương lực cơ chóp bàng quang (Detrusor Underactivity), hoặc kết tinh bám quanh chỉ khâu không tiêu / ống thông lưu quá hạn.
• Triệu chứng đặc trưng ‘hòn bi lăn’ (Ball-valve Symptom): Khi người bệnh đứng đi tiểu, dòng nước tiểu cuốn viên sỏi lăn về phía phễu cổ bàng quang và bít đột ngột lỗ niệu đạo trong, gây đau nhói buốt lan ra đầu dương vật và làm tia tiểu đứt quãng ngay lập tức.

Bảng so sánh 3 phương pháp điều trị sỏi bàng quang hiện nay tại Đà Nẵng

Theo hướng dẫn của Hội Niệu khoa Châu Âu (EAU Guidelines on Urolithiasis & Male LUTS), sự hiện diện của sỏi bàng quang ở nam giới bị phì đại tuyến tiền liệt là một chỉ định tuyệt đối để can thiệp giải phóng tắc nghẽn đường ra bàng quang. Trong thực hành lâm sàng tại Đà Nẵng, Bs CKI Đặng Phước Đạt luôn tuân thủ quy trình 3 bước toàn diện:

1. Nội soi đánh giá toàn bộ trục niệu đạo – tuyến tiền liệt – bàng quang: Trước khi tán sỏi, bác sĩ quan sát trực tiếp lòng niệu đạo (loại trừ hẹp niệu đạo), đánh giá mức độ chèn ép của hai thùy bên và thùy giữa tuyến tiền liệt, đồng thời kiểm tra toàn bộ niêm mạc bàng quang và các túi thừa (nếu có).
2. Tán sỏi bằng sợi quang Laser Holmium lõi lớn (550 – 1000 µm): Do lòng bàng quang rộng, viên sỏi dễ di chuyển, bác sĩ điều chỉnh lượng nước tưới rửa vừa phải để giữ viên sỏi cố định ở đáy bàng quang, dùng tia Laser Holmium công suất cao chia nhỏ viên sỏi và dùng bình bơm rửa Ellik hút toàn bộ mảnh sỏi ra ngoài trong 15 – 30 phút.
3. Can thiệp căn nguyên tắc nghẽn ngay trong một lần gây tê (nếu có chỉ định): Nếu người bệnh có xơ cứng cổ bàng quang hoặc phì đại tuyến tiền liệt gây ứ đọng nước tiểu, bác sĩ sẽ thực hiện xẻ cổ bàng quang hoặc cắt đốt / bóc nhân tuyến tiền liệt bằng Laser HoLEP ngay trong cùng ca mổ, giúp tia tiểu sau mổ thông thoáng hoàn toàn và ngăn chặn sỏi tái phát.

Để đảm bảo an toàn tối đa, đặc biệt đối với người bệnh lớn tuổi có bệnh nền tim mạch hoặc tăng huyết áp, quy trình thăm khám và chuẩn bị được thực hiện bài bản:

• Kiểm soát nhiễm khuẩn niệu trước mổ: Sỏi bàng quang rất hay đi kèm nhiễm trùng đường tiểu (Proteus, E. coli). Người bệnh sẽ được tổng phân tích nước tiểu, cấy nước tiểu và dùng kháng sinh đặc hiệu trước khi nội soi để phòng ngừa biến chứng sốt sau mổ.
• Chi phí và Bảo hiểm Y tế: Chi phí nội soi tán sỏi bàng quang đơn thuần thấp hơn đáng kể so với tán sỏi thận ống mềm và được Bảo hiểm Y tế chi trả theo đúng quy định tại Bệnh viện Đa khoa Gia Đình Đà Nẵng.
• Phân tích thành phần sỏi và dự phòng tái phát: Mảnh sỏi lấy ra được đánh giá bản chất (như sỏi Acid Uric ở người bệnh Gout hoặc sỏi Calcium). Sau khi rút ống thông tiểu, bác sĩ sẽ đo lại thể tích nước tiểu tồn lưu (PVR) để chắc chắn bàng quang đã tống xuất hết nước tiểu.

CẢNH BÁO Y KHOA KHẨN CẤP (RED FLAGS):

• Bí tiểu cấp tính hoàn toàn (Acute Urinary Retention): Viên sỏi bàng quang rơi xuống kẹt cứng ngay tại cổ bàng quang hoặc niệu đạo sau khiến người bệnh mắc tiểu dữ dội, cầu bàng quang căng tức vùng bụng dưới nhưng không thể rặn ra giọt nước tiểu nào — cần đến bệnh viện ngay để bác sĩ đẩy sỏi ngược vào bàng quang và đặt thông tiểu giải áp.
• Tiểu máu đỏ tươi kèm máu cục lớn làm tắc đường tiểu hoặc sốt lạnh run: Cần khám chuyên khoa Ngoại Tiết niệu khẩn cấp để kiểm tra nhiễm trùng niệu và loại trừ u bàng quang đi kèm sỏi.

Góc nhìn lâm sàng thực tế: Sai lầm phổ biến nhất ở nhiều bệnh nhân nam giới lớn tuổi tại Đà Nẵng là khi siêu âm thấy sỏi bàng quang 15 - 20 mm kèm tuyến tiền liệt to, người bệnh tự mua các loại lá cây lợi tiểu, kim tiền thảo về uống hàng tháng trời với hy vọng ‘mòn sỏi’. Thực tế, khi cổ bàng quang đã bị tuyến tiền liệt phì đại chèn ép tạo thành một cái gờ cao như đập chắn nước, viên sỏi nặng nằm ở đáy bàng quang không thể nào vượt qua cổ bàng quang để ra ngoài được; uống thuốc lợi tiểu quá mức khi đường ra bị hẹp chỉ làm bàng quang căng giãn quá tải và dẫn đến bí tiểu cấp.

Thời gian thực hiện nội soi tán sỏi bàng quang bằng Laser thường chỉ kéo dài khoảng 20 đến 40 phút tùy kích thước và độ cứng của sỏi. Thủ thuật được thực hiện dưới gây tê tủy sống (người bệnh tỉnh táo hoàn toàn, không cần đặt ống nội khí quản gây mê sâu) nên rất an toàn cho cả những bệnh nhân lớn tuổi (70 – 85 tuổi) có bệnh lý tăng huyết áp, đái tháo đường đã được kiểm soát ổn định.

Nếu sỏi bàng quang có kích thước vừa phải và sức khỏe người bệnh cho phép, việc kết hợp tán sỏi bàng quang và nội soi tuyến tiền liệt (HoLEP hoặc Bipolar TURP) trong cùng một thì mổ là giải pháp tối ưu nhất: người bệnh chỉ phải gây tê 1 lần, nằm viện 1 lần (khoảng 3 – 4 ngày) và giải quyết tận gốc nguyên nhân gây ứ đọng nước tiểu khiến sỏi không tái phát lại.

Đối với tán sỏi bàng quang nội soi đơn thuần, nước tiểu thường trong hoàn toàn chỉ sau 12 – 24 giờ; bác sĩ sẽ rút ống thông tiểu vào ngày hôm sau và người bệnh có thể tự đi tiểu thông thoáng, xuất viện về nhà ngay.