Tán Sỏi Niệu Quản Đà Nẵng Bằng Laser: Nội Soi Êm Ái – Bs Đạt

Tác giả & Tham vấn Y khoa: Bs CKI Đặng Phước Đạt – Bác sĩ Chuyên khoa I Ngoại Thận – Tiết niệu – Nam khoa & Tạo hình thẩm mỹ | Cập nhật: 24/10/2026

Sỏi niệu quản là nguyên nhân hàng đầu gây ra những cơn đau quặn thận dữ dội và làm tắc nghẽn dòng nước tiểu từ thận xuống bàng quang, dẫn đến thận ứ nước và suy giảm chức năng thận nhanh chóng nếu chậm trễ xử trí. Khi tìm hiểu dịch vụ tán sỏi niệu quản Đà Nẵng, phương pháp nội soi niệu quản ngược dòng bằng năng lượng Laser Holmium qua đường tiểu tự nhiên giúp loại bỏ hoàn toàn viên sỏi mà không cần bất kỳ vết rạch da nào, giúp người bệnh hết đau tức thì và xuất viện chỉ sau 24 giờ.

Tóm tắt y khoa nhanh: Tán sỏi niệu quản nội soi ngược dòng (URS / RIRS) là kỹ thuật đưa ống soi siêu nhỏ qua đường tiểu tự nhiên (niệu đạo -> bàng quang -> niệu quản) tiếp cận trực tiếp viên sỏi và sử dụng tia Laser Holmium:YAG bắn vỡ sỏi thành bụi mịn hoặc mảnh nhỏ để lấy ra ngoài. Theo khuyến cáo của Hội Niệu khoa Châu Âu (EAU), nội soi tán sỏi bằng Laser được chỉ định cho các sỏi niệu quản kích thước > 6 – 10 mm, sỏi khảm chặt gây thận ứ nước, hoặc sỏi không tự tống xuất được sau điều trị nội khoa. Tại Đà Nẵng, Bs CKI Đặng Phước Đạt trực tiếp thực hiện cả nội soi ống bán cứng (cho sỏi niệu quản 1/3 giữa và dưới) và nội soi ống mềm (cho sỏi niệu quản 1/3 trên), đạt tỷ lệ sạch sỏi trên 95%.

Khác với bể thận có không gian rộng rãi, niệu quản của người trưởng thành chỉ là một ống cơ trơn hẹp có đường kính lòng ống từ 2 đến 4 mm với 3 vị trí hẹp sinh lý (khúc nối bể thận – niệu quản, đoạn bắt chéo bó mạch chậu và đoạn nội thành bàng quang). Do đó, một viên sỏi chỉ 5 – 7 mm rơi từ thận xuống niệu quản cũng đủ gây bít tắc hoàn toàn dòng chảy nước tiểu.

• Tăng áp lực đột ngột trong đài bể thận: Nước tiểu ứ đọng làm căng giãn vỏ bao thận (vốn chứa rất nhiều thụ thể thần kinh cảm giác đau), gây ra cơn đau quặn thận điển hình: đau dữ dội vùng hông lưng lan xuống bẹn – sinh dục, kèm buồn nôn, vã mồ hôi và tiểu buốt, tiểu máu.
• Phù nề niêm mạc và tạo Polyp ôm chặt viên sỏi (Impacted Ureteral Stone): Khi viên sỏi kẹt tại một vị trí quá 2 – 4 tuần, lực tỳ đè liên tục gây thiếu máu cục bộ niêm mạc niệu quản, kích thích phản ứng viêm tạo thành các mô hạt (Polyp viêm) bao bọc quanh viên sỏi và làm tăng nguy cơ hẹp niệu quản thứ phát.
• Nguy cơ nhiễm khuẩn huyết đường niệu (Urosepsis): Nước tiểu ứ đọng phía trên viên sỏi tắc nghẽn là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn nhân lên. Khi áp lực bể thận vượt quá ngưỡng lọc cầu thận, vi khuẩn và nội độc tố sẽ trào ngược trực tiếp vào tĩnh mạch và bạch mạch thận (hiện tượng Pyelovenous backflow), đe dọa sốc nhiễm trùng nếu không được giải áp kịp thời.

Bảng phác đồ lựa chọn kỹ thuật tán sỏi niệu quản theo vị trí giải phẫu tại Đà Nẵng

Để một ca tán sỏi niệu quản đạt hiệu quả tối đa mà không làm tổn thương lớp niêm mạc niệu quản mỏng manh, Bs CKI Đặng Phước Đạt áp dụng quy trình kỹ thuật kiểm soát áp lực và nhiệt độ nghiêm ngặt trong phòng mổ:

1. Vô cảm êm ái và định vị đường dẫn an toàn (Safety Guidewire): Người bệnh được gây tê tủy sống (tỉnh táo, hoàn toàn không đau từ thắt lưng trở xuống) hoặc gây mê nhẹ. Bác sĩ đưa ống soi qua lỗ tiểu tự nhiên vào bàng quang, luồn một dây dẫn đường đầu mềm ái nước (Hydrophilic Guidewire) vượt qua viên sỏi lên bể thận để dẫn đường và bảo vệ trục niệu quản.
2. Kỹ thuật chống chạy sỏi ngược dòng (Anti-Retropulsion Protocol): Đối với sỏi niệu quản đoạn giữa và đoạn trên, bác sĩ hạ thấp áp lực dòng nước muối tưới rửa, đặt bệnh nhân ở tư thế đầu cao nhẹ (Reverse Trendelenburg) và sử dụng rọ bắt sỏi Nitinol (Stone Cone) chắn phía trên viên sỏi trước khi phát tia Laser.
3. Tán sỏi bằng Laser Holmium:YAG theo cấu trúc viên sỏi: Với phần lõi sỏi cứng, bác sĩ chỉnh xung ngắn – năng lượng cao để phá vỡ cấu trúc; với phần vỏ và các mảnh sỏi, chuyển sang chế độ tần số cao – năng lượng thấp (0.4 – 0.6 J x 20 – 30 Hz) để hóa bụi mịn (Dusting) toàn bộ viên sỏi mà không gây tổn thương nhiệt thành niệu quản.
4. Đặt ống thông niệu quản Sonde JJ (Double-J Stent) khi nào? Sau khi lấy sạch mảnh sỏi và kiểm tra lòng niệu quản thông thoáng, bác sĩ sẽ đặt một ống thông mềm Sonde JJ nằm hoàn toàn bên trong cơ thể (một đầu cuộn ở bể thận, một đầu cuộn ở bàng quang) giúp dẫn lưu nước tiểu, chống phù nề chít hẹp niệu quản sau mổ. Ống thông Sonde JJ này sẽ được bác sĩ hẹn rút nhẹ nhàng qua nội soi ống mềm chỉ trong 2 – 3 phút sau khoảng 2 đến 4 tuần.

Khi thăm khám cùng Bs CKI Đặng Phước Đạt tại Trung tâm Tiết niệu – Nam khoa – Thẩm mỹ Đà Nẵng (162 Tế Hanh, Hòa Xuân) và thực hiện phẫu thuật tại Bệnh viện Đa khoa Gia Đình Đà Nẵng, người bệnh được tư vấn minh bạch từng khoản mục chi phí:

• Phương pháp nội soi ống bán cứng (Semirigid URS): Là phương pháp có chi phí tối ưu nhất cho sỏi niệu quản 1/3 dưới và 1/3 giữa, đã bao gồm chi phí phòng mổ vô khuẩn, sợi quang Laser Holmium, rọ lấy sỏi và ống thông Sonde JJ.
• Phương pháp nội soi ống mềm (Flexible RIRS): Áp dụng cho sỏi niệu quản đoạn cao (1/3 trên) lớn hoặc sỏi kèm theo trong đài bể thận; chi phí cao hơn do sử dụng ống soi mềm kỹ thuật số đầu uốn cong 270 độ và vỏ trượt niệu quản (Ureteral Access Sheath).
• Quyền lợi Bảo hiểm Y tế & Bảo lãnh viện phí: Phẫu thuật nội soi tán sỏi niệu quản nằm trong danh mục kỹ thuật được Bảo hiểm Y tế thanh toán mức hưởng cao (không cần giấy chuyển tuyến đối với các trường hợp nhập viện cấp cứu do cơn đau quặn thận hoặc thận ứ nước cấp tính), đồng thời hỗ trợ bảo lãnh viện phí trực tiếp với các hãng bảo hiểm sức khỏe thương mại.

CẢNH BÁO Y KHOA KHẨN CẤP (RED FLAGS):

• Đau quặn vùng hông lưng kèm sốt cao rét run trên 38,5°C: Đây là dấu hiệu báo động đỏ của Thận ứ mủ / Nhiễm khuẩn huyết đường tiết niệu do sỏi tắc nghẽn (Obstructive Pyelonephritis). Người bệnh tuyệt đối không tự uống thuốc giảm đau tại nhà mà phải nhập viện cấp cứu ngay để cấy máu, dùng kháng sinh tĩnh mạch và đặt thông Sonde JJ dẫn lưu giải áp thận khẩn cấp.
• Vô niệu hoặc thiểu niệu (không có nước tiểu trong hơn 12 giờ): Cảnh báo sỏi niệu quản 2 bên cùng lúc hoặc sỏi niệu quản trên người chỉ có một thận chức năng duy nhất, gây suy thận cấp sau thận.

Góc nhìn lâm sàng thực tế: Nhiều người bệnh tại Đà Nẵng sau khi qua cơn đau quặn thận cấp thấy hết đau liền nghĩ rằng ‘sỏi đã tự tiêu hoặc đã tiểu ra ngoài’ nên bỏ tái khám. Trên thực tế lâm sàng, khi viên sỏi niệu quản kẹt cố định một chỗ làm thận ứ nước mạn tính và giãn mỏng nhu mô, vỏ bao thận không còn căng cấp tính nữa nên cơn đau giảm hẳn — đây gọi là ‘thận câm’ (Silent Obstruction). Nếu không siêu âm kiểm tra lại cho đến khi khẳng định sạch sỏi 100%, quả thận bên đó có thể mất hoàn toàn chức năng chỉ sau vài tháng.

Theo hướng dẫn của Hội Niệu khoa Châu Âu (EAU), sỏi niệu quản nhỏ dưới 5 – 6 mm, bờ trơn láng, chưa gây thận ứ nước nặng và không kèm nhiễm trùng có tỷ lệ tự tống xuất qua đường tiểu khoảng 65 – 75% sau 2 – 4 tuần điều trị nội khoa tống sỏi (uống trên 2,5 lít nước/ngày kết hợp thuốc giãn cơ trơn niệu quản nhóm chẹn Alpha như Tamsulosin). Ngược lại, sỏi từ 7 mm trở lên, sỏi góc cạnh khảm chặt gây đau tái diễn hoặc làm thận ứ nước độ II – III thì nên chủ động nội soi tán sỏi bằng Laser sớm để bảo vệ chức năng thận.

Sau khi đặt Sonde JJ, bạn hoàn toàn có thể đi lại, làm việc văn phòng và sinh hoạt bình thường. Trong thời gian mang ống JJ, một số người bệnh có thể gặp cảm giác tức nhẹ vùng hông lưng khi đi tiểu, tiểu lắt nhắt hoặc nước tiểu có màu hồng nhạt sau khi đi bộ nhiều — đây là phản ứng cơ học bình thường của đầu ống thông chạm vào niêm mạc bàng quang. Bạn chỉ cần uống đủ 2 – 2,5 lít nước mỗi ngày, hạn chế mang vác nặng và nhớ đến tái khám đúng lịch hẹn (thường sau 2 – 4 tuần) để bác sĩ rút thông JJ.

Toàn bộ quá trình tán sỏi diễn ra qua đường tiểu tự nhiên nên không có bất kỳ vết rạch da hay vết sẹo nào trên cơ thể. Sau mổ 4 – 6 giờ khi hết thuốc tê, người bệnh đã có thể ăn uống nhẹ, tự ngồi dậy và xuất viện ngay vào sáng hôm sau (nằm viện khoảng 24 giờ).